Page 167 - Дойдум Уус-Алдан Хорого
P. 167
..........................................................Хоро нэһилиэгин историята ... = ....... =.:.:..... :.......... ::.. :....................
фей Андреевич, Ховров Дмитрий Иванович, Охлопков Аким Макарович, Ноговицын Семен
Павлович, Иванов Василий Константинович бааллара».
Сэрии сылларыгар биир ыарахан үлэнэн биһигиттэн 120 көстөөх Моой Үрэх уонна 90 көстөөх
Ааллаах-Үүн государственнай суолталаах таһаҕаһы тиэрдии буолара. Таһаҕас таһыытыгар сэрии
сылларыгар «Кыһыл маяктан» Орлов Афанасий Тарасович, Макеев Иван Михайлович, Бурцев
Иван Романович, Макеев Еремей Еремеевич, Бурцев Афанасий Митрофанович I, Ноговицын
Николай Алексеевич, «Куотукаттан» Крылов Роман Кузьмич, Копырин Тимофей Дмитриевич,
«Хатын сыһыыттан» Петров Василий Николаевич, Крылов Николай Алексеевич, Кырчаков Ни
колай Алексеевич, «Кыһыл агрономтан» Копырин Иннокентий Васильевич, Ноговицын Семен
Павлович, Орлов Влас Алексеевич үтүө суобастаахтык үлэлээбиттэрэ.
Ити курдук Хоро нэһилиэгин үлэһит дьоно сэрии сылларыгар аас-туор олох бүрүүкээбитин
үрдүнэн, өһөгөйдөөх өстөөҕү үлтүрүтүүгэ дьиҥ-чахчы патриотическай өйүнэн-санаанан салай-
таран үлэлээбиттэрэ.
/МС, Алтыннъы 13-17 күннэрэ, 1998 с./
Сэрии тулаайаҕа
(оцо сааһым ааслыт, төрөөбүт сирим «Куотука» туһунан өйдөбүлүм)
Гөрөппүтгэрим Марфа Дмитриевна, Василий Николаевич Курилкиннар. Ийэм фермаҕа, хонуу
үлэтигэр, аҕам колхоз бухгалтерынан үлэлээбиттэрэ. «Куотука» дьоҕус соҕус алаас. Хоту Кэрэх
уонна соҕуруулуу илин өттүгэр баар Хатыйа диэн күөлтэн аһыыр ууларын таһаллара, үс-түөрт
кыра сөтүөлүүр, сүөһү уулуур күөллээхтэрэ. Сүүрбэччэ олорор дьиэ, түөрт ферма хотоно баара.
Оттуур сирдэрэ тулатынааҕы алаастарга. Дьааһыла дьиэтэ баара. Мин дьонум ортоку ородобуой
диэн ааттанар дьиэҕэ олорбуттара. Манна колхоз мунньахтара буолаллара, мотуору эрийэн саҥата
суох оччотооҕу киинэлэри көрөллөрө. Колхоз салалталара манна үлэлииллэрэ. Түгэх икки хоско
дьонум, оччотооҕуга маллара сытар ороннор, аһыыр төгүрүк остуол буолан батан олорбуттар.
Киэһэтин кэнсэлээрийэ үөтүнэн эһэм онорбут улахан остуолугар, ыскамыайкатыгар олорон аһыыр
этилэр. Эһэм Миитэрэй (Миччээ) ферма сэбиэдиссэйинэн үлэлиирэ, мае сыарҕа, оттуур тэрил
оҥороро. Кини онорбут тэрилин бөҕө-таҕа диэн сөбүлүүллэрэ. Эһэм дьиэ түннүгэр үс араас сибэк-
кини олордоро. Сайынын кирээдэҕэ үүнэр оҕурсу, хортуоппуй, сэбирдэх табах олордоро, бэйэтэ
бүөбэйдиирэ. Сайынын дьиэбит таһыгар обургу ампаарга бары утуйарбыт. Григорий диэн эһэм
быраата энэрдэһэн олороро. Кини түүлээхсит буолан, кыһыны ыраата бултуу атын улуустарга
барара, кэргэнэ суох этэ. Майаҕаска дьиэбитигэр кыараҕаһырҕатан, өлүөн эрэ иннинэ Чараҥна
Крылов Ньукулайдаахха (Кычыкааларга) дьукаах олорбута. Эһэм үчүгэй мае ууһа этэ. Үс улахан
сундууга билигин да баар. Сиэдэрэй үс сытар ороно, иһит ыскааба, икки улахан аһыыр остуола,
олоппосторо, хомуота уо.д.а билигин да сулууспалыы сылдьар бөҕө-таҕа оҥоһуктар. Майаҕастааҕы
дьиэбитин ис-тас бары үлэтин бэйэтэ онорбут. Эһэм барахсан сүрдээх сымнаҕас, оҕомсох этэ.
Куоратчыт этэ. Урукку кэмҥэ куоракка сыарҕалаах оҕуһунан сылдьар эбиттэр. Куоракка художник
Крылов Евграф Михайлович, педагогическай үлэ ветерана Мария Васильевналаахха Залогка
түһэрэ. Кэлэригэр кэһии: ас-үөл, оччотооҕуга күндү уһун батон, халын кыһыл бирээнньик, саһархай
уһун ньолбуһах бирээнньик, американскай дэнэр ньолбуһах коробкалаах саахар, кырыбыайкаттан
тиийэ аҕалара күндү да буолара.
Эбэм сайынын итии аһылыкка сэлиэһинэй бурдугунан төгүрүк килиэби олус үчүгэйдик олбуор
муннугар турар улахан оһоххо буһарара, эмиэ да тэлиэгэлээх атынан Бороҕонтон почта таһара
(дьаамсык). Ородобуой дьиэҕэ остуорастыыра. Сүрдээх чэбэр, тирээпкэтин тута сылдьан, кырдьан
да баран мал-сал быылын сото сылдьар киһи этэ.
Икки таайдарым Ньукулай (Ньукаа), Өлөксөй олох кыраларыттан, уончалаахтарыттан колхозка
сайынын окко үлэлиир, от мустарар этилэр, киэһэтин биир саастыылаахтарын кытта лапталаан,
волейболлаан, атах оонньуутугар куоталаһан тахсаллара. Крылов Коммунар, Кеша, Ньукулай
(Тоорохой), Афоня, Копырин Дьөгүөр (Дуобуска) Бүөтүр уо.д.а. кытта бииргэ оонньоон-көрүлээн
ааспыттара. Кинилэр саастыы кыргыттара Крылова Катя, Еля, Копырина Еля II. Оттон мин саас-
163

