Page 151 - Дойдум Уус-Алдан Хорого

.................................................. Хоро нэһилиэгин историята ...... — ........................ ..................

чэчирии, бар дьонно сэрии алдьархайын саната туруохтун.
Бу Баҕарахха 1980-с сыллаахха мелиорация ПМК-тынан дулҕатын ыраастаан нүөлсүтүллэр
систиэмэни тутан, 50 гектардаах ходуһа сирин 4 мае бүтэйинэн күрүөлээн, оччотооҕу Сар дана
совхозка туттарбыттара. Ону таһынан Баҕарах куулатыгар 20 гектардаах үрэх унуор ходуһалаах.
Онон бу сир барыта 70-ча га иэннээх сири хабан сытар. Манна Чаран орто оскуолата бу миэстэни
көрөр-харайар сыаллаах анал пост тэрийэн турара. Өссө эбии туту эмэ онорор былааннаахтар.

ОРЛОВ Николай Алексеевич,
сэрии, тыыл ветерана, улуус бочуоттаах гражданина,
Саха Республикатын т/х утуөлээх улэһитэ
Чарац бөһүөлэгэ, 24.04.2001 сыл.

Туһаныллыбыт материаллар

1. Бурцева-Егорова Анна Михайловна 2 - Тааҕынаан Байбал сиэнэ, 81 саастааҕар суруттарбыта.
2. Бурцев Николай Данилович - учуутал, Бороҕон олохтооҕун тылыттан.
3. Бурцев Петр Васильевич /Хортуоска/- «Кыймаласпыт» ыччат ферматын бригадирын бэйэтин
ахтыытыттан.
4. Бурцева Варвара Еремеевна-бэйэтин ахтыытыттан. Бу ферма ыанньыксыта.
5. Автор Орлов Н.А. «Кыймаласпыт» ферматыгар олорон үлэлээбиппинэн тугу көрбүппүнэн,
билбиппинэн.

Николай Николаевич Андросов /Чаарыас/ туһунан

Мин Николай Николаевиһы оҕо эрдэхпиттэн бииргэ оонньоон, үөрэнэн сылдьыбыппынан уонна
аймах да быһыытынан үчүгэйдик билэбин. Кини 1924 сыллаахха Бороҕон улууһугар Хоро нэһи-
лиэгэр, Илин Бырдьаҕа, Унньулуйа күөлүн арҕаа халдьаайытыгар, дьаданы бааһынай, Андро-
совтар дьиэ кэргэнигэр төрөөбүтэ. Аҕата Андросов Николай Федорович ити сир төрүт олохтооҕо.
Ийэтэ төрөөбүт араспаанньатынан Орлова Ирина Николаевна Орлов үрэҕэр баар «Хонор» диэн
сиргэ төрөөбүтэ.
Николай бастаан Чаран начальнай оскуолатыгар үөрэммитэ. Онтон Мүрү сэттэ кылаастаах
оскуолатын сэттис кылааһын үчүгэйдик үөрэнэн бүтэрбитэ. Ити 1939 сыл этэ. Николай оскуолаҕа
үөрэнэр сылларыгар олус элбэх кинигэни аахпыта. Куруук мэнигин быыһыгар кинигэ кыбыныьшаах
сылдьар буолара. Мүрүгэ үөрэнэр кэмигэр Олекма оройуонуттан Корниловтар диэн ыаллар «Мын-
даабаҕа» күһүн кэлбиттэрэ. Онно кини эмиэ Мындаабаҕа олороро. Ол кос ыалга Николай Егорович
Корнилов диэн үксүн нууччалыы санарар оҕо баара. Ол оҕолуун Николай биир кылааска үөрэнэн
ыкса доҕордоспута. Инньэ гынан Николай сана табаарыһыттан нууччалыы тылы билиигэ үчү-
гэйдик үөрэммитэ. Онон хайа баҕарар нууччалыы кинигэни, сурунаалы иҥнибэккэ ааҕан, кинигэ,
сурунаал ис хоһоонун дириҥник өйдүүр буолан кругозора, билиитэ-көрүүтэ кэнээбитэ. Комсомол
чилиэнэ. Кини ордук классиктар кинигэлэрин таттаран ааҕара.
Оскуола кэнниттэн Якутскайга кылгас болдьохтоох осеменатордар курстарын бүтэрэн тө-
роөбүт нэһилиэгэр Хороҕо, «Кыһыл маяк» колхозка үс сылы кыайбат кэмнэ семментальскай
боруода ынахтары удьуордаан иитиигэ бэркэ кыһанан үлэлээбитэ. Ити кэмҥэ саха боруодата
ынах сүөһүтүн семменталь сүөһүнү кытта холбоон, боруоданы уларытыы сана саҕаланан эрэр
кэмэ этэ. Колхоз олоҕо улам тупсан, байылыат буолан иһэрэ кинини үөрдэрэ. Бу олоҕу кытта кини
инники кэскилэ, дьоло-соргута ыкса сибээстээх этилэр. Итинник эйэлээх олоххо тардыстар ыра
сана төһөлөөх элбэх киһи өйүгэр-санаатыгар охсуллан ааспыта буолуой? Ону баара, өһүөннээх
фашист биистэрэ уоран сэриинэн тоҕо ааннаан киирбиттэрэ быһыыны-майгыны соҕотохто тосту
уларыта туппута.

147