Page 69 - С.С. Аржаков Уус-Алдан үлэһит дьоно

сынньы ый 7 күнүнээҕи Ыйааҕынан киниэхэ Саха АССР
Үтүөлээх сылгыһытын бочуоттаах аата иҥэриллибитэ.
Артамонов наһаа патриот киһи буолан биир биригээдэ үлэ-
тинэн муҥурдамматаҕа. 1971 сыллаахха дойду үрдүнэн Гага-
новскай хамсааһыны өйөөн, кини сылгы иитиитэ тохтубут си-
ригэр - совхоз Тумуллааҕы отделениетыгар, баҕа өртүнэн, үлэ-
лии барбыта. Онно олохтоох эдэр ыччаттарыттан звено тэри-
нэн аҕыйах сыл иһигэр үчүгэй түмүгү ситиспитэ. Ол курдук
1971 сылга Тумул отделениетыгар кулун деловой тахсыыта 39
эрэ бырыһыан эбит буоллаҕына, 1972 сылга — 49%, онтон 1973
сылга - 74,6% тиэрдибитэ. 1971 сыллаахха 62 сылгы өлбүт буол-
лаҕына, 1972 сылга - 10, оггон 1973 сылга - 3 эрэ сылгы
көнньүнэн өлбүтэ. Үлэҕэ үөрэппит эдэр сылгыһыта Павел
Алексеев ЫБСЛКС обкомун чилиэнигэр кандидатынан та-
лыллыбыта.
Чэ, билигин биһиги Афанасий Иннокентьевич 1973 сыл-
лаахха кураан сайын буолан от кыайан отгоммокко оройуоҥҥа
сылгы иитиитигэр балаһыанньа ыараабытынан сибээстээн
«Ленинскэй тэрийээччи» хаһыакка балаҕан ыйын 18
күнүнээҕи нүөмэригэр тахсыбыт суругун кытта билсиэҕиҥ:
«Атырдьах ыйын иккис декадата үүнүөр диэри оту-маһы
умагар уот кураан түһэн, сир сиигэ көтөрүн ааһан, алаастар
күөллэрэ обургутук уолуталаатылар. Өтөрүнэн билбэтэх ку-
рааммыт содулугар от аһылык хайа да дьылтан чычырбас буо-
лар чинчилэннэ.
Балаҕан ыйын 10 күнүгэр диэри оройуон үрдүнэн 22855
тонна от соҕотуопкаланна диэн субуотка таҕыста. Итиччэ от
сыллааҕы былаан 40 бырыһыаныгар тэҥнэһэр.
Кырдьык, атырдьах ыйын ортотугар уонча күннээх ардах
түһэн, сир кырса киһи үөрүөх курдук көҕөрдө, кэнчээри ба-
лайда таҕыста. Ол гынан баран, айылҕаҕа араас кубулҕаттаах
буолааччы. Кыстык хаар түһүүтүгэр сир кырса мууһурба-
таҕына, сылгыга хаһыы аһылыга баар буолуон сөп.
Биһиги араас сыллары туораталаабыт, сылгы иитиитигэр
кыһалҕаны да көрсүбүт үлэһиттэрбит. Үлэ практиката
көрдөрөрүнэн, убаһалар, тыйдар, тииһиир тиҥэһэлэр, үтүрүм
биэлэр, кыра сылгы ууламмыта уонна көлүүр аттара от аһылы-
га суох сылы тахсыбатгар. Сорохтор этэллэрин курдук, сылгы
аһылыкка да киирбэккэ сыл тахсар буолла диэн тылы көтөҕүү
- ити сылгы иитиитигэр үлэлээбэтэх дьоннор кэпсэллэрэ.
Быйыл, кырдьык, от наһаа чычырбас, тиийбэт-түгэммэт
дьыла. Итинэн сибээстээн сылгыны атаҕынан хастаран аһа-
тыыга оһуобай болҕомто, кыһамньы ууруллуохтаах.
Хаһыыга эҥэрдээн сылгыны аһатыы, үөһэ ахтыбыппыт
курдук, хайаан да ыытыллыаҕа. Маныаха биһиги сылгыһыттар
5* 67