Page 47 - Василий Сивцев. Производство хамандыырдара

санаатын иһинэн уһуннук бииргэ өйдөһөн, дьол-
лоохтук олорбут дьиэ кэргэн Дүпсүн нэһилиэгэр
аҕыйаҕа суохтар. Уруу-аймах икки ардыгар, үтүө
сыһыаны олохтооһун, биир сүбэнэн күүһү холбо-
он үлэлээһин өбүгэ саҕаттан биһиги, сахалар, биир
үтүө уратыбыт буолара. Билигин ыраас санаалаах,
аһыныгас сүрэхтээх, үөрүҥньэн дууһалаах дьон
уруу-аймах икки ардыгар сылаас сыһыаны, хар-
дарыта көмөлөсүһүүнү тэрийиилэрэ ырыынак
ыарахан тыынын чэпчэтэллэригэр саарбахтааһын
суох. Кинилэр ортолоругар биир бастакынан
Анна Николаевна уонна Василий Макарович Ил-
ларионовтар дьиэ кэргэттэрин улахан убаастабылынан, киэн туттуунан
ааттыыр толору бырааптаахпыт.
Ыал аҕа баһылыга Василий Макарович чахчы даҕаны олох киэҥ туо-
натын араас очурдарын, моһоллорун эрдээхтик туораабыт, олорбут киһи
диэххэ сөп. Ханнык баҕарар бириэмэҕэ, хайа баҕарар дуоһунаска, хайа
баҕарар үлэҕэ эппиэтинэстээхтик сыһыаннаһар, саҥаны көрдүүр уон­
на ону олоххо сатабыллаахтык киллэрэр, киэҥ билиилээх-көрүүлээх,
дьиҥнээх хаһаайынныы толкуйдаах киһи ханныктаах да күчүмэҕэй,
уустук кэмнэргэ өлөн-охтон биэрбэтин олох оскуолата бэйэтэ көрдөрөр.
Василий Макарович олоҕун бүүс бүтүннүү тыа хаһаайыстыбатыгар
анаабыт киһи. Мантан улахан аҥарын производство хамандыырын
быһыытынан төрөөбүт нэһилиэгэр биригэдьиирдээбитэ. «Тустаах
олоххун, дьолгун бэйэҥ түстэниэхтээххин, атын туора киһиэхэ эрэ-
нимэ, кэлэн бүөбэйдэһиэ, оҥорон биэриэ диэн эрэнимэ. Ити сурукка
суруллубатах олох түс сокуона былыр былыргыттан баар. Онон, олох
уустук ирдэбиллэригэр бэйэ үөрэниэхтээх», — диэн үлэ үөрүйэхтэригэр
оҕолорун кыраларыттан батыһыннара сылдьан тыа хаһаайыстыбатын
бары үлэлэригэр үөрэппитэ, уһуйбута. Ол эрэйэ таах хаалбата, оҕолор
бары улаатан үлэһит бэртэрэ, ханныктаах да үлэттэн толлон турбат:
сүөсүһүт, ыанньыксыт, сылгыһыт, мае, тимир, сир уустара, отчут-
масчыт ааттаахтара буола улааттылар. Оҕолор даҕаны билигин кэлэн
ону үчүгэйдик өйдүүллэр, билэллэр, аҕаларыгар махталлара улахан.
Бириэмэ уу курдук түргэнник суккуллан ааһарыттан Ааныс соһуйар
эрэ. Олох бэҕэһээ этэ дии, эдэркээн кыыс Бороҕоҥҥо сиэстэрэ курсун
бүтэрэн, Дүпсүн нэһилиэгин салалтата туруорсуутунан Дабаадымаҕа
дьааһыла-сад үбэ көрүллэн, онно сэбиэдиссэйинэн ананан үлэлии
кэлбитэ. Элэккэй майгылаах, кэпсэтинньэҥ кыыс туора сиргэ кэллим
диэбэтэҕэ, тэрилтэ саҥа тэриллиитигэр, атаҕар туруутугар элбэх көмүс
көлөһүнүн тохпута. Оччолорго колхоз ыарахан үлэтигэр дьиэлэри-
гэр хонор хоноһо курдук көстөр дьон оҕолорун детсадка көрдөрөннөр
улаханнык абыраммыттара. Ол саҕана колхозтаахтар түбүктээх ыара-
45