Page 16 - Ульяна Винокурова. Е. П. Жирков Сайдыы суолун солоон...
P. 16
I түһүмэх. Көнөр көҥүлү көрдөөн
туратын хаайбакка-тууйбакка, дьон-норуот иллээх-
эйэлээх олоҕун хааччыйара наада буолбута.
Дьиэ кэргэн уонна оҕо, личность интэриэһин аах-
сан, үөрэхтээһин киһи барыта көҥүллүк сайдарыгар,
айылҕа биэрбит кыаҕын толору туһанан, сөбүлүүр
үөрэҕин, идэтин ыларыгар, дьоһуннаах олоҕу оҥосто-
ругар көмөлөһөр соруга турбута.
Россия элбэх ахсааннаах омуктарыттан ким хайа
иннинэ оннук суолу-соргуну тобулан, иилээн-саҕалаан
барбыт киһи — ол саҕана 37 саастаах саха ыччата Егор
Петрович Жирков этэ.
“Национальнай оскуола концепцията” хайа
баҕарар омук төрөөбүт тыла тыыннаах буоларыгар, сал-
гыы сайдарыгар бастакы суолтаны биэрбитэ, ол
туһугар оскуолаҕа төрөөбүт тылы үөрэтэр чаас эбиллэ-
рэ, ону сэргэ оҕо кыра эрдэҕиттэн ийэ тылынан иитил-
лэрэ, төрөөбүт тылынан үөрэнэрэ наада диэн бастакы
принциби киллэрбитэ.
Орто дойду ото-маһа араас-араас буоларын кэриэ-
тэ, омук-омук бэйэтэ туспа айылгылаах, майгылаах-си-
гилилээх, былыр-былыргыттан мунньуммут үгэстээх-
үөрүйэхтээх. Онон концепция оҕону-ыччаты иитэргэ-
үөрэтэргэ омук айыллыбыт айылгытын (психология-
тын), ыччатын киһилии киһи гынар үйэлээх үгэһин
(норуот педагогикатын) үөрэтэн-билэн туһаныахха
диэн иккис принциби киллэрбитэ.
Хайа да омук киһи аймах сайдыытыгар кыттыһар
кылаата — кини төрүт культурата, ол аата орто дойду-
га олох олорон ааспыт суола-ииһэ, булбут өйө-санаата,
тыыннаах буолар албаһа-ньымата буолар. Кэнэҕэс кэ-
лэр көлүөнэ саха омугу салгыырын туһугар эдэр ыччат
төрөөбүт омугун төрүт культуратын этигэр-хааныгар
иҥэринэн улаатара, салгыы ыаллыы норуоттарын
культуратыгар сыстара уонна аан дойду культуратын
билсэрэ наада, “от национальнай культуры - к русской
12

