Page 16 - Ульяна Винокурова. Е. П. Жирков Сайдыы суолун солоон...
P. 16

I түһүмэх.  Көнөр  көҥүлү  көрдөөн

       туратын  хаайбакка-тууйбакка,  дьон-норуот  иллээх-
       эйэлээх олоҕун хааччыйара  наада  буолбута.
           Дьиэ  кэргэн  уонна  оҕо,  личность  интэриэһин  аах-
       сан,  үөрэхтээһин  киһи  барыта  көҥүллүк  сайдарыгар,
       айылҕа  биэрбит  кыаҕын  толору  туһанан,  сөбүлүүр
       үөрэҕин,  идэтин  ыларыгар,  дьоһуннаах  олоҕу  оҥосто-
       ругар  көмөлөһөр соруга турбута.
           Россия  элбэх  ахсааннаах  омуктарыттан  ким  хайа
       иннинэ оннук суолу-соргуну тобулан,  иилээн-саҕалаан
       барбыт киһи  — ол саҕана  37  саастаах саха ыччата  Егор
       Петрович Жирков этэ.
           “Национальнай       оскуола     концепцията”      хайа
       баҕарар омук төрөөбүт тыла тыыннаах буоларыгар, сал-
       гыы  сайдарыгар  бастакы  суолтаны  биэрбитэ,  ол
       туһугар оскуолаҕа төрөөбүт тылы  үөрэтэр  чаас  эбиллэ-
       рэ, ону сэргэ оҕо кыра эрдэҕиттэн ийэ тылынан иитил-
       лэрэ,  төрөөбүт  тылынан  үөрэнэрэ  наада  диэн  бастакы
       принциби киллэрбитэ.
           Орто дойду  ото-маһа  араас-араас  буоларын  кэриэ-
       тэ,  омук-омук бэйэтэ туспа айылгылаах, майгылаах-си-
       гилилээх,  былыр-былыргыттан  мунньуммут  үгэстээх-
       үөрүйэхтээх.  Онон  концепция  оҕону-ыччаты  иитэргэ-
       үөрэтэргэ  омук  айыллыбыт  айылгытын  (психология-
       тын),  ыччатын  киһилии  киһи  гынар  үйэлээх  үгэһин
       (норуот  педагогикатын)  үөрэтэн-билэн  туһаныахха
       диэн  иккис принциби  киллэрбитэ.
           Хайа  да  омук  киһи  аймах  сайдыытыгар  кыттыһар
       кылаата  —  кини төрүт  культурата,  ол  аата  орто дойду-
       га олох олорон ааспыт суола-ииһэ,  булбут өйө-санаата,
       тыыннаах  буолар  албаһа-ньымата  буолар.  Кэнэҕэс  кэ-
       лэр  көлүөнэ саха омугу салгыырын туһугар эдэр  ыччат
       төрөөбүт  омугун  төрүт  культуратын  этигэр-хааныгар
       иҥэринэн  улаатара,  салгыы  ыаллыы  норуоттарын
       культуратыгар  сыстара  уонна  аан  дойду  культуратын
       билсэрэ наада,  “от национальнай культуры - к русской

                                    12
   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21