Page 117 - С.С.Аржаков, Н.Н.Петров. Военное лихолетье

тын начальнигынан анаабыппыт. Ити дуоһунаска кини 1969 сыллаахха диэри үтүө
суобастаахтык, уопсайа милицияҕа 25 сыл үлэлээбитэ.
Николай Михайлович Крылов хорсун буойун этэ. Кини 1942—44 сылларга фа-
шистскай Германияны кытта хаан тохтуулаах сэрии саамай уот\'н ортотунан сылдь-
ан баран тыыннаах ордубут киһи. Генерал Власов армиятыгар түбэһэн эрэй бөҕөнү
көрбүт. Ол курдук, 1942 сыллаахха Казаньнааҕы полковой оскуолаҕа үөрэнэн. пуле-
метнай расчет ко.мандирынан ананан Ленинград көмүскэлигэр сэриилэспит, онтон
1942 сьш батаҕан ыйыгар генерат Власов хамаандатынан, сэттэ суукка сэриилэһэн.
Старай Русса туһаайыытынан Москва диэки тахсыбыттар. Ону Ленинград оборона-
тын быраҕан барбыккыт диэн буруйдаан, кинилэр дивизияларын Рокоссовскай дьа-
һалыгар биэрэннэр, штрафной батальоҥҥа түбэспит. Ити батальон Новгород куо-
раты, Старай Руссаны босхолооһуҥн а кыырыктаах кыргыһыыларга кыгтыбыт. Кур-
скай тоҕой кыргыһыытыгар 52 хонук сэриилэспит. Бу кыргыһыыга Крылов улахан-
нык бааһыран госпитальга сытан эмтэнэн үтүөрэн, эмиэ стройга турар. Смоленскай
уобаласка Новосыпков диэн куораты босхолооһун ҥа кыттыыны ылбыта. Онтон 1944
сыл муус устар 3 күнүгэр штрафной батальонтан босхолонон, регулярнай армияҕа
ыытыллыбыт. Онно хорсун буойун, патриот диэн характеристикаламмыт.
Ити кэнниттэн Николай Михайлович хас да бойобуой операцияларга кыттыы-
ны ылбыт. Онтон биирдэстэригэр ыараханнык бааһыран, госпитальга эмтэнэн 1944
сыл бүтүүтэ баттыкка уйдаран бэрт эрэйинэн айаннаан, дойдутун, Тойон Мүрүтүн
булбута.
Николай Михайловиһы 1969 сыллаахха биһиги оройуон на сана тэриллибит
автоколонна (АТК) начальнигынан ыыппыппыт. Автоколоннаҕа техниканы би-
лэр, производствоны уонна дьон интэриэһин учуоттуур, коллективка дьиссипилии-
нэни тутар уопуттаах салайааччы наада этэ. И ги үлэҕэ да Николай Михайлович ис
сүрэҕиттэн бэриниилээхтик үлэлээн дьон-сэргэ улахан махталын ылбыта.
Мин өйдүүрбүнэн, 1975 сыллааҕы олохтоох Сэбиэтгэр быыбардарынан сибээс-
тээн, Николай Михайловиһы Мүрү Сэбиэтин исполкомун председателинэн реко-
мендациялаабыппыт. Онно эмиэ хас да болдьоххо үлэлээн баран, бэйэтин саамай
баҕалаах үлэтигэр оройуон булдун обществотын председателинэн буолбут этэ. Баҕа-
лаах үлэтэ диэн мин алҕас эппэтим, Николай Михайлович “булт” диэн баран мун-
нукка ытаабыт киһи этэ. Ол курдук, доҕотторунуун Иван Степанович Колодезни-
ковтыын (Мүрү орто оскуолатын директора этэ), Николай Михайлович Данилов-
тыын (үп салаатын, госбанк салайааччыта, билигин пенсионер) уһун, кылгас уоп-
пуска ыла-ыла күһүн аайы “сүтэн хаалаллара”. Арааһа, Уус-Алдан оройуонун ха-
лын тыаларыттан ордорбокко тайаҕы эккирэтэн уҥуор-маҥаар сылдьаллара быһыы-
лааҕа. “Булду, сири билэр киһи булт обществотын салайыахтаах”, — диэн этэрэ. Ол’
иһин мин баҕалаах үлэтэ диибин. Кини төрөөбүт-үөскээбит Мүрү эбэтитгэн харыс
да сири халбарыйбакка 50 тахса сыл таһаарыылаахтык үлэлээбитэ.
Николай Михайлович байыаннай киһи буолан, барыга бары аккуратнайа, тан -
нар таҥастыын, тутта-хапта сылдьардыын, үлэтигэр-хамнаһыгар биир оннук. Онно
эбии бэйэтэ орто уҥуохтааҕа, дьылыгыр курдук көнөтө тупсарара. Байыаннай фор-
матын уонна орденнарын, мэтээллэрин кэтэн баран парадтарга строевой хаамыы-
нан баран иһэрин көрөр кэрэ да буолара... Оннук биир түгэнинэн 1965 сыллаахха
Улуу Кыайыы 25 сыллаах бырааһынньыгар Николай Михайлович фронтовиктар
уулусса устун парадтааһыннарын тэрийиитэ буолбута.
Николай Михайлович үлэһит быһыытынан наһаа сэмэй, киһи быһыытынан
амарах дууһалаах, элбэх оҕо тапталлаах аҕалара, эһэлэрэ этэ.
С. АРЖАКОВ,
1963—1975 сс. ССКП Орто-Ленатааҕы.
Уус-Алданнааҕы райкомнарын бастакы секретара