Page 26 - Түөлбэҕэ олоҥхо эйгэтин олохсутуу соруктара, ньымалара

I ХАЙЫСХА. УУС-АЛДАН УЛУУЬУН еЛТеХ НЭЬИЛИЭГИН ОЛОНХОЬУТТАРА,
ОЛОИХОЛОРО

Д.М.Говоров «Мулдьу Бе^е» олоихотугар ат уобараЬа
Охлопков Илья,
Уус-Алдаи улууЬуи Бэйдиттэ орто оскуолатын
6 кылаакын уорэнээччитэ, 1 лшэстэ хаИаайыиа
Салайааччы: Герасимова Людмила Николаевна
ОлоихоЬут Миитэрэй 1848 сыллаахха I Олтех нэЬилиэгэр тероебутэ. Боровой
олоихоЬуттарыттан барыларыттан киэиник биллибит, икки олоихото бэчээттэммит, суруйааччылар
сойуустарын чилиэнигэр киирбит суду олоихоЬут.
«Суругунан суруйбуту суорбаккын» диэн ос хоЬооно этэринии Говоров Дмитрий Михайлович -
ОлоихоЬут Миитэрэй олоихолоро сурулланнар, уйэтийэннэр, кини албан аатын ааттаталлар.
Быйыл биЬиги нэЬилиэк, улуус ОлоихоЬут Миитэрэй 170 сааЬын далааЬыннаахтык
бэлиэтээри сылдьабыт. Туохха да тэинэммэт суду айымньылары суруйбут биир дойдулаахпытыгар
сугуруйэбит.
Билигин норуоппут тылынан уус-уран айымньытын саамай мындаа чыпчаала олоихо аан
дойду щедеврдэрин ахсааныгар киирдэ. Олоихону сэиээрии ессе кууЬурдэ. Саха норуота олорон
кэлбит оло5ун,баай култууратын, ыллыктаах тылын уерэтии, чинчийии бутун аан дойду иннигэр
арылынна.
Саха улуу олоихото - бухатьтырдар героическай охсуЬууларын кердерер эпическэй айымньы.
Олоихо сурун геройа олоихо бухатыыра буолар. Айыы бухатыырыттан ураты атын уобарастар
олоихото элбэхтэр. Олортон биир сурун уобараЬынан ат, сылгы буолар.
Алта дьаптал^а кынаттаах
Аан мэиилгэн ат
Мулдьу Бе^е
Yc хос
Уруи кемус кынаттаах
Тыллаах -естеех
Кеке Буурай атын
Урду к мындаатыгар
Олоро тустэ.
Алта кынаттаах ат
Арсыын куоппата,
То5ус бы лас
Соллоиноох кутуругуттан
Дьоро^ой балык курдук хамсан
Унаар туптэ курдук
Одун халарык туманнара
Урсунун 0Й050Л00Н киирэн.
Кыайан кербет гы на
Унааран ту Ьэн киирэн.
Бара турбуттара уЬу.
Бу курдук се^ен-махтайан сылгыны ойуулаабыта сехтерер.
Мулдьу Бе^е ата
Уруи буруммуту нэн
Дьоруо кулун буолаииын,
Турбутунан теруебутуи,
Кырдьык, бигэ тирэхтээх, куустээх ат дэииэ бу курдук тура терууллэр эбит.
Улэбитигэр Саха сылгытын. олоихо атын туЬунан булбут матырыйаалбытыттан тумэн
киллэрдибит. Дмитрий Говоров ‘‘Мулдьу Ве^о" олоихотун атын ырытарга холоннубут. БиЬиги
ебугэлэрбит туи былыргыттан баччааииа диэри аты ытыктыылларын олоихоттон биллибит. Ат
барахсан баар буолан айыы бухатыырдара туохтан да толлубат, еруу кыайыылаах тахсалларын бу
олоихоттон кердубут. Ол иЬин инникитин хас да олоихо атын ырытан. улэбитин дирииэтэн биэрэр
былааннаахпыт. Инникитин да саха сыспай сиэллээ^э уксуу. тэнийэ туруохтун. саха омук киэн
туттуута буолуохтун!

24