Page 112 - С.С.Аржаков, Н.Н.Петров. Военное лихолетье

1943 с. сэтинньититтэн илин турар мотострелковай полкаҕа бойобуой сулууспа-
ны барар. 1945 с. советскай сэриилэр союзтаахтарыгар биэрбит тылларын толорон,
Япония сэриилэрин утары модун күүстээх охсууну он орбутгара. Квантунскай ар-
мия чаҕылҕанныы уот уобуруччуга ылларан, бүүс-бүтүннүү саатын-сэбин ууран
биэрэн, бэриммитэ. Аан дойду иккис сэриитэ онон түмүктэммитэ. Механизиро-
ваннай гвардейскай полк буойуна А.Е. Максимов хорсун сулууспатын үрдүктүк
сыаналаан, гвардия капитана Ребрик маннык суруйбут: “Япония милитаристарын
утары кыргыһыыларга эр санаалааҕын уонна хорсунун көрдөрбүтэ. Монголия уута
суох сирдэрин, Улахан Хинган арҕастарын туоруурга тулуурун уонна холкутун
көрдөрөн таб. Максимов бойобуой сорудаҕы кыайыылаахтык толорорго байыастар
санааларын көтөхтө.
Батальонугар авторитеттаах. Кыргыһыылар түгэннэригэр. айаҥҥа сэрэхтээх
кырдьаҕас буойунтан эдэрдэр үгүскэ үөрэннилэр. Кини сүбэлэрэ командование
бойобуой сорудахтарын толороругар элбэхтик көмөлөстө”, — диэн, Үрдүкү ко-
мандование Махталын ылбыт.
Кыайыы көтөллөнөн этэҥҥэ эргиллибит буойун-учуутал сөбүлэппит коллекти-
выгар салгыы директордаан, эмиэ үлэ бөҕөнү ыытан, оскуолатын кэҥэппитэ. Бу
Хайахсыт оскуолатыгар Е.Г. Кожурова, М.Д. Дорофеев, И.Д. Егоров үлэлэрин са-
ҕатаабыттара.
1952—1959 сс. бастаан тэрийсибит детдомугар Дириҥҥэ кэлэн директордаан,
тулаайахтар олохторун, иитиллиилэрин тупсарбыта. Бэйэтин оннугар опыттаах Е.Н.
Саввиновы ыҥыттарбыта уонна Дириҥ орто оскуолатыгар ахсаан учууталынан
көһөр, олохсуйар. Иитэр-үөрэтэр үлэҕэ уһулуччу ситиһиилэрин иһин 1967 с. ки-
ниэхэ Саха АССР оскуолаларын үтүөлээх учуут;ша аат иҥэриллибитэ. Принципигьть-
най, көнө сүрүннээх коммунист этэ. Биэс төгүл партийнай тэрилтэ секретарынан,
сэттэ төгүл олохтоох сэбиэккэ депутатынан талыллыбыта. Элбэх мэтээллэринэн,
икки төгүл Саха АССР Верховнай Советын Президиумун Бочуотунай грамотаты-
нан наҕараадаламмыта. Үтүө сүбэһит, наставник 320 оҕо үөрэнэр оскуолатын ту-
туутугар киһи сөҕөр үлэтин салайбыта колхоз салалтатынан аахсыллыбатаҕа.
Букатыннаахтык охтуор диэри үлэлээбитэ. Олоҕун тиһэх сылларыгар куораты-
нан-тыанан олус дьүккүөрдээхтик сылдьан, сэрии кыттыылаахтарын уот холорук
суолларын сонордоон, 1969 с. диэри соҕуруу нэһилиэктэртэн сэриигэ барбыт 400-
тэн тахса киһи туһунан сибидиэнньэлэри муспут. Үгүс үлэ. Үлэлээбит да эбит бу
букатын бэйэтэ күүскэ аалларан ыалдьа сытан! Оннук киһи кэрэмэһэ этэ. Кини
аата үйэҕэ кэриэстэниэн наада.

Роман САВВИН,
РФ үөрэҕириитин туйгуна, Чурапчы улууһун бочуоттаах гражданина