Page 135 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар
P. 135

бэрсиэхтэрэ.  Бэрт  кыратык иччилэргэ  бэлэх биэрэргэ анаан  эмиэ  ордоруохтара.  Он-
       тон атынын  барытын ыалдьыттарга  кундулуехтэрэ. Дьиэлээхтэр биирдии эрэ ытыры-
       мы сиэхтэрэ.
          Дьахталлар  бэйэлэрэ  тугу  сжоруохтаахтарын  билэллэрэ.  Онтукаларын  окорбут-
       тара.  Дьоннор  аза  ууБун  улахан  то-рабыттан  чугас  cogyc  баар  оонньуур  сир  диэки
       аа-дьуо хаамсыбыттар. Урут тиийбиттэр оонньуур сир хаарын тэпсибитинэн  барбыт-
       тара,  кэнникилэр  эмиэ  кинилэргэ холбоспуттара.  Оонньуур  сир  бэлэм  буолбута.  Бу-
       гун  дьоннор  кинилэртэн  хайалара  саамай  куустээзин,  хапсазайын,  хайалара  саамай
       кыразытын  керуехтэрэ.
          Улахан кутаа тула сарсыардаакы аБылыктарын аБаары мустубуттара. Талгук, бары-
       ларын кэрийэ сылдьан, туерт илии халыкнаах ытык аБылыгы бысталаан иннилэригэр
       уурталаабыта...
          Оттон  aga  ууБун  улахан  то-рабыгар  им-ньим  этэ.  Онно  ойуун  тугу  диирин  кэтэ-
       Бэллэрэ. Касказик эмиэ кэтэБэрэ. Кини тиэтэйбэт этэ. А-вонголар абыычайы тутустах-
       тарына эрэ, сеп буолуох курдуга. Кини санаатыгар биир дазаны  киБи бэйэтин азатын
       yyhyrap  Пал-Ызнгы  кыыБырдыахха  айылаазы  окоруо  суохтааза.  Кутан  туох  диирин
       истиэххэ.  бсквтун  хаар  анныгар  кутуйах  сылдьарын  билбит  са1тыллыы  онон-манан
       куймакнаатазынэ,  кырдьазас Ке-вонг кэпсэтиини бэйэтэ урут сазалыаза.
          Улахан  то-рафтан  макнай  Хиркун,  онтон  Ньолгун уонна  саха тахсалларын  са5ана
       ыалдьыттар хайыы-уйэ аБыы олороллоро. Хиркуннаах кэннилэриттэн атыттар кесту-
       тэлээбиттэрэ. Хиркун хас эмэ кэккэлэБэ сиэрдийэлэринэн куруелэммит ытык кутаа си­
       рин диэки ааспыта. Дьоннор кинини уйхлаф буБараары сылдьар дии санаабыттара.
          Саха уонна  Ньолгун  кердевхтук кэпсэтэ тураллара.  Ньолгун хас биирдии  ыалдьыт
       хантан сылдьарын туБунан caxaga сиБилии  кэпсиирэ.
          — Итилэр Потавоттан. Оттон олор, — куБазан такастаах-саптаах озонньоттор диэ­
       ки  ыйбыта, — Кирвоттан.  Онно саарба  олус  элбэхтик уескээччи. Туулээх угус.  Оттон
       обонньоттор  буоллазына  тырыттыбыт такастаахтар,  аас-аччык  керукнээхтэр.  Тимо­
       ша кинилэр сирдэригэр кыайан тиийиэ суоза. Онно киБи табанан эрэ барар.
          Кини, 35а уустарын уонна туБулгэлэр ааттарын этэ-этэ, дьону эргийэ хаамта.
          Чучунаа ыггырыллыбыт да5аны, ыкырыллыбатах даманы ыалдьыттары барыларын
       кытта билсистэ. Онтон «нивхэлэр ыар олохторугар кемелеБер база санаалаах кэлби-
       тин туБунан  кинилэр бары туБулгэлэригэр тиэртиннэр диэккин  эт» диэн  Ньолгунтан
       кердесте. ЭБэ-эбэ сазанаазы  кэм буолбатах. Ол  гынан баран,  билигин дазаны  балык
       тириитэ таггастаах нивхэлэр элбэхтэр. Сукуна такас кэтэргэ табыгастаах, ичигэс уонна
       чэпчэки  буолар.  Нивхэлэр билигин дазаны  саарбаны туБазынан  бултууллар. Онноо-
       gop  тимир  сэп  ордук  эрэбил.  Угустэр  озунан  уонна  укуунэн  бултайаллар,  оттон  саа
       ордук  бултаах уонна  эрэбил.  Yryc  туБулгэлэргэ  чаан  олгуйдар,  тимир  иБиттэр,  иннэ,
       сугэ, эрбии,  быБах,  илим  суозун  кэриэтэ. Тимоша  биир халааты туерт уон  биэс саар-
       6aga  биэрэр.  Ити  олус  ыарахан.  Ойуурга  олохтоох  нивхэлэр!  0 рус  кытылларынаазы
       нивхтэр!  ЭБиги  ымсыы,  албын  атыыБыттарга  табаар  кердеБе  аны  барымак.  ЭБиэхэ
       Чучунаа бэйэтэ табаар тиэнэн  кэлиэзэ. Табаны азалыаза. Халабырдаах атыыБыттарга
       саарбаларгыт  уонна  саБылларгыт  тириитин  биэрэргэ  тиэтэйимэк.  Cogorox  Чучунаа
       эрэ  эБиэхэ  саарбаларгыт  иБин  септеезунэн  телуезэ.  Оскетун  ким  эмэ туулээх  азал-
       быт буоллазына,  саха  киБитэ  нивх  курдук  чиэБинэйин,  нивх  курдук  эйэзэБин  керен
       итэзэйиэххитин  сеп.  Кэлинг,  кэлик  биБиэхэ!  Аан  макнай  киБини  эрэ  уердэр-кетутэр
       утахта иБик, туга да суохтар эмиэ кэлик. Чучунаа — дьэллэм киБи, Чучунаа — эйэзэс,
       утуе санаалаах киБи, барыгытын  кундулуе!
          Касказик тебете итийбэхтээн  ылбыта,  кини сибигинэйэ былаан  ыйыппыта:
                                                                                  131
   130   131   132   133   134   135   136   137   138   139   140