Page 166 - Дойдум Уус-Алдан Хорого

= ^ = = ^ = Дойдум • Уус-Алдан Хорою

Үлэнэн өстөөҕү үлтүрүтүспүттэрэ

Сэрии иннинээҕи 1940 сылы кытта тэннээтэххэ, Хоро нэһилиэгэр биэс сылга ортотунан 1043
ынах сүөһү хаалан сэрии иннинээҕи сылтан 202 төбөнөн аччатыллыбыта. Сүөһү иитиигэ сэрии
бүтэһик сылларыттан арыый тупсан барбыта. Сүөһү иитиитигэр «Кыһыл Маяк» колхоз
комсомолецтара «биир да сүөһүнү энчирэппэккэ тыыннаахтыы иитэр туһугар» диэн ыччаттар
куоталаһыыларын көҕүлүүргэ бачыым көтөхпүттэрэ. «Кыһыл агроном» артыал бастыҥ ыанньык-
сыта Ирина Ивановна Пухова сүөһү иитиитин маастарын бочуоттаах аатын ылбыта уонна Саха
АССР 25 сыла туолуутугар республика Бочуотун дуоскатыгар тахсыбыта. Ити колхозка Курил-
кина Мария Дмитриевна, Иванова Анастасия Васильевна, Бурцева Дария Николаевна, Курилкина
Акулина Егоровна бастыҥ ыанньыксыттарынан буолбуттара. «Кыһыл маяк» колхоз бастыҥ
ыанньыксытгарынан Андросова Ирина Николаевна, Бурцева Ирина Иннокентьевна, Бурцева Мария
Николаевна I, Гуляева Евдокия Ивановна, Колодезникова Евдокия Семеновна, Макеева Елена
Кононовна, Ноговицына Ирина Алексеевна, Орлова Анна Алексеевна, Орлова Евдокия Ивановна,
Орлова Ульяна Прокопьевна, Свинобоева Акулина Федоровна этилэр. Сэрии сылларыгар «Хатыҥ
сыһыы» артыалтан Петрова Ирина Иннокентьевна, Крылова Парасковья Ивановна, Петрова Мария
Григорьевна, Петрова Степанида Васильевна, Стручкова Евдокия Ивановна ыанньыксытынан
ордук үчүгэйдик үлэлээбиттэрэ. Бастыҥ ыанньыксыттар ахсааннарыгар «Куотукаттан» Крылова
Татьяна Семеновнаны, Крылова Марина Семеновнаны, «Нэлимтэн» Андросова Евдокия Рома-
новнаны, Курилкина Александра Илларионовнаны, Гуляева Анна Илларионовнаны, Аммосова София
Петровнаны, «Кыһыл агрономтан» Курилкина Мария Дмитриевнаны, Копырина Елена Тимо-
феевнаны, Иванова Анастасия Васильевнаны о.д.а. ааттаталыахха сөп.
1940 сыллаахха нэһилиэк колхозтарыгар 649 сылгы баара. Сэрии сылларыгар ортотунан 466
сылгы хаалбыта. Эбэтэр 183 төбөнөн аччаабыта. Сылгы табаарынай ферматын сэбиэдиссэйдэ-
ринэн: «Кыһыл маякка» - Бурцев Гаврил Васильевич, Бурцев Василий Федорович, «Кыһыл аг-
рономна»- Бурцев Афанасий Иванович, «Нэлимҥэ»- Гуляев Лазарь Семенович, «Хатыҥ сыһыыга»
- Кырчаков Алексей Петрович, Протодьяконов Семен Иванович I, Роман Аржаков, «Куотукаҕа»
- Крылов Дмитрий Гаврильевич I, Крылов Роман Кузьмич үлэлээбиттэрэ. Сылгы иитиитэ эмиэ
күчүмэҕэй балаһыанньалааҕа. Сиртэн кэнчээри от үүнүөхтээҕэр сэтиэнэх да от ордубатаҕа. Намҥа,
Кэбээйигэ, Танда үрэхтэригэр сылгыларын үүрэн, хастаран, онно кыра от сыыһа атыылаһан, ону
кэмчилээн сиэтэн сыл таһаараллара. Манна сылгыһыттар Макеев Еремей Еремеевич, Бурцев
Семен Семенович, Орлов Егор Николаевич, Бурцев Иван Романович, Дьячковскай Гаврил Сте­
панович, Гуляев Лазарь Семенович, Стручков Иван Данилович, Петров Семен Иванович уо.д.а.
ыҥыыр аттан түспэккэ кэриэтэ сылгыны көрөн-истэн, күөххэ үктэннэрэллэрэ. 1944 сыл түмүгүнэн
«Кыһыл агроном» сылгы табаарынай ферматын сэбиэдиссэйэ Афанасий Иванович Бурцев ССРС
сири оҥоруутун наркомунан 1945 сыл атырдьах ыйын 25 күнүнээҕи 353 №-дээх бирикээһинэн
«Социалистическай тыа хаһаайыстыбатын туйгуна» диэн значогунан наҕараадаламмыта уонна
сүөһү иитиитин маастарын бочуоттаах аатын ылбыта. Маны таһынан көмө хаһаайыстыба бы-
һыытынан тыа хаһаайыстыбатын артыалларыгар сэрии бастакы сылыгар 28 сибиинньэни, 188
кууруссаны ииппиттэрэ. Сэрии үһүс сылыттан сибиинньэ эстибитэ. Онтон «Кыһыл маяк» артыалга
Бурцева Акулина Алексеевна сэбиэдиссэйдээх куурусса иитэр ферма 1950 сыллаахха үлэлии тур-
бута. Бу ыарахан сылларга сүөһү иитиитин баһылаан-көһүлээн, салайан үлэлэппит үүт-табаарынай
фермаларын сэбиэдиссэйдэринэн буолаллар: «Кыһыл маякка» - Бурцева Анна Петровна, Егоров
Прокопий Прокопьевич, «Кыһыл агрономҥа» - Неустроева Матрена Прокопьевна, «Хатыҥ сы-
һыыга» - Стручкова Евдокия Ивановна, Петров Егор Иванович, Петров Семен Михайлович, «Нэ-
лимнэ» - Бурцева Мария Романовна, «Куотукаҕа» - Ховров Григорий Иванович, Крылова Татьяна
Семеновна.
Тыа хаһаайыстыбатын артыалларын күндү түүлээҕин бултааччылара государство валютнай
фондатын хаҥатыыга кырата суох кылааттарын киллэрбиттэрэ. Кинилэр ортолоругар Андросов
Семен Семенович, Бурцев Михаил Васильевич, Аргунов Семен Кузьмич, Бурцев Егор Васильевич
I, Готовцев Егор Петрович, Тролуков Михаил Иванович, Петров Семен Михайлович, Жирков Тимо-

762