Page 65 - Түөлбэҕэ олоҥхо эйгэтин олохсутуу соруктара, ньымалара

Москвитин Николай Васильевич - Батаап НьукууЬа ‘'Хаан Дьаргыстай" олоихотун 2
Легойтон теруттээх Васильев Иван Семенович учуутал. киномеханик идэлээх киЬи Ньэлимньэ^э
тахсан 1936 с.о^онньору ыллатан-туойтаран бэйэтин тылыттан суруйбут. Кэлин уола тыл уерэхтээ^э
Юрий Иванович Васильев - Дьаргыстай а^атын рукопиЬын биир копиятын илдьэ сылдьан баран
2009 сыллаахха бу дьэ таЬаартарар. И.С. Васильев илиинэн суруйуутун корен билсибитим.
Н.В. Москвитин олоихотун 93 сааЬыгар суруйтарбыт. Батаап НьукууЬа биир Хабырыыс диэн
уолуттан (С050Т0Х 050) сиэттэр-хос сиэттэр элбэхтэр. Ол гынан баран олоихо^о сыста иликтэр. Арай
инитин хос сиэнэ быйыл ‘'Хаан Дьаргыстайы'* беле^унэн толорууга кытынна.
Уопсайынан хос сиэттэргэ ыллыыр. у'^угэй куоластаахтар бааллар. Онон утум сал^аныа,
олоихоЬут да баар буолуо диэн эрэл баар.
"Хаан Дьаргыстай" олоихо 2009 с. Уус-Алдан Боро^онугар 3 республикатаа^ы олоихо
ыЬыа^ын Корее кинигэ буолар кэмэ кэлбитин бэрт суЬал со5устук кун сирин керде.
"Хаан Дьаргыстай олоихону" 2017 с. Булуугэ олоихо ыЬыа^ар ыччаттарбыт беле^унэн
толорон 11 киЬи кыайан гран при ыланнар уеру\ бутун урдэттилэр. Ол курдук улууска олоихо
фестивалыгар Бэрт Уустара беле^унэн толордулар.
Онон олоихо уйэлэргэ умнуллубакка ессе урдуу, уунэ-сайда, ыччаппыт ыллаан-туойан
инники куеииэ илдьэ туруо^а диэн эрэлбит улахан.

‘‘Кырдьа^ас субэтэ” общественнай тэрилтэ уонна ‘‘Сардаана” 050 саадын себулэи
улэтин уопута
Колодезникова Александра Игнатьевна^
ТааттаулууИун Кыйы беИувлэгии "Сардаана" ()§оуЬуйаана,
Д.М. Говоров аатынан анал аат хаИааиына
БиЬиги 050 саада олоихонон ситимнээхтик улэлээбиппит 20-чэ сыл буолла. Бугун улэбит
ситимин биир керуиун '‘Кырдьа5ас субэтэ" общественнай тэрилтэни кытта себулэи улэбит туЬунан
билиЬиннэриэм.
Себулэи улэбит 4 хайысханан барар:
1. БодоруЬуу эйгэтэ
2. Материально-техническай эйгэ
3. Эмоциональнай эйгэ
4. Эти-сиини эрчийии эйгэтэ
Сылын аайы саиаттан-саиа суурээннэри киллэрэн улэбит ис хоЬооно кэиээтэ. Бастаан улэ ис
хоЬооно о^олорго эрэ ананар эбит буолла^ына, онтон салгыы тереппуттэри кытта улэ дуогабарга
киирбитэ. Кэнники икки сылга дуогабарга детсад улэЬиттэрин кытта улэ керуиэ эбилиннэ.
Б1ытыллар улэ сыллата ис хоЬооно. тиэмэтэ уларыйар.
Ол курдук. ситимин быспакка о^олорго аналлаах "Кемулуек тула" - суЬуех кунэ
тэрээЬиннээхтик ыытыллар. Манна "Обугэ уерэ^э" - сиэри-туому, саха иЬитин. таиаЬын. аЬын-
уелун. эЬээлэр. эбээлэр аал уоту алгыыр. аЬатар сиэри-туому кердеруу, билиЬиннэрии уерэ^э.
Фольклорга Саха остуоруйаларын, олоихону, чабыр^а^ы, тойугу, эЬээ Дьегуер олоихоттон быЬа
тардан толоруутун иЬитиннэрии; кэрэ эйгэтигэр сахалыы ырыа-тойук. сахалыы иис быыстапката
уо.д.а.
Эдэр тереппуттэргэ 050 иитиитигэр аналлаах "О^ону улэнэн иитии". "О5О доруобуйатыгар
туЬалаах субэлэр" уо.д.а.тиэмэлэринэн субэ уерэхтэр кэрэхсэбиллээхтик барбыттара. КуЬун аайы
'‘Кырдьа^астар куннэригэр" тубэЬиннэрэн 050 саадыгар "Кырдьа^астан субэтин, эдэртэн э
йэтин" аралдьытыы ыытыллар утуе угэскэ кубулуйда. ‘'Баай Байанай" диэн булчут эЬээбит
Сабарайкин В.В. бу куЬун ыытыллыбыт; "Кемулуек тула" - суЬуех кунугэр балыктааЬын
тэриллэрин. бултааЬын кистэлэинэрин туЬунан кэпеээнин о^олор сэргээн истэн. корен астыннылар.
Эбээлэр, "Олоихо дьоро киэЬээтигэр" эдэр эбээлэр олоихо геройдарынан тойуктаан
иЬитиннэриилэрэ 050Л0РУ сэиээртэ.
Материальнай-техническэй эйгэтэ. эбээлэрбит сиэлтэн оиоЬуктара. эЬээлэрбит талахтан
оиорбут оонньуурдара улэбит ис хоЬоонун ситэрэн-хоторон биэрэр.
УЬуйаан еттуттэн себулэи улэ ис хоЬоонугар холобур киирэр: тыыл ветераннарыгар аналлаах
памятнигы керуу-истии. сэрии ветераннарын памятнигар сайыииы сибэкки рассадатын олордуу
тэриллэр. субботниктарга кыттыы. кырдьа5астар ыЬыахтарыгар ас астааЬыииа кемелеЬуу уо.д.а.
Маннык улэттэн эйгэлэр хардарыта дьайсыылара кууЬурэр.
Онон. "Эбээ-эЬээ субэтин" биЬиги коллективпыт о^ону сахалыы ейге-санаа^а иитиигэ теЬуу
к\^ с. субэЬит-амаЬыт. наставник быЬыытынан билиннибит. элбэххэ уерэннибит. Мантан санаа ылан.
2014-2015 уерэх дьылыттан аны Лука Турнин аатынан тумэли кытта уонна нэЬилиэк библиотекатын
кытта себулэи туЬэрсэн улэлии сылдьабыт. Бу себулэи улэлэрбит бэйэ-бэйэлэрин толорон. ситэреэн
биэрэллэр. Онон. улэбит дириииир. ситэр-хотор эбит диэн санаа^а кэллибит.

63