Page 10 - Бастыннартан бастакы
P. 10
Үлэ дьоруойа к БАСТЫҤНАРТАН БАСТАКЫ
БУРЦЕВ ДАНИЛ ГАВРИЛЬЕВИЧ - ТАИЫЛА
ҮТҮӨ ДАТА УМНУААУО СУО5А
Уус Алдан улууһугар сүүрбэһис үйэҕэ үөскээн-төрөөн ааспыт та-
лааннаах салайааччы, 1932-1938 сылларга нэһилиэк сэбиэтигэр үлэлээн,
үрдүк көрдөрүүлэри ситиспитин иһин, 1935 сыллаахха от ыйын 5 күнү-
гэр Бүтүн Арассыыйатааҕы Киин Ситэриилээх Кэмитиэтиттэн «Үлэ
Дьоруойа» үрдүк аатын ылбыт биһиги биир дойдулаахпыт Данил Гаври-
льевич Бурцев буолар.
Данил Гаврильевич — Уус Алдан улууһун Хоро нэһилиэгин Хатыҥ
Чараҥын төрүт олохтооҕо. Кини саҥа сэбиэт былааһын, аныгы холкуос
олоҕун туох да мунааҕа суох күүскэ пропагандалаабыт, Уус Алдан улуу-
һугар «Хоро» дэнэр историческай ааттаах кырдьаҕас нэһилиэккэ Сэбиэт
былааһын бастакынан тэрийсибит үтүө салайааччы буолар. Сэбиэт үлэ-
тигэр Данил Бурцев эмиэ таһаарыылаахтык үлэлээбит. Хоролору «Хо-
ролор» дэппит.
Тэрийэр дьоҕурдаах, ылыннарыылаах тыллаах-өстөөх, эппитин төлө-
рүппэт, дьүккүөрдээх үлэһит буолбут Данил Гаврильевиһы баартыйа Уус Алданнааҕы райкома 1930
сыллаахха өссө эппиэттээх үлэҕэ — Хоро сельсоветын бэрэссэдээтэлинэн анаабыт. Дьону күргүөмнээх
үлэҕэ, үрдүк кирбиилэргэ сирдээбит Үлэ Дьоруойа Д.Г. Бурцев—Тайыла, биир дойдулаахтарыгар,
кэнчээри ыччаттарыгар күн бүгүн да ытыктанар, убаастанар, өрө тутуллар. Биһиги улууспутугар
соҕотох кини М.И. Калининтан «Үлэ Дьоруойа» Бочуотунай Грамотаны туппут чулуу киһибит.
Данил Гаврильевич саҥа олоҕу, Сэбиэскэй былаас дьон олоҕун тупсарыыга туһуламмыт бары
дьаһалларын ис сүрэҕинэн-быарынан сөбүлээн, олус чугастык ылыммыта. Сэбиэт былааһа тэрил-
лиэҕиттэн, сэбиэттэр ыытар бары дьаһалларын олоххо киллэриигэ күүһүн-күдэҕин харыстаабакка
үлэлэспитэ. Ол курдук култуурунай революцияны ыытыыга, сир реформатын олохтооһуҥҥа, хол-
боһуктааһыны тэрийигэ, нэһилиэгин салайан эрчимнээхтик үлэлэспитэ күн бүгүн да уос номоҕо
буолан кэпсээҥҥэ сылдьар. Нэһилиэгин иһигэр суол үлэтин, радио, телефон линияларын тутуу-
га, холкуостар кыраныыссаларын быһыыга, просекалары кэрдиигэ, саҥа тэриллибит тыа хаһаа-
йыстыбатын артыалларын бөҕөргөтүүгэ ыытар маассабай үлэлэри көҕүлээбитэ, тэрийсибитэ.
Данил Гаврильевич, төһө да үорэҕэ суоҕун иһин, дьиҥ сахалыы толкуйунан, өйүнэн-санаатынан
үрдүк таһаарыылаах үлэ үтүө холобурун көрдөрбүтэ. Нэһилиэк политическай олоҕор оччотооҕу оро-
йуон, нэһилиэк салалтатын актыбыыстарын кытта тэҥҥэ быһаарсар өркөн өйдөөҕө. Нэһилиэк са-
лалтата эдэр эрчимнээх киһини ааҕар балаҕан сэбиэдиссэйинэн анаан үлэлэппитэ ону чаҕылхайдык
туоһулуур. Манна кини нэһилиэнньэ киэҥ араҥатыгар тахсан лиэксийэлэри, дакылааттары, бэ-
сиэдэлэри оҥортуура. Истиэнэ хаһыаттарын, бойобуой листоктары, көрдөрүүлээх истиэндэлэри
таһааттарара. Бу үлэтигэр сылдьан Данил Гаврильевич өйө-санаата тобуллан, олоҕу социалистиче-
скай уларыта тутууга актыыбынай тэрийээччи, күүстээх пропагандист быһыытынан биллэн-көстөн
барбыт.
Биһиги биир дойдулаахпыт, саха дьонуттан биир бастакы Үлэ Дьоруойа Бурцев Данил Гаври-
льевич-Тайыла үтүө аатынан сокуоннайдык киэн туттабыт. Үлэ Дьоруойа олорон ааспыт олоҕун-
дьаһаҕын, үлэтин-хамнаһын билиҥҥи ыччат билиэхтээх.
Үлэһит киһи үтүө аата-суола биһиэхэ, биир дойдулаахтарын өйдөрүгэр-санааларыгар, өрүү
тыыннаах, үйэлэргэ умнуллубат. Тайыла төрөөбүт төрүт дойдуга мунура суох таптала, дойдутун.
дьонун-сэргэтин олоҕо тупсарын туһугар үйэтин тухары турууласпыт олоҕо, үрдүк таһаарыылаах.
дьаныардаах үлэ-хамнас үтүө холобура буолан, саҥаттан-саҥа үрдэллэри дабайыыга эдэр дьону
ыҥыра-угуйа туруоҕа.
Василий Васильевич БУРЦЕВ,
I Хоро нэһилиэгин баһылыга

