Page 162 - Дойдум Уус-Алдан Хорого

........ ............у,,, Дойдум - Уус-Алдан Хорото = = = = =

быттара. Биирдэ мин киниттэн: «Эйииин тоҕо Маяк Харата диэбиттэрэй?» - диэн ыйыппыппар
кини манныкхоруйдаабыта:
- Ол дойдуга айанныыр суолбут олус тибиилээх-хаһыылаах буолара. Аны кыһыннары ириэнэх
тарын уута буруолуу сытар. Ону ахсынньы, тохсунньу тымныытыгар аттыын бэйэлиин кэһэн
туоруугун. Хайалар хапчааннарын суоллара олус кыараҕастар. Итинник кыараҕас суолларга айан-
ньыттары утары көрүстэххинэ, ким күүстээх, үчүгэй бөҕө-таҕа гына көлүллүбүт сэптээх-сэбир-
гэллээх буоллаҕына, суолтан туораабакка айанныыгын. Онно биһиги «Маякпыт» таһаҕасчыттара
үксүгэр хотторуулаах тахсарбыт. Онтон кыһыйан мин аттарбын үчүгэйдик оҥорон, кичэйэн кы-
таанахтык көлүйэн, утары иһэр нууччаларга (биир да айанньыт миэхэ, нууччалар айаҥҥа сыл-
дьаллар этэ диэн кэпсээбэтэҕэ. Онон манна кэпсэнэр дьон Өлүөхүмэ бааһынайдара буолуохтарын
сөп. У.Б.) аттарбын утары харсыһыннаран, хас да аттарын сэптэрин турута астаран суолтан
туораппытым. Бэйэм да охсуһууга кыайтарбатаҕым. Онтон ыла суолу мин баһылыыр буолбутум,
бэйэбэр «Маяк Харата» диэн ааты инэрбиттэрэ». Оччолорго мин кыра буолан Уйбаантан итинтэн
ордугу туту да ыйыппатаҕым. Кырдьык, күтүөтүм Уйбаан бэйэтин кыанар модьу киһи этэ. Үлэни-
хамнаһы да кыайара-хоторо.
Иван Романович Бурцев айантан бүтэн баран колхоһугар сылгыһытынан, булчутунан үлэ-
лээбитэ. Күтүөтүм баара-суоҕа 51 сааһыгар айаҥҥа сылдьан тымныйбыт дьарҕата таайан буол-
лаҕа, 1979 сыллаахха Чараҥҥа олорон, ыалдьан өлбүтэ. Киниттэн сэттэ оҕо хаалбытыттан биэстэрэ
баар, тоҕус сиэннээх.

Лхтыыны оцордум, сиэн күрэ балта Аграфена Егоровна БУРЦЕВА,
Чарац бөһүөлэгэ. 07.04.2003 с., МС, муус устар 3 күнэ 2004 с.

Ааллаах Үүн айанньыта

Урут техника суоҕар Саха сиригэр киин оройуоннар колхозтара нэһилиэнньэҕэ наадалаах араас
промышленнай табаардары, бородууктаны, биһигиттэн 120 көстөөх Моой Үрэх, 90 көстөөх Аал­
лаах Үүн диэн ыраахуонна куһаҕан суоллаах-иистээх сиргэ сылын аайы кыһыннары, колхозтарга
сыыппара түһэрэн, таһаҕаһы атынан таһан кыстыыллара. Итинник сындалҕаннаах уһун ыар
айаҥҥа, саха өһүн хоһоонунан «Бургунас ынах муоһа тосту тоҥор» томороон тымныытыгар,
тобуктарыгар диэри тарыҥ уутун күллүргэччи кэһэн, адаардаах арҕастаах таас хайа сэттэ дабаан-
нарын туораан, эрэйи энэриттэн тутан, аргыардаах аан туманы түөстэринэн тэлэн, саха киһитэ
барахсан уйана-хатана биллэр, ат көлө сындааһына сыыйыллар унньуктаах уһун айаны сылдьан
кэлэллэрэ. Маннык айаны тулуйар кыахтаах дьон хорсунун, ат аттаахтарын талан, урукку биһиги
кыра колхозтарбыт айаҥҥа тэрийэн ыыталлара.
Биһиги Хоро нэһилиэгин колхозтарыттан барыта 48 киһи кытгыбыта. Олортон билигин бааллар:
Макеев Еремей Еремеевич, Бурцев Афанасий Митрофанович I, Готовцев Егор Давыдович, Тролуков
Егор Семенович, Скороходкин Дмитрий Ильич, Крылов Николай Алексеевич. Ити дьонтон биир-
дэстэрин 9 төгүл Ааллаах Үүн таһаҕаһыгар субуруччу сылдьыбыт, онтон 7 сылыгар бригадир
быһыытынан сылдьан таһаҕас таспыт Макеев Еремей Еремеевич туһунан кэпсиэм.
Еремей Еремеевич Макеев 1924 сыллаахха Бороҕон улууһугар Хоро нэһилиэгэр Чыраанай
үрэҕэр «Кута» диэн сиргэ төрөөбүтэ. Төрөппүттэрэ дьадаҥы бааһынайдар. Аҕата олохтоох Хоро,
84 сааһыгар өлбүтэ. Ийэтэ Холлоҕостоох Колодезниковтар кыыстара этэ. Харитина Иннокентьевна
84 сааһыгар Чараҥҥа өлбүтэ. Еремей Еремеевич 1938-1940 сс. Чараҥ начальнай оскуолатыгар
үөрэнэн 2-с кылааһы бүтэрбитэ. Дьэрэмэй аҕыс сааһыттан «Кыһыл маяк» колхозка бааһынаҕа
сиэмэ сыыһын ыраастааһыҥҥа, кур курулааһынҥа, сири суханан хорутууга оҕус сиэтиитигэр сыл­
дьан үлэтин саҕалаабыта. Онтон арыый улаатан иһэн сайынтгы от үлэтигэр атынан от мустарбыта,
аппараатынан сиэмэ быстарыытыгар оччотооҕу кэмҥэ ударник аатын ылбыт бастыҥ колхоз-
таахтар: Бурцев Афанасий Алексеевиһы, Бурцев Тимофей Николаевиһы, Ноговицын Николай
Алексеевиһы кытта көмөлөһөөччү быһыытынан сылдьан, аппараатынан сиэмэни быстарыыга
үөрэммитэ. 1941 сылтан саҕалаан сааһын, сайынын ыһыы үлэтигэр сеялкаһытынан, сири паардаа-

158