Page 75 - Өксөкүлээх Уола 2009 223стр

Өлөксөй туһунан. Мин ити айымньыттан урут хаһан да бил-
бэтэхпин билбитим. Манна сүдү киһи дьүһүнэ-бодото эл-
бэх дьон ахтыыларыттан түмүллэн сүрдээх кэрэхсэбиллээх-
тик ойууланан суруллубут этэ. А.Е.Кулаковскай туһунан хан-
тан эрэ ойоҕоһуттан көрөн кэпсээһин буолбатах, бу — үйэ-
лэр кирбиилэригэр хатылам матгык көстөн кэлбит олоҕу ойуу-
лааһын. Маны ойуулааччы — уола, кыра оҕото, этэ-хаана,
аны туран, бу киһи бэйэтэ — суруйааччы.
Иккиһинэн, суруйааччы, ол аата, тыл үлэһитэ, тыл ууһа,
бэлиэтээн эттэххэ, уус-уран тыл ууһа. Өксөкүлээх Өлөксөй
туһунан маннык этиэххэ сөптөөх, оттон Реас Алексеевич ту-
һунан маннык этэр төһө сөптөөҕүй — тыл ууһа, тыл маастара
диэн? Реас Алексеевич бу айымньытыгар тыл уһулуччулаах
маастара диэн сыанабылга кыайан тардыспат, ол эрээри саха
тылын үчүгэйдик билэрин, билигин умнуллубут диир тыл-
ларбьггын туттан, өйдөбүллэрбитин, үгэстэрбитин айымньы-
тыгар киллэрэн, тыын уган тилиннэрэн хамсатан-имсэтэн,
бэйэтин дьиҥнээх суруйааччы быһыытынан итэҕэтиилээх-
тик көрдөрбүтэ. Онуоха мин редактор быһыытынан айым-
ньы ис бараанын кэспэккэ, автор харыстаан-кичэйэн тутту-
бут сахалыы өрүттэригэр, уруккуну дириҥник билэр киһи
быһыытынан иэйиилээхтик киллэртээбитин эмиэ бэйэм
өттүбүттэн сэрэнэн, бигээн тутуох-хабыах тустааҕым.
Реас Алексеевичка мин редактор буолбуппун биллэрбитгэр
этэ, кини Бороҕонтон бу туһунан телефонунан ыйьггаласпьгга,
элбэҕи эппитэ, бүтэһигэр: «Чэ, Бүогүр, кьггаат, үчүгэйдик көр-
иһит, куолаан кинигэ оҥорон таһаардарбыт бэрт этэ, үөһээҥ-
ҥилэрбит моһуоктаан туора түспэтэллэр ханнык», — диэбитэ.
Сэрэхэдийбитин курдук, «үөһээҥҥилэр» туора түспүтгэрэ. Суох,
туора түспэтэхтэрэ, күтүр күлүктэринэн бүөлүү түспүттэрэ.
Мин Реас Алексеевич өйүн-сүрэҕин бүүс-бүтүннүү биэрэн,
уһуннук сыралаһан суруйбуг айымнььггьш көрөн-истэн, ол аата
редакциялаан бүтэрэн баран, издательствоҕа бу айымньыга сыана
биэрэн рецензиялаабыт суруйааччы Иван Федосеевтыын бас-
таан «Хотугу сулуска» бэчээтгиэххэ наада диэн сүбэлэһэн, итини
издательствоны кытга сөбүлэһиннэрэн, сурунаалга тахсар икки
көһөҥө лоскуйу бэлэмнээн кэбиспиппит.
Ити курдук бастакы лоскуйун уочараттаах нүөмэргэ ту-
тан, набордатан, корректуратын ааҕан эрдэхпитинэ, партия
обкома диэн оччотооҕу суостаах тэрилтэ эппиэтгээх дьоно:
«Таһаарымаҥ, сатаммат, устуҥ!» — диэн быһа этэн дьаһайбыт-
тара. Биһиги, хайыахпытый, сирэйбит эрэ кытаран хаалбыта,
бүтгэхпит дии, этиллибити толорор будурбаныгар түспүппүт.
Үөһээнҥи сорох тойотгор кириэһилэлэритгэн сууллан түспэт-
73