Page 86 - Сергей Васильев-Борогонскай. Поэт уонна гражданин
P. 86

Оттон:
                Б и и рдэри н   ө й ө -к э м эл д ь и т э  /   Ү ө л у к -с у ө л у к   х а р а к а н ы   /
           Ө р ө ҕ ө т ун   анны нан  /  Х ары арбы т   у ө т т ур эх   к у р д ук ,  /  Х ам сы ы
           б а р ы к н а а т а .
               3.      Б и и рдэри н   дой дут а  ...  К ы лбай ан -к и л бэй эн ,  к ө ҕ ө р ө н -ч эл -
           гийэн ,  /   Ү гу ст эр и   у р д ун эн  /   Ү л лэн   көһ ун н э.
               Оттон:
                Б ии рдэри н  до й д ут а   ... /   С эм н эх  ө л у ү  си к си к т ээх  ап п а  б уо -
           л ан   а к а й а н ,  /  Д ь а а м а   буолан  уо р а а н н а н н а .
                Ол  биирдэрэ  У луу А рассы ы йа!/  А ат ы рар айгы ст ар А рассыыйа
               Оттон:
                Ол биирдэрэ /  Оһол  дой дут а!/  У к уо х  олохт оох/  Уот  т ы ы н-
           н а а х  /  Н ем ец   дой дут а  («Ленскэй абатыйыыта»).
               С.Васильев  тиэкис  кэрчигин утарыта туруорарын  таһы-
           нан,  хоһоон  чаастарын  бүтүннүү  утары  туруорара  «Сэрии
           буолбут ойууругар» көстөр: I чааһа — үүт тураан айылҕа ойуу-
           лааһына, II чааһа -  сидьиҥ фашизм сэриинэн түспүтүн кэннэ.
               2.  Актуализация  —  биир  тылы  хаста  да  хатылаан  этэн,
           санааны тоһоҕолоон чорботуу.
               С.Васильев бу ньыманы «Андаҕар»,  «Ленскэй абатыйыы­
           та»,  «Бырастыылаһыы»,  «Москва»,  «Метро»,  «Сэрии буолбут
           ойууругар»,  «Уот  сэлэ  иннигэр»,  «Сэрии  бааһын  оһорон»
           айымньыларыгар олус киэҥник туттар. Холобура,  «Андаҕар»
           хоһоонугар  «Андаҕайдахпыт  буоллун!»  диэн  тыл  ситимин
           7  төгүл,  «Ленскэй  абатыйыытыгар»  «Андаҕайыаҕыҥ»  тылы
           эмиэ 7 төгүл чиҥэтэи хатылаан, туохтуур суолтатын ааҕааччы
           өйүгэр-санаатыгар  сүппэт  тына  иҥэн  хааларын  курдук өссө
           күүһүрдэн  биэрэр.  Холобура:  А н д а ҕ а й ы а ҕ ы к   ал ам ай   м а к а н
           к у м м у т у н э н ...  А н д а ҕ а й ы а ҕ ы к   А ры лхай   х а р а   харахп ы т ы н ан ...
           А н д а ҕ а й ы а ҕ ы к  А к а а т т а р   Л ен а б ы т   а р а ҕ а с хоч от ун ан ...  А н д а -
           ҕ а й ы а ҕ ы к   А р а ҕ а с   т олоом м ут   ал т ан   си б эк к и т и н эн ...  (о.д.а.
           7 төгүл).
               Оттон  «Москва»  хоһоонугар  строфа  ахсын  М о ск ва диэн
           тыл хатыланан  (14 төгүл),  өрө  күүрүүлээх,  өрөгөйдүүр пафос-
           таах  айымньы  буолан  тахсар.  Бу хоһооҥҥо  строфа  иннигэр
           (анафора)  уонна  кэннигэр  (эпифора)  хатылааһыннаах  кэр-
           чик баар.  Холобура:  М о ск ва   —  ...  К и э к   И й э  до й д у /   К иин  к уо -
           р а т а   буолар  эби т !  М о ск ва  —  ...  Х а р д а р ы -т а а р ы   ус т а р ,  /  Х ал-
           т архай   уул усса   буолар  э б и т !/   М о ск ва   —  ...  С ы т ы ы   өй дөөх  чу-
           л уул а р а   /   С ы ст ы һан  улэли и р  си р д эр э  буолар  эби т !  М о ск ва   -
                                          84
   81   82   83   84   85   86   87   88   89   90   91