Page 73 - Саха дьахталларыттан бастакы журналистка Мария Гаврильевна Бурцева

лыы, дьүөгэлии этибит, туохтан хомойон бачча ыараатын дии-дии
киһилэрин сууйан сытыарбыттара.
Марыыҥка дириҥ, тымныы баҕайы ииҥҥэ ийэтин түһэрээри
турдахтарына, илиитин уунан ийэтин сүүһүн таарыйан көрбүтэ.
Тыбыс-тымныы. Кини тоҥноҕуна ийэтин хоонньугар ыга түһэн
иттэрэ суох, тыбыс-тымныы хараара тоҥмут этэ. Хоруоптаах ийэ
иин түгэҕин диэки түһэ турбута. Марыыҥка сарылыы-сарылыы атах
балай сүүрдэ, иннигэр “киэҥ суол аартыга” нэлэһийэн көһүннэ...
Кыыс нухарыйан, санаата устунан түүл буолан барбыт.
— Хайа, бу кыыс киирэн оҕотун бигээн утуппакка утуйа сытар
дуу! — диэн хаһыытааһынтан уһуктан кэллэ. Дэлби тоҥмут. Хайа бу
ханнабыный диэбиттии хараҕын сотто-сотто ол-бу диэки көрдө.
Онтон били уһун түүнү быһа утуппат муҥнаах оҕоҕо киирэри дьэ
өйдөөтө.
Сарсыныгар Марыыҥка эбиэт өрөр оһоҕу отгор маһын эмиэ ты-
рыыҥкалыы эмиэ куукунаҕа сырытта. Иһирдьэ, бааннай хос диэки
сүрдээх айдаан буола түстэ. Эмиэ да этиһэр, эмиэ да мөҕөр саҥа
иһилиннэ: Дьэлиэһэй Уйбаанабыс куукунаҕа илиитин сууна туран
сискэ бэрдэрбит курдук өрө чинэриҥнээтэ уонна уоһун иһигэр тугу
эрэ үөхсэн ботугураата.
— Хотуой, туруоҥ дуо? Бар, киирэн көр эрэ!
Кыыс төрүт да барарга сананан турара, иһиттиэм-истибэтиэм диэ­
биттии, иһирдьэ эрбэкис гынан хаалла. Бааннай хос иһигэр бары мус-
тубуттар. Сорох соһуйбутутган сараччы туттубут, сорох кулгааҕынан
саба туттубут. Марыыҥка үтүрүһэ-үтүрүһэ иһирдьэ киирэн баран,
соһуйан кэннинэн тэйдэ. Бу айдааны таһаарбыт Артур эрэйдээх си-
рэйэ дьэс кытарбыт, ытыахча буолбут, барыах-кэлиэх сирин булбатах
курдук чохтоох тушилка аттыгар бугдуччу тутган турар. Манна өйдөөн
көрдөххө: тушилка уота күөдьүйбүт, ол ортотугар уһун соҕус кытарбыт
тимир сытар, тушилка таһыгар кыстык итиэннэ молотуок, сыпсыы
сыталлар. Ити икки ардыгар Дьэлиһиэй Уйбаанабыс киирэн:
— Бу туох айдаанай. Бытааһах үөрэ мустубута киһини биир да
мүнүүтэҕэ сынньатар аата суох. Надя, аны маннык айдааны, баһаа-
лыста, таһаарыма эрэ.
Хотун ити тылтан улаханнык өһүргэннэ, кэннинэн чугуруҥнаа-
та, ол-бу диэки көрбөхтөөтө.
— Эн оннооҕу-маннааҕы кэрэдэктэри иитиэх оҕо оҥосторуҥ тугу
баҕарар оҥоруохтара. Ол мин буруйум буолсук дии! Ити кэрэдэк эн
муос уктаах быһаххын тоһуппут, ону оҥороору ити тэринэн олорор
дии. Иэнин хастаан биэриэххэ наада. Барыҥ, куру аҕалыҥ!
Артур кур сураҕын истэн баран ордук ыксаата. Туох да бокуойа
суох. Дьэлиһиэй Уйбаанабыс атаҕын баран кууһа түстэ.
— Паапаа, таһыйтарыма даа, ааттаһабын! Быһаххын мае тырыыҥ-
калаары алҕас алдьаппытым.

71