Page 182 - Дойдум Уус-Алдан Хорого

............ ................. ............. = Дойдум - Уус-Алдан Хорото ........................ = = = = = .............. :...
наҕа дуу, кулуупка дуу туттарбыттарын билигин өйдөөбөппүн. Аны республика салалтатыттан
кимнээх кэлбитгэрин умнубуппун. Миитин кэннитгэн кулуупка киирэн остуолларынан олорон саха-
лыы ас арааһын тото-хана аһаабыппыт. Арыгы да элбэҕэ. Елизавета Ивановнаҕа, Петр Николае-
вичка туһаайан тыл үтүөтэ этиллибитэ, ситиһиилээх үлэлэрин иһин махтал, баһыыба, уруй-айхал,
ырыа-тойук доҕуһуолланан остуолга уһуннук олорбуппут. Ити кэннитгэн кэлбит ыалдьыттары
өйүөлээн биирдии ыалларынан тарҕатан хоннорбуттара. Ити курдук Е.И.Бурцева, П.Н.Данилов
Советскай Союз Верховнай Советын үрдүк наҕараадаларын ылбыт үөрүүлээх күнүн чиэстээһин
үрдүк өрө көтөҕүллүүнэн үөрэн-көтөн атаарсыбыппын үчүгэйдик саныыбын.
Петр Николаевич ССКП Уус-Алдан оройуоннааҕы комитетын бюротун пленумун чилиэнэ.
Оройуон советын депутата. Онно сылдьан олох иннин диэки сайдан иһиитигэр сөп түбэһиннэрэн,
санаттан сана этиилэри оройуон, нэһилиэктэр, колхозтар салалталарыгар элбэх этиилэри киллэрэн
дьүүлгэ туруорара. Үгүстэн биири эттэхпинэ, урут колхозтарга хонуу биригээдэтэ диэн бааллара.
Маны таһынан саһыл, сибиинньэ, көтөр фермэлэрэ, тутуу биригээдэлэрэ диэннэр. Итинник кыра
подразделениелар бааллара тэрийэр үлэҕэ, ордук үлэһит илиини үллэстиигэ, биригээдэлэр, фермэлэр
икки ардыларыгар былдьаһыы, бэйэлэрин үлэһиттэриттэн үлэһити сүгүн биэрбэт буолуу баар
буолан, үлэһит тиийбэт сирдэригэр ыараххаттары үөскэтэрэ. Ону Петр Николаевич холбооттоон
биир комплекснай биригээдэлэри тэрийэр туһунан, партия оройуоннааҕы комитетыгар ылынна-
рыылаахэтиини оҥорон, кэнники колхозтар эстиэхтэригэр диэри комплекснай биригээдэлэринэн
олорбуттра. Ол кырдьык табыгастааҕа дакаастаммыта. Иккис этиитэ, нэһилиэктэргэ түөлбэнэн
үлэлээһин саҥа ньыматын биһиги оройуоҥҥа аан маннай киллэрбитэ. Ол ньыма билиҥнээнҥэ
диэри туттуллар. Ити курдук атын да сана ньымалары тэрийэр үлэҕэ этии киллэрэрэ.
ССКП 1966 сыл ыам ыйынааҕы пленумун уурааҕын кэннитгэн биһиги оройуоммутугар аан
маҥнайгынан аналлаах сири оҥорор машинно-мелиоративнай станция /ММС/, 1968 сыл от ыйын
1-гы күнүттэн тэриллэн үлэлээбитэ. Тэрилтэ начальнигынан П.Н.Данилов, экономиһынан Н.А.Орлов
инженер-мелиораторынан Галина Владимировна Чурсима диэн соҕурууттан үөрэҕин бүтэрэн
кэлбит нуучча кыыһа, инженер-механигынан Николай Романович Никифоров, гл. бухгалтерынан
Михаил Ильич Бурнашев, секретарь-кассирынан Альбина Федоровна Дмитриева, завхоһунан
Дмитрий Михайлович Местников буолан үлэбитин саҕалаабыппыт. Бастакы хонтуорабыт М.И.
Бурнашев дьиэтин арендалаһан үлэлээбиппит. Иккис хонтуорабыт эргэ спортзал утарыта уулусса
нөҥүө уопсай дьиэҕэ, үһүс хонтуорабыт коммунальнай хонтуора аҥарыгар. Кэлин С.Г. Охлопков
олорбута. Бастаан утаа Петр Николаевичтыын иккиэйэҕин кадр көстүөр диэри үлэлээбиппит.
Сана тэрилтэҕэ кадры булуу, тэрилтэ бэчээтин онотторуу, госбаанна счету астарыы, техниканы
булунуу, уматыгы, оҕунуохтуур материалы булунуу, кыһыҥны үлэҕэ заявкалары хомуйуу, Якут-
скайтан трактордары, автомашиналары перегоннааһын, техника турар гарааһын булан ремоннаан
о.д.а. сана тэрилтэни тэрийии түбүктээх үлэтигэр түүннэри-күнүстэри түбүгүрбүппүт. Тэрилтэ-
битигэр суоппардар И.Г.Белолюбскай, Е.Е.Румянцев, Н.Р.Никифоров. Кэлин бэйэбит үөрэтгэ-
рэммит Габышева Дария Иннокентьевнаны үлэлэппиппит. Трактористарынан Николай Констан­
тинович Дьячковскайы, Афанасий Гаврильевич Троевы, Владимир Дмитриевич Сивцевы тэрилтэ
маннайгы суоппардарын булан үлэлэппиппит.
Бастакы үлэбит культурно-техническэй үлэттэн саҕаламмыта. Бастаан Найахы «Коммунизм»
колхоз «Быдьына» диэн учаастагыттан дулҕаны пресс барабаанынан илдьиритэн саҕаламмыта.
Өспөххө кыһынын «Чаарыаска» талах быстарыллыбыта. Ону таһынан суолу көннөрүүгэ үлэлэс-
пиппит. Петр Николаевич ММС киинин Чэриктэйгэ онорон боппуруоһу туруорбута. Кини «Кили-
дийэ» диэн 3,75 га иэннээхЧэриктэй нэһилиэгиттэн көнүллэтэн, Алдан өрүһүн уҥуор баарурукку
көспүт саһыл фермэтин тутуутун көһөрөн аҕалан ММС киинин тутуохтааҕа. Былаан быһыытынан
15 дьиэ, хонтуора, гараж, мастерской, ыскылаат, сарай, ГСМ ыскылаата тутуллуохтааҕа. Чэрик­
тэйгэ киини олохсутуу сүрүн сыалынан Алдан өрүһүн биэрэктэригэр уонна өрүс уҥуордааҕы сир-
дэри оҥотторон алаас сирдээх колхозтары көһөрөн отготор, онно сылгы базатын олохсутар сөптөөх
буолуо этэ диэн туруорсара. Онно ММС салалтата үрдүгэр олорон сири оноруунан дьарыктанара
ордук буолуо этэ диэн этэрэ. Ону «Спецтрестякутмелиоводстрой» уонна мелиорация минис-
терствотын салайааччылара ыллыммахтара. Кинилэр этэллэрэ: «Өскөтүн Чэриктэйгэ ММС базата

178