Page 124 - С.С.Аржаков, Н.Н.Петров. Военное лихолетье

тиһиитин иһин “Зингер” иистэнэр массыынанан наҕараадалаабыттар. Ол массыы-
нам билигин да баар диэччи Мария Петровна.
Сэрии кэмигэр Советскай Союзка күндү түүлээх туттарыытын биэс гыммыт
биирин Саха сирэ биэрбит эбит. Эбэҥки дьахталларын сыралаах үлэлэрин түмүгэ
итиннэ эмиэ эбилиннэҕэ. Кыра уҥуохтаах, намчы эбэҥки кыргыттара сэрии кэ-
мигэр эстибэт сэниэлэммиттэр, быстыбат иҥиирдэммиттэр, туохтан да толлубат
эр сүрэхтэммиттэр эбит! Ол эрэ үтүөтүгэр билиҥҥэ диэри эбэҥки норуота норуот
буолан үүнэн-сайдан эрдэҕэ.
Альберт АЛЕКСЕЕВ,
Культура уонна искусство Арктическай государственнай институтун
студена

ДЬИҤНЭЭХ КОММУНИСТ
Хорсун суоллаах коммуниһынан Аҕа дойдуну көмүскүүр сэрии сылларыгар
партия Уус-Алдан оройуонунааҕы комитетын бастакы секретарынан үлэлээбит Петр
Васильевич Данилов буолар дии саныыбын. Кини 1905 сыллаахха былыргы Боро-
ҕон улууһун II Өлтөх нэһилиэгэр дьадаҥы кэргэҥҥэ төрөөбүтэ.
Кини хараҕын үөрэҕэ суохтары үөрэхтээһин оскуолата (ликбез) арыйбыта, ча-
ҕылхай, сытыы тыллаабыта-өстөөбүтэ. 1930 сыллаахха нэһилиэгэр “ЬШдаҥа” диэн
сири холбоһон үлэлиир табаарыстыбаҕа төрөппүттэриниин чилиэнинэн киирби-
тэ. Баттыгастаах баайдары, кубулҕат кулаактары утары уоттаах тылларынан охсус-
пута. Нэһилиэгэр сэбиэт председателинэн быыбардаммыта. Коммунистическай
партия чилиэнэ буолбута.
Петр Васильевич Дьокуускайга киирэн хас да төгүл советскай, партийнай кур-
старга үөрэммитэ. Онтон сэдиптэнэн райсовет исполкомун, партия райкомун ин-
структордарынан үлэлээбитэ. Партийнай үлэҕэ тардыбыт, ииппит-үөрэппит ки-
һитинэн кырдьаҕас коммуниһы, отутус сыллардаахха партия Уус-Алданнааҕы рай-
комун секретарынан үлэлээбит Анна Сидоровна Догоюсованы ааҕара. Кини партия
райкомун аппаратыгар кэлин партия обкомун секретардара буола сылдьыбыт Н.Н.
Барашковы, Г.В. Попову кытта үлэлээбитэ. Ити улахан көрдөбүллээх партийнай
салайааччылары астыннаран, Г.В. Попов партия обкомун секретарынан өрө тах-
сыытыгар Петр Васильевич райком бастакы секретарынан быыбардаммыта. Ити
Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии саҕаламмыт сыла этэ.
Армияҕа ыҥырыллыбыт кыайыылаах-хотуулаах эр дьону дьахталлар солбуйан
от охсооччулар, трактористар, комбайнердар буолбуттара. Сэрии сылларыгар отуттан
тахса кыргыттар үөрэнэн тракторист, комбайнер идэлэрин баһылаабыттара. Ат
кыраабылларын, косилкаларын туһанан хаҥыл аттары айааһаан, сүрүн отчуттары-
нан, бурдугу быстарааччыларынан кыайыылаахтык-хотуулаахтык үлэлээбиттэрэ.
Тракторист, комбайнер кыргыттар: “Хомуллубут хас биирдии туорах бурдук өстөөҕү
дьөлө көтөр буулдьа, кэмчилээбит хас биирдии таммах уматыкпыт бойобуой тех-
никаҕа эбии уматык буоллун!” — диэн үлэлииллэрэ. Комсомолка Анастасия Бур-
нашева салайар кыргыттарын биригээдэтэ 1942 сыл былаанын 142 бырыһыан то-
лорбута. Эдэркээн трактористкалар Варвара Кирилловна, Ирина Алексеева хоһуун
үлэлэринэн киэҥник сураҕырбыттара.
Үүт ыамын үрдэтиигэ Петр Васильевич уһулуччу болҕомтону уурара. Ыаннь-
ыксыттар куоталаһыылара киэҥник тэриллибитэ. Найахыттан Матрена Григорьевна
Гаврильева хас биирдии ынаҕыттан 1445 килограмм үүтү ылан Саха АССР Вер-
ховнай Советын Президиумун Бочуотунай грамотатынан наҕараадаламмыта. Ма-
рия Михайловна Говорова ынаҕын ахсыттан 2000 тахса килограммы ыан респуб-

122