Page 154 - Дойдум Уус-Алдан Хорого

............... ... :.... ........... :.: Дойдум - Уус-Алдан Хорото = = = = = — = ....................................

Сангаар таас чоҕун хостооһунугар
1941-1945 сс. сэрии кэмигэр

1. Ноговицын Николай Алексеевич.
2. Макеев Прокопий Степанович.
3. Макеев Василий Николаевич.
4. Бурцев Гаврил Николаевич.

Алдан промышленноһыгар үлэ фронугар үлэлэспиттэр
1. Бурцев Егор Константинович - Алдантга.
2. Тролуков Николай Иванович - Бодойбоҕо.
3. Турантаев Михаил Васильевич - Покровск, Кирзавод.

Үтүө аатын умнубаппыт
А.П.Бурцева

Сэбиэскэй кэм актыыбынай үлэһитэ, Хоро нэһилиэгин бастакы коммунистарыттан биирдэстэрэ
Анна Петровна Бурцева Байаҕантай улууһугар маҥнайгы Байаҕантай нэһилиэгэр 1892 сыллаахха
дьадаҥы кэргэҥҥэ төрөөбүтэ. Аҕата быстахтык ыалдьан эдэрчи сааһыгар өлбүтэ. Ийэлэрэ 9
оҕотун кытта тулаайах хаалбыта. Тиийиммэт-түгэммэт, кыһалҕалаах хараҥа олох тэбиититтэн
икки уол кыра саастарыгар өлбүттэрэ. Сэттэ оҕо, эрэйи, кыһалҕаны тулуйан, утуу-субуу улаатан,
үлэ-хамнас дьоно буолбуттар. Анна 1909 сыллаахха урукку Бороҕон улууһун Хоро нэһилиэгин
киһитигэр Данил Назарович Бурцевка кэргэн тахсыбыт. 1928 сыллаахха Хоро нэһилиэгэр дьах-
таллар тэрийэр комитеттарын председателинэн талыллан, элбэх сыллаах общественнай үлэтин
саҕалаабыта. Оччотооҕу үөрэҕэ, билиитэ-көрүүтэ суох дьахталлары өй-санаа өттүнэн уһугунна-
рыыга, общественнай олоххо тардыыга элбэх өрүттээх үлэни ыыппыт.
Анна Петровна нэһилиэгэр «Ыраас олох уопсастыбатын» тэрийсэн, нэһилиэктээҕи партийнай
ячейка быһаччы салалтатынан олоххо-дьаһахха эргэ олох хаалынньаҥнарын, патриархальнай үгэс-
тэри утары охсуһууну тэрийсибитэ. Кыаммат-тиийиммэт дьаданы ыалларга биир бириэмэлээх
харчынан көмөнү, уһун болдьохтоох, чэпчэтиилээх кредиттэри биэрии курдук быһаччы дьаһаллар
уонна элбэх өрүттээх өйдөтөр, иитэр үлэлэр түмүктэригэр хотону дьиэттэн араарыыга, дьиэлэри
муосталааһыҥҥа, ойууну, удаҕаны, халыымы утары охсуһууга нэһилиэк иһигэр бастакы быһаа-
рыылаах хардыылар оҥоһуллубуттара. Дьиэтин-уотун, сүөһүтүн, оҕолорун көрүнэ-көрүнэ, биир
солкуобай хамнаһа суох, түүнүн-күнүһүн аахсыбакка сылдьыбыта. Саха дьахталларыттан биир
бастакынан киэҥник биллибит общественнай деятель София Петровна Сидорова быһаччы тэри-
йиитинэн ыытыллыбыт дьахталлар республикатааҕы мунньахтарыгар Хоро нэһилиэгиттэн деле-
гатынан талыллан киирэн, кыттыыны ылбыта, чаҕылхай ис хоһоонноох этиини оҥорбута. Ити
мунньахтан күүс ылан, билиитэ-көрүүтэ эбиллэн, «культпоход» дьаһалларын олохо киллэриигэ
үгүс өрүттээх үлэни ыыппыта, мунньахтары тэрийэрэ, биирдиилээн ыаллары кэрийэн өйдөтүү
үлэтин тэҥ элбэх сүбэни-аманы биэрэрэ.
1929 сыллаахха нэһилиэк үрдүнэн бэйэтин көҕүлээһининэн 19 хаһаайыстыбаттан «Анньыылаах»
диэн бастакы кредитнэй табаарыстыбаны тэрийэ сылдьыбыт. Сотору 1930 сыллаахха «Мындаа-
ба» диэн колхоз тэриллэн, онно чилиэнинэн киирбитэ. Общественнай үлэҕэ үөрүйэхтээх киһи бы-
һыытынан, кинини хара макнайгыттан колхоз ревизиялыыр комиссиятын председателинэн, онтон
бырабылыанньа председателин солбуйааччынан талбыттара. 1933 сылтан колхоһугар ферма сэ-
биэдиссэйинэн уһуннук үлэлээн, сүөһүттэн ылыллар бородууксуйаны үрдэтиигэ үчүгэй көрдө-
рүүлэри ситиспитин иһин, маннайгы, иккис пятилеткалар ударниктарын аатын ылаттаабыта.
1933 сыллаахха БСК(б)П чилиэнигэр кандидатынан, 1939 сыллаахха чилиэнинэн ылыллыбыта.
Ити сылларга колхозтааҕы, нэһилиэктээҕи партийнай тэрилтэлэргэ мэлдьйтШГЭППиЭттээх эбээһи-
нэстэри, сорудахтары толортуура. 1940 сыл кулун тутар ый 4 күнүгэр Уус-Алдан оройуонун пар-

750