Page 42 - Василий Сивцев. Производство хамандыырдара

стахановтыы үлэни тэрийэн, үлэ нуорматын аһара эбэтэр хас эмэ бүк
куоһарары ситиһэн, байыаннай кэм булгуччулаах сорудахтарын, нолу-
октарын толороллоро. Оҕолор улахан дьону кытта тэҥҥэ үлэлииллэрэ.
Төһө да аччыктаатар саамай эппиэттээх от үлэтигэр үс оҕуһу сиэтэн
үлэлэспитэ уонна икки көлө мунньарынан от мустарбыта. Ити сыл Вася
Улуу Кыайыыны уһансыыга киллэрбит кылаата үрдүктүк сыаналанан
1947 сыллаахха «Үлэҕэ килбиэнин иһин» Сталин төбөлөөх мэтээлинэн
наҕараадаламмыта. Ол мэтээлин кыбыстан, килбигийэн да диэххэ соп,
ылбатаҕа. Оччотооҕу алаас оҕото барахсан төрөөбүт ыырыттан хан-
на ыраата тэлэһийбитэ баарай, олус кыбыстанньаҥ, килбик этэ. Дьэ,
ити курдук, өһөгөйдөөх өстөөҕү утары өлөр-тиллэр киирсии фронун
сүрэҕин ортотунан аһарбыт сэрии сылларын оҕолоруттан биирдэстэ-
рэ Василий Николаевич Пермяков буолар. Кини тыылы бөҕөргөтүүгэ
бэйэни харыстаммат буолуу үтүө холобурун көрдөрбүтэ билиҥҥи ыч-
чакка холобур эрэ буолуон соп.
1950 сыллаахха Суотту нэһилиэгэр «Энгельс» колхозка үлэҕэ киирэр.
Оҕо сааһыттан араас үлэҕэ эриллибит эрчимнээх эдэр киһи ханныктаах
да үлэттэн толлон турбат туруу үлэһитинэн биллэн барар. Манна үлэлии
сылдьан комсомол кэккэтигэр киирэр. Ол саҕана колхоз производство-
тыгар комсомолецтар инники күөҥҥэ сылдьыбыттара. Үлэҕэ ирдэбил
үөһээттэн олус кытаанаҕа. Ол саҕаттан үлэ эппиэтинэһин толору өйдүүр
Василий комсомол аатын түһэн биэрбэтэҕэ, үрдүктүк тутан күннээҕи
үлэ нуорматын икки, сороҕор үс бүк да куоһарара. Эдэрэ бэрт буоллаҕа
сайынын от үлэтин былдьаһыктаах күннэригэр иккилии көлө мунньа­
рынан от мустарара, онтон салгыы иккилии көлө оҕустарарынан от
оҕустаран сигилдьитэрэ. Дэбигис киһи тэҥҥэ сылдьыспат үлэһитэ этэ.
Кыһынын күн кылгаһын да аахсыбакка биэс-алта көлөнөн фермаҕа
от тиэйэрэ. Итинник үлэлээн-хамсаан бииргэ үлэлиир табаарыстарын
убаастабылларынан туһанара. Салалтата эдэр тэрийэр дьоҕурдаах уолу
бэлиэтии көрбүтэ.
Колхоз салалтата үлэҕэ сыстаҕас уолу 1952 сыллаахха хаһаайыстыба
биир эппиэттээх учаастагар сылгыһытынан аныыр. Алта сыл устата
сыспай сиэллээҕи үөрдээн иитиигэ куһаҕана суох түмүктэри сити-
спитинэн барар. Бу кэмнэргэ колхозка дьөһөгөй оҕото ахсаан өттүнэн
эбиллибитэ, кулуну дьыалабыай ылыы үрдээбитэ. Сылгыһыт курдук
уустук идэни толору баһылаабытын бигэргэтэр биир туоһутунан элбэх
соноҕоһу айааһаан, үлэҕэ туттуллар гына көлүүр сылгыларын бэлэм-
нээн колхоһугар туттарара. Аҥардас биир сайын иһигэр от үлэтигэр
оҕустарыыга барар уон икки аты айааһаан биэрэр. Сааскы, сайыҥҥы
бырааһынньыктарга саха аттарын күрэхтэһиилэригэр аты баайыыга,
сүүрдүүгэ утуйар уутун умнан туран үлэлэһэрэ. Василий Николаевич
саха омукка таҥара бэлэхтээбит айыы оҕотун ис сүрэҕиттэн таптыыра.
Ити ситиһиилээх үлэлэрин барытын учуоттаан колхоз салалтата эдэр
40