Page 97 - Иван Мигалкин. Сүрэхтэн саҕыллар санаалар

сеевич Габышевтары кытта билсибиппинэн өрүү киэн туттабын.
Николай Алексеевич энциклопедическай киэҥ билиилээҕэ. Кини
таһымыгар хайа суруйааччы тэҥнэһиэн сөбүй?
— Аахпытынан, билиитинэн сахалартан — Софрон Данилов.
— Эн Москваҕа кэллэргин эрэ, төһө да уруу-аймах буолба-
таҕым үрдүнэн, аһыыргар диэн анаан үп-харчы биэрэр буоларыҥ.
Билигин сааһыран, оҕолонон-урууланан олорон саныыбын ээ,
оччолорго кини бэйэтэ элбэх кыра оҕолордоох, дьоҕус хамнас-
таах эрээри, тоҕо көмөлөһөрө буолла диэн. Олох эрэйин-кыһал-
ҕатын эт хааҥҥынан билбит буолаҥҥын дуу, саха устудьуонна-
рын аһынар үтүө майгыгынан салайтаран эбэтэр төрөппүт 050-
лоргор ханыылыы көрөн дуу?
— Кырдьык, кэргэним начаалынай кылаас учуутала, мин оро-
йуон хаһыатын корректора, хамнастарбыт диэн дуона суох эти-
лэр. Аны туран алта оҕолоохпут. Сыарҕа үрдүттэн олорбут ыал-
быт, уурунуу диэн суоҕа. Биирдэ эмэтэ чараас кинигэм таҕыс-
таҕына, ол гонорарыгар тураах курдук соҕуруу көтөрбүт. Мин
аччык-куччук олоҕу сэрии кэннинээҕи кытаанах дьылларга Дьо-
куускайга культпросвет оскуолаҕа үөрэнэ сылдьан эрэ билби-
тим — 1947 сыллаахха сынгаалаан иэдэйэ сыспытым. Оттон
Москваҕа үөрэнэрбэр аччыктаабытым диэтэхпинэ — аньыы буо-
лан эрдэҕэ: биэс сыл устата үөрэнэрбэр хоһоонум үс кинигэтэ
тахсыбыта, элбэхтик суруйарым, тылбаастыырым, ону «Хотугу
сулус» сурунаал, хаһыаттар бэчээттээн, араадьыйа салгыҥҥа
утааран иһэллэрэ — элбэх кыра оҕолордоох киһи ыраах үөрэнэ
сылдьар диэн аһынар быһыылаахтара. П. Ойуунускай «Ньургун
Боотур» олоҥхотун 8-с баһын подстрочнигын оҥорон баран,
правительство ол подстрочнигы оҥорбуттарга үс төгүл үрдэтэн
төлүүргэ уураахтаан биир тыһыынча кэриҥин ылбытым — биир
ыйы кыайбат үлэлээн эмискэ байа түспүтүм: биэс сыллаах сти­
пендиям саҕа этэ! Ол тыһыынчаҕа оччотооҕу сыананан ылыах-
ха себе: тонна аҥаара эти эбэтэр 10 тонна хара килиэби, эбэтэр
20 тонна тууһу, эбэтэр 100000 хаа испиискэни! 350 солкуобайга
хара саһыл тыһыттан тигиллибит саҥыйаҕы ылан биэрбитим
билигин да баар — 40-тан тахса сыл буолла. Устудьуоннар сти-
пендияҕа диэри иккилии-үстүү солкуобайы, үрдүкү куурустар
баай истээччилэрэ суруйааччылар үгүөрү соҕустук иэс ылбыт
уһун испииһэктэрин көрдөхпүнэ, билигин мунчаара сонньуйан
ылабын. Биирдэ Александр Лаврик, хас эрэ мөһөөгү иэс ылбы-
тыгар онно баар саха суруйааччылара ити киһиҥ иэһи төннөрбөт
идэлээх, харчыгын кытта быраһаайдас диэбиттэрэ. Төннөрбүтэ.
Туркмен Какалы Бердыев, эмиэ Хара муоранан омукка айан-
93