Page 273 - Иван Мигалкин. Сүрэхтэн саҕыллар санаалар
P. 273

Оттон  эдэр  саас  умнуллубат  кэрэ  бэлиэ түгэннэрэ  диэн  уту-
       мэн  үгүс  буоллаҕа  уонна  «чопчу  бу  маннык  баар  эта  ээ»  диэн
       ойуччу  тутан  ылан  кэпсиирим  суохха  дылы.  Арай  диэххэ  дуу...
       Чэ,  миэнэ барыта хайдах эрэ сатамньыта суохха дылы.  Бу тугэн
       эмиэ  эбэбин  кытары  ситимнээх.  Ити  көрүдьүөс  тугэни  билигин
       да  бу буолбут  курдук  куруук  саныыбын.  Онус  кылааска  киирбит
       күһүммэр  кулуупка  бараары  маанытык  таҥнан  баран  киэһэ  ха-
       раҥаҕа  дьиэбиттэн  тахсыбытым,  биир  тиэргэҥҥэ  эрээри  туспа
       дьиэҕэ олорор эбэм таһырдьа лаампатын холбоото. Онтон ааһан
       истэхпинэ тааска таҥас сууйбут дуу,  муостатын соппут уутун дуу
       тоҕоору  таьыста.  Онуоха  мин  ол  ыккардыгар  ааһан  иһэн,  тэһэ
       астаран  туох  ааттаах  бэһирбитим  буолла,  арааһа,  саҥа  таҥас-
       пынан  өҥнөөрү  гыммытым  эбитэ  буолуохтаах,  күҥҥэ  суустэ
       тиэстэр  эбэбэр  кэнниттэн  тиийэн  бэйэм  да  өйдөөбөккө  эмискэ:
       «Эбээ!» — диэн  ыҥырдым.  Эбэм Сэлэбиччэ өмүрэх этэ. Аны ту-
       ран, өмүрэх киһи соһуйдаҕына сүрдээх сылбырҕатык туттар-хап-
       тар.  Өмүрэн:  «Бу  кэллиҥ!  Ити  кэллиҥ!»  —  диирин  быыһыгар,
       эргиллэ  охсоот,  таастаах  уутунан  саба  эрэ  ыспата,  ситэритин
       тааһынан  сыыһа-халты  сырбаталаата.  Хата  чуут-чаат  бэйэм
       тыыннаах ортум.  Бүттэхпит ол.  Кулууп эрэ, туох эрэ. Оттон эбэм
       эрэйдээх  уоскуйан  баран,  оҕом  маанымсыйбыт  саҥа  таҥаһын
       киртиттэхпиэн  диэн  хомойон  бөҕө  буолаахтаабыта.  Ити  аҕабыт
       ийэтэ, Таркаева  Елизавета Николаевна-Сэлэбиччэ (1910— 1983)
       эдьиийим  биһиккини  уонна  аччыгый  уола  Миитэрэй  кыыһын
       Лизаны  оҕолообута.  Ийэбит  хойут  улааппытым  кэннэ  кэпсээби-
       тинэн,  бэйэтэ  Бүлүүтээҕи  педучилищены  бүтэрбит баспытаатал
       киһи, биһигини бастаан дьыссаакка биэрэн баран,  эдьиийбинээн
       иккиэн ыһыллан, ордук мин эт-мээнэ буолан барбытым иһин төт-
       төрү эбэбитигэр хаалларар буолбут. Эбэҕитигэр хаалар буолаат,
       соторунан  уруккугут курдук холку,  сытыары-сымнаҕас туруккуту-
       гар түспүккүт диирэ.  Онон эдьиийим биһикки урут да,  билигин да
       эбээ оҕолоробут дэнэбит.
          — Мин о$о сылдьаммын Афанасий Федоровы,  Николай Дьо-
       куускайы,  Бүөтүр  Тобуруокабы.  Николай  Габышевы  сөбүлээн
       аа^арым.  Эдэр  сылдьан  Семен  Руфовы,  Василий  Сивцеви,  Ва­
       силий Гольдеровы,  Василий Титовы, Гавриил Угаровы, Валерий
       Чиряевы,  Айталыны,  Юрий  Васильев-Дьаргыстайы  кытары
       сирэй  билсибитим.  до?ордоспутум.  Кэлин Хара  Лаацкы  уонна
       Василий  Алексеев  поэзияларын  сурэхпинэн  ылыммытым.  Бу
       ааттаталаабыт  дьоммуттан  эн  хайаларын  кытта  билси-
       биккиний?  Кинилэр  бары  тус-туһунан  «буочардаах»,  ураты
                                                              269
   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278