Page 85 - Сергей Васильев-Борогонскай. Поэт уонна гражданин

Элэкнээн көстөн эрдэҕинэ,
Эйээрэр музыка тыаһыттан
Эрчимирэн турдум.
С.С.Васильев—Бороҕонскай хоһоонноругар фольклор
уус-уран ойуулуур ньыматыттан ураты истилистиическэй
фигура диэн ааттанар истилиистикэ биир туспа салаата —
экспрессивной синтаксис анаан чинчийэр ньымаларын ту-
һанар эбит.
1. Антитеза — утарыта туруоруу.
С.С.Васильев Аҕа дойду сэриитэ тиэмэлээх хоһооннору-
гар икки күүһү — Советскай армияны уонна фашист сэрии-
тин утарыта туруоран ойуулуур биир сөбүлүүр ньымалаах.
Холобура: И к к и к у у с — С ы р д ы к уо н н а х а р а к у у с — Э п сэри
т усуһ эн / Э ллэһэн ист илэр («Андаҕар») эбэтэр Х а щ а л л а а х У луу
А рм ия уо н н а Х а а п ы м с а х ф аш и ст («Кыайыы ырыата»). Манна
сы рды к—х а р а ҥ а диэн антоним тыллары (лексическэй антите­
за) утары туруоран, оччотооҕу кэм сытыытык турар, актуаль-
най өрүтүн чорботон бэлиэтиир. Оттон Х а й ҕ а л л а а х У л уу А р ­
мия — Х а а н ы м са х ф аш ист диэн утарсар суолталаах тыл сити-
мигэр х а й ҕ а л л а а х , х а а н ы м са х диэн быһаарыы бу икки күүскэ
автор сыһыанын көрдөрөр суолталаах. Маннык сы р д ы к —х а -
р а к а диэн антитеза олоҥхоҕо баар икки күүс утарыта тура-
рыгар майгынныыр уонна С.Васильев эпическэй истииллээх
поэт буоларын өссө төгүл көрдөрөр.
С.С. Васильев хоһоонноругар бүтүн тиэкис кэрчигин ута­
ры туруорар идэлээх. Холобура, «Ленскэй абатыйыыта» айым-
ньытыгар этии ис хоһоонунан көрөн олус чаҕылхай утарыта
туруоруу баар: Киһи уонна Кини, Киһи өйө-санаата уонна
Кини өйө-кэмэлдьитэ, Киһи дойдуга уонна Кини дойдута.
Холобура:
1. Киһи ... Х а гл а а н ы х а й а т ы ы ран хара бы ш т т ы ы н харбаст а,
К иһи ... у р у к -х а р а к ы л а а т а ө р ө һ ө л у у оронно,
К иһи ... К эн ч ээр и ы ччат т уһ уга р ... илиит ин ... өрө уун н а .
Оттон:
К ини ... ук т эм м и т сирин ө л у гу н э н өрөһөлөөт ө,
К ини ... Б а т а һ ы н а н -к ы л ы һ ы н а н т эл эк эч ч и й дэ,
К ини ... Ө р гө һ ун өрө у у н а н уллэ-уллэ у ө гү л ээт э.
2. Б и и р д эр и н ө й ө -с а н а а т а / К ы ы р а й м а ҥ а н х а л л а а н ы /
Кырсын анны нан к ы л ба а р а р / Ү р у н к у н к у р д у к , / К у л у м н у у
сы дьаайда.

83