Page 89 - Сергей Васильев-Борогонскай. Поэт уонна гражданин

ааһаллар. Поэт ыарахан, хараҥа олоҕу х а а р -к ы һ ы н символи-
ческай уобараһынан ситэрэн биэрэр. Герой курус тылларыт-
тан дьадаҥы, тиийиммэт-түгэммэт эргэ олох хартыыната ха-
рахха көстөн кэлэр гына ойууланар. «Тыыллыма Уйбааичык
сыллата итинник саныыра» диэн этиигэ хатыланар көстүү —
эргиир баар. Кэм, бириэмэ ааһар да, ыарахан олох син биир
уларыйбат диэн өйдөбүл үөскээн тахсар.
Поэма иккис чааһа оптимистическай тыыннаах. Атын
олох кэлбитэ тута этиллэр. Уолчаан түөһүгэр уот кыһыл хаал-
тыс тэлээрэрэ — «сырдык инникигэ» бигэ эрэл баарын этэр.
Олох үйэлэргэ салҕанан бара турара үөр сэттэ туруйа симво-
лическай уобараһынан көрдөрүллэр, ол гынан баран саҥа
кэмҥэ олох биллэ тупсубута, сайдыбыта халлаан «кылбаарар
кырсынан», эбэтэр «күлүмнүүр күөннэммитинэн» этиллэ
сылдьар. Олох ситэри сайдыбыта техника дэлэйбититтэн эмиэ
көстөр, өскөтүн аҕа Уйбаанчык кыһыл илиитинэн үлэлээбит
буоллаҕына, аныгы олоххо сүгэ, массыына, тыраактар, биэ-
йэлкэ, көтөр аал бааллара астына ахтыллар. Саҥа тутуулар
дьэндэспиттэрэ үөрэх уонна культура сайдыбытын кэрэһэ-
лиир. Оҕо Уйбаанчык үөр сэттэ туруйаны кытта быраһаайда-
һар саҥата да, санаата да букатын атыннык иһиллэр. Манна
санаарҕааһын, сайыһыы матыыба суох, хата төттөрүтүн
күүстээх эрэл санаа баара көстөр: «Эн өссө, эһиил саас кэ-
лэргэр элбэҕи көрүөҕүҥ! Биһиги олохпут кэрэтин кэрэхсии
сөҕүөҕүҥ». Эбэтэр, «Кэлэргэр мунаарыаҥ, Өлүөнэ тардыы-
тын талаһаар! Майаны баараҕай тутуунан бэлиэтээр!» диэн
киэн тутта сүбэлии, эһиил сайын этэҥҥэ эргиллэллэригэр
баҕара хаалар. Н.З.Копырин суруйарыныы, «тус-туспа үйэ
дьонун ис психологическай иэйиилэрэ» уратытык көстөн кэл-
лэҕэ ити!2.
70-тан тахса сыл анараа еттүгэр суруллубут «Сэттэ ту­
руйа» поэма социальнай-историческай ис хоһоонноох. Аап-
тар поэматын суруйар кэмигэр Мэҥэ-Хаҥалас улууһугар үлэ-
лээбитэ, айымньытын Мэҥэ-Хаҥаласка анаабыта маннык
топонимнартан көстөр: Майа, Төҥүлү күөлэ, Тыыллыма,
Өлүөнэ өрүс. Поэмаҕа кэпсэнэр сайдыылаах саҥа олох хар-
тыынатын Сергей Степанович бэйэтэ оҥорсубут киһи, ол
курдук оройуошга үлэлиир кэмигэр элбэх өрүттээх үлэни
ыыппытьптан биирдэстэрэ — саҥа бырайыактаах дьиэлэри —
оскуолалары, кулууптары туттарбыта буолар.

87