Page 72 - Саха дьахталларыттан бастакы журналистка Мария Гаврильевна Бурцева

тиийэн лыҥкыр гына түстэ. Уол хаһыытыы түһэн баран ойон тур-
да.
— Маакаа, алдьархай буолла! Быһахпыт тостон хаалла.
— Быһахпыт тоһунна даа? Бу өлүүбүтүн, дьоммут мөҕөллөрө буо-
луо!
Уолчаан бара сатаан тостубут быһаҕын ылан холбуу тутан көрдө
да туһа суох, тоҥ тимир тимиргэ сыстыбат.
— Оо, айабын даа! Дьоммут үнүргүтээҕэр ордук таһыйаллара
буолуо. Чэ, кэбис, быһахпытын кистээн баран, утуйуох, — онтон
ытыы-ытыы быһаҕын хоонньугар угунна итиэннэ хоһугар киирэн
хаалла.
Марыыҥка уола ытаабытыттан бэйэтэ эмиэ ытаары нэһииччэ
кыатанан турара. Ол икки ардыгар били орон үрдүгэр ыйанан турар
куру саныы биэрдэ. Ити куру Артур даҕаны хаста да амсайбыта.
Марыыҥка оронугар баран умса түстэ да бокуойа суох ытаабыты-
нан барда. Икки хараҕын уута сыттыгын килэччи илиттэ. Кини бу
курдук ис-иһиттэн хараастан өтөрүнэн ытыы илигэ, арай ийэтэ
өлөрүгэр ытаабыта. Ытаан-ытаан баран түөһүн иһиттэн уһуннук өрө
тыыммахтаата. Онтон сыттыгын анныгар баһын анньан сытан урук-
кутун санаата.
Кини хараҕар ийэтэ өлөөрү көбүөхтүү сытара көһүннэ. Кыыһы
дьукаахтара уһугуннаралларыгар ийэтэ “Марыыҥкам” диэн эрэргэ
дылыта. Кини таҥнан атгыгар тиийиэн икки ардыгар ийэтэ өйүн
сүтэрбит. Марыыҥка: “Ийээ, ийэкээм, мин аттыгар баарбын” дии
сатаабыта да кини диэки хайыспатаҕа. Өлбүт балтын Сүөкүлэни
ыҥыра, ханнык эрэ Дьөгүөрү “Куотума” дии сытара. Ол икки ар­
дыгар Аана эмээхсин: “Марыыҥка, хотоҥҥо киир, ийэҥ бараары
гынна, сэлликтээн барар киһи дуусата тахсарыгар, ыарыыта урууту-
гар ыстанар дииллэр” диэтэ да, кыыһы бокуойа суох хотон диэки
сиэтэн дэллэриттэ. Хотоҥҥо киирэн кини бэйэтин соҕотох торбо-
һун кэлиргэтигэр олордо, өр олордо. Дьукаахтара эмиэ хотоҥҥо
киирдилэр. Ол икки ардыгар халлаан сырдаан, күн саһарҕата муус
түннүккэ тыкта. Марыыҥка олоро сатаан баран тэһийбэтэ: “Ийэ-
бин тоҕо соҕотохтуу бырахтылар” диэн аһына санаата, онтон кэ-
лиргэ устун сыылан ийэтигэр таҕыста. Ийэтигэр тиийэн: “Ийээ,
ийэкээм, мин кэллим. Дьоммут бары хотоҥҥо бааллар”, — диэтэ.
Ийэтэ: “Оокком, Марыыҥка кэллиҥ дуу, бар аһаа, саатар эн аһаа,
эн аһыыргын, ытаабаккын көрдөхпүнэ — мин аһаабыт курдук са-
ныам” диирэ уонна оҕотун санаатын чэпчэтээри уҥа дьабадьытын
өрө көтөҕөн мичээрдээбит буолара билигин суох, саҥарбат, мааҕыы-
тын курдук бөтүөхтээн да тыыммат. Марыыҥка турбахтыы түһэн
баран хотоҥҥо сүүрэн киирэн, хараҕын уутун ыйыстан бөтө-бөтө:
“Ийэм өлбүт, быһыыта, саҥарбат”, — диэтэ да марылаччы ытаата.
Дьукаахтара дьиэҕэ тахсан, сааспыт тухары сыттык баттаһар ыал-

70