Page 67 - Түөлбэҕэ олоҥхо эйгэтин олохсутуу соруктара, ньымалара

Олоихо аиардас интэриэЬинэй, кырасыабай айымньы буоларынан эрэ киЬини
умсугутар буолбатах эбит. Кини эмиэ киЬи ейун сынньар, тобулар дьиктилээх эбит. Т050
диэтэххэ, Саха Улуу Олоихото олус дирии, киэн. уус - уран тыллаах. Саха киЬитин кутугар -
суругэр ииэн сылдьар суду айымньы буолар. • •
Олоихону аа^ар. уерэтэн этэр. толорор о^олор дирии билиилээх. олоххо урдук
сыанабыллаах, сир - дойду хайдах уескээбитин, туохтан тутуллубутун, саха омук тердун -
ууЬун, хайдах сайдан кэлбитин, туи былыргы дьон ааттаЬар айыыларын. араиаччылыыр
иччилэрин, ебугэлэрбит еркен ейдерун, уйэттэн уйэ^э елбеедуйбэт улуу олоихобут тылын -
еЬун, дьоиио - сэргэ^э тириэрдэр дьон буолуохтара. БиЬиги олоихону уерэтэрбит, олоихонон
салайтаран уерэнэрбит утуе тумуктээх буолуо.
Бу электроннай оонньуу пособием инникитин 050 олоцхону интэриэЬиргээн
аа^арыгар, уерэтэригэр ,толкуйдуур дьо^урун, бол^омтотун сайыннарарыгар кемелеЬуе дии
саныыбын.

Семен Степанович Яковлев - Эрилик Эристиин
«Буура Дохсун» олоцхотугар Орто дойду айыл^ата
Алексеева Анель
Уус-Алдаи улууИун И. В.Пухов аатынаи Окоелювка
сурун оскуолатын III кылааИын уорэнээччитэ .
В.П. Жирков аатынаи ан ал аат хаИаайына
Салайааччы: Аммосова А.С.
Олоихо - Саха фольклорун муцутуур чыпчаала, Саха норуотун ааспыт уйэлэрдээ^и еркен
ейун - санаатын, аан дойду туЬунан , олох-дьаЬах, сиэр- майгы ейдебуллэрин ииэрбит айымньы.
Семен Степанович Яковлев- Эрилик Эристиин суруйан хаалларбыт «Буура Дохсун»
олоихотугар ити кестуу-^эр ураты баай тылынан - еЬунэн киЬиэхэ ордук тиийимтиэ гына
бэриллибиттэр. Бу 0Л0ИХ050 Орто дойду айыл^атын ойуулааЬын биЬиэхэ олус чугастык
ойууламмыт.
Улэм сыала: Олоихо^о Орто Дойду айыл^атын ойуулааЬын Сир айыл^ата буоларын
дакаастааЬын.
Улэм соруга: Эрилик Эристиин «Буура Дохсун» олоихотуттан Орто дойду айыл^атын
ойуулааЬыннарын тумуу, тумуллубут матырыйаалга оло^уран тэцнээЬин оцоруу.
Улэм актуальнаЬа: Сир айыл5атыгар харысхаллаах сыЬыан.
Орто дойду сытар сирэ. Ол курдук, «Буура Дохсун» олоцхо^о ойууланар Орто дойду:

Толорунан дьалкыйар
Туруорунан эцсиллэр
Тумара бай^алынан тулаламмыт.(6с.)
Кыыдаанынан кыскыйар,
Кытыынан эцсиллэр
Кытара байхалынан кытыыламмыт.
Ар^ааттан аныЬыйар.
Алларааттан дэбидийэр
Араат байхалынан ардайдаммыт.
Мин санаабар Тумара байхал диэн Тихэй океан, Кытара байхал диэн Хотугу муустаах
океан, Араат байхалынан Атлантическай океан этиллибит буолуон сеп. (7с.)
Эрилик Эристиин олоихотугар Орто дойдуну араастаан этэн бу дойду Саха дьонугар
чахчы кундутун, кэрэтин, сиэдэрэйин ессе тегул чииэтэр.
Отто туруу дьа^ыл дойду ойуу бичик уор^алаах,
Кэтит аан ийэ дойду кэмэ суох киэргэллээх
Сир ийэ буолан сириэдийбит,
Аан дойду буолан ахталыйбыт.
Тэгил дойду тэнийэн тэлгэммит. (Юс.)
Орто дойду куиэ. Бу дойду кунэ биЬиги олорор сирбит кунугэр тэинээх:
Ойон тахсан
0Й050ЛУУ устар (5с.)
Кээмэйинэн кестен
Киирэр. тахсар (6с.) эбит.
О.ютхо^о кэпеэииллэр алаастар. Эрилик Эристиин олоцхотугар Саха сирин биир саамай кэрэ
сирин-алааЬы маннык тылларынан хоЬуйбут :
Уиуоргуттан долгуннаах,
Ула^ата мэгилгэннээх
65