Page 119 - С.С.Аржаков, Н.Н.Петров. Военное лихолетье

эстэрэ Шуралара 7 оҕолоох огдообо Бочкарев Семен Николаевичка кэргэн тахсы-
бытын туһунан сураҕы истэн олус үөрбүттэр. Кырдьыга, мээнэ киһи итиччэ элбэх
кыра оҕолоох киһилиин холбоспот, хайа, 7 оҕо таҥаһа-саба, аһа-үөлэ. Александра
Николаевна аһыныгас майгыта барытын быһаардаҕа. Кэргэнинээн Семен Нико-
лаевичтыын холбоон уон оҕону иитэн, олох суолун аартыгар атаараллар. Быр-
бааччы ыал буолан олордохторуна, аҕалара, эмиэ сэрии кыттыылааҕа, ыарытыйар
буолан ыарахан операцияттан өрүттүбэккэ сытан, 1982 сыллаахха өлөр.
Алдьархай сэрии аһыытын-абатын сэрии тулаайаҕа, үс төгүл огдообо Алексан-
дра Николаевна нарын-намчы санныгар сүгэн кэллэ. Билигин кини ииппит кыы-
һын Варвара Семеновна уонна күтүөтүн Иван Иванович дьиэ кэргэнинээн оло-
рор. 80 сааһыгар үктэннэ, 26 сиэн, 5 хос сиэн эбэлээтэр эбэлэрэ.
Надежда БЕРЕЖНЕВА,
Уус-Алдан

СЭРИИ КЭМИН ТРАКТОРИСТКАТА
Б илигин трактор уруулугар олорор дьахтары
көрбөккүн. Оттон ол суостаах Аҕа дойду Улуу сэриитин
сылларыгар хас массыына-трактор станциятын аайы эдэр
кыргыттар, армияҕа барбыт эр дьону солбуйан, араас
мааркалаах тимир оҕустар уруулларыгар олорбуттара, эр
дьонтон итэҕэһэ суох үрдүк таһаарыылаахтык, бэйэлэрин
харыстаммакка үлэлээбиттэрэ. Олортон биирдэстэрин,
билигин да биһиги кэккэбитигэр баар, тыыл ветеранын
Мария Григорьевна Захарова туһунан кэпсиэхпин баҕар-
дым.
Мария Алтан нэһилиэгэр Суола үрэх баһыгар Тоһо-
ҕор диэн сиргэ сүөһү иитиитинэн дьарыктанар Захаров-
тар дьиэ кэргэттэригэр үһүс оҕонон 1922 сыл кулун ту-
тар 22 күнүгэр төрөөбүтэ. Кини оҕо сааһа уһуктубут кы-
раайга, саҥа эргэни үтүрүйэр, гражданскай сэрии бүтэн
тыа сиригэр үөрэх, культура сайдан эрэр кэмигэр ааспыта. Онон уончалаах кыыс
Алтан оскуолатыгар киирбитэ.
1939 сыллаахха Маайыс Солобуда-Амма оскуолатын саҥа аһыллыбыт ахсыс
кылааһыгар үөрэнэ киирбитэ. Тохсус кылааһы бүтэрбитин кэннэ, сэрии саҕала-
нан, салгыы үөрэммэккэ хаалбыта. Онтон 1941—42 сыллаах кыһын Дьокуускайга
трактористар курстарын бүтэрэн, тракторист идэтин ылбыта. Манна киин оройуон-
нартан саха кыргыттарын сүүмэрдээн ыыппыттар этэ. Кинилэр ортолоругар сэ-
рии сылларыгар трактористаан баран, кэлин араас үлэҕэ үлэлээбит Уус-Алдан кыр-
гыттара Елизавета Ивановна Протопопова, Мария Николаевна Оконешникова баал-
лара. Билигин кинилэр Дьокуускайга олороллор. Түгэн түбэстэҕинэ көрсүһэллэр,
уруккуларын-хойуккуларын санаһаллар.
Дьэ, ити курдук, тракторист идэтин баһылаан, Мария Амматааҕы МТС-ка үлэ-
тин саҕалыыр. Оччотооҕуга трактористар МТС-тан дохуоттанан-хамнастанан, кини
хабар колхозтарыгар сайын тахсан үлэлииллэрэ, кыһын станцияларыгар техника-
ларын өрөмүөннүүллэрэ. Кини “Кыһыл кэккэ” колхозка анаммыта, 1942 сыллаахха
саас, сайын, күһүн ХТЗ тракторынан сир хоруппута, бурдук ыспыта, эрдэтээҕи
паары көтөҕүүгэ, кыһын хадьымалы хорутууга үлэлээбитэ. Бу сыл аатырар уот
кураан сатыылаабыта, таммах уу түспэккэ, аһыҥа үөскээн, күөҕү барытын кэҕин-
нэрбитэ. Бурдук, от үүммэтэҕэ. Колхозтаахтар хоргуйуулара кытта баар буолбута.

117