Page 20 - Уруйдуогун улуу кыайыыны

истэхтэринэ салгынтан саба түспүттэр. Күүстээх анньыһыы, үтүрүйсүү кэми-
гэр Дьөгүөссэ рельсэҕэ түһэн биэрбитигэр айаннаары турар поезд састаабын
көлүөһэтэ уҥа атаҕын үнтү мэлийэн ааспыт. Онон, алта ый госпитальга сытан
баран, Дьөгүөссэ дойдутугар төннүбүт. Кэргэнэ эрдэ өлөн, уон оҕотун бэйэтэ
улаатыннартаабыт.
Прокопий 1941 сыллаахха армияҕа ыҥырыллан баран 1942 сыллаахха
тохсунньу саҥатыгар фроҥҥа тиийэн 202-с стрелковай дивизияҕа Новгород
уобалаһын Лычково оройуонугар нэһилиэнньэлээх пууну өстөөхтөн босхо-
лоспут. Онтон Новгород уобалаһын босхолооһун иһин киирсиигэ Прокопий
уонна хас да саха уолун тыыннара быстыбыт, онон дойдутугар эргиллибэтэх.
Сүөдэр 1941 сыллаахха армияҕа ыҥырыллан барар уонна Москва көмүс-
кэлигэр сэриилэспит. Улаханнык бааһыран, сотору кэминэн дойдутугар
төннүбүт. Мэхээлэ Дүпсүн оскуолатын сэттис кылааһын сэрии эрэ иннинэ
бүтэрэн баран, армияҕа ыҥырыллыбыт. Эдэр үөрэхтээх уолу сэрии уустук
соҕус сэбигэр үөрэппиттэр, онон минометчигынан ананан, бастаан отделение
хамандыыра, онтон сержант буолбут. Кини сэриилэспит чааһа Японияны үл-
түрүтүүгэ эмиэ кыттыбыт. Онон илин уонна арҕаа сэриилэргэ сылдьан баран,
биир да бааһырыыта, эчэйиитэ суох дойдутугар эргиллибит.
Мин эбэм аата Александра Романовна Свешникова-Шелковникова. Со-
куонньукаптар уолларын Арамаан кыыһа. Кинилэр бииргэ төрөөбүт төр-
дүөлэр, икки кыыс, икки уол. Бары ыаллар, элбэх ыччаттаахтар.
Хос эһэбит туһунан эбэбит кэпсээниттэн истэн элбэҕи билэбит. Арамаан
1942 сыллаахха Ленин аатынан холкуоска үлэлии сылдьан ыҥырыллан Дау-
рияҕа тиийбит уонна стрелковай полкаҕа түбэһэн бэлэмнэниини ааспыт.
Арҕааҥҥы фроҥҥатиийэн, сулууспатын стрелковай полкаҕасалҕаабыт. Кини
сэрии бүтэрин чугаһыгар кавалерийскай чааска түбэһэн, 21-с коннай депоҕа
сэриигэ туһаныллар аттары көрүүгэ-истиигэ, бэлэмнээһиҥҥэ сылдьан Кыа-
йыыны көрсүбүт. Сэрии кэнниттэн холкуоһугар араас ыарахан, эппиэттээх
үлэлэргэ илиитин араарбакка үлэлии сылдьан, промышленноска мобили-
зацияҕа түбэспит, Покровскайдааҕы леспромхозка үлэлээбитэ. «Аҕа дойду-
ну көмүскүүр Улуу сэрии кэмигэр килбиэннээх үлэтин иһин» мэтээлинэн
наҕараадаламмыта. Кырдьар да сааһыгар илиитин үлэттэн араарбатах. 1990
сыллаахха ыалдьан өлбүт.
Биһиги туспутугар Кыайыыны аҕалбыт аймахтарбынан киэн туттабын
уонна кинилэргэ улаханнык махтанабын. Быйыл Улуу Кыайыы 80 сылынан
кылааспьггыгар ааҕыылар буолаллар. Мин онно аймахтарым ини-бии Соку-
онньукаптар тустарынан кыттарга бэлэмнэнэбин. Кинилэр бойобуой суолла-
рын дириҥэтэн үөрэтэр баҕалаахпын.
Сокуонньукаптар ааттарын үйэтитэр ыччат өрөспүүбүлүкэ араас муннук-
тарыгар элбэхтэр. Бары биир сомоҕо буолан, көлүөнэттэн-көлүөнэҕэ бэрил-
лэн хаалар, үйэлээх бырайыактары толкуйдууллар, олоххо киллэрэллэр. Сэ­
рии тохтоотун, хаһан да хатыламматын! Туругурдун, эйэлээх олох!

- 78-