Page 55 - Өнөрдөр Аҕа дойду сэриитигэр. I чааһа

Партия туһугар!» диэн тыллар бааллара уонна ону тутуһан элбэх
киһи сэрии толоонугар охтубута. Ону уу хараҕынан көрбүт, эт мэ-
йиитигэр иҥэрбит киһи - Николай Михайлович - ама, билигин
кэлэн партиятытган аккаастаныа дуо? Бу күн ахсын кинини ал-
бынныыр, сирэйэ-хараҕа суох сыананы үрдэтэр уулусса атыыһыт-
тарыгар тахсан, эрэнэр итэҕэлин түһэн биэриэ дуо? Суох, ону
эрэ оноруо суоҕа! Өстөөх төгүрүктээһинигэр киирэн сытан эбэ-
тэр Харьков куорат биир күн өстөөх илиитигэр, иккис күн бэй-
эбит илиибитигэр буолуталаабыт ыгым күннэригэр кини партия
норуоту сирдиир, хамсатар күүс буоларыгар эрэнэрэ. Ол эрэлэ
туолбутугар муҥура суох махтанара. Кини сэрииттэн кэлбитин
кэннэ, «Албан аат» 111-с степеннээх ордена эккирэтэн кэлбитэ.
«Сүрэх — быраап» диэн мээнэҕэ эппэттэр. Омос көрдөххө,
төһө да тоҕо-хайа тутан, үлтү барчалаан, эһэ алдьатыытын алдьап-
патаҕын иһин, дириҥник суойан, хаһан ханна тиийиэхтээҕин өй-
дөөн үлэлиир киһи - Николай Михайлович. Кыра сааһыттан үлэҕэ
эриллибитэ. Оскуолаҕа үөрэммит буолан, үөрэҕэ суох салайааччы-
лары кытта саппай уопса сылдьан, дьыалаларын толороро. Ол сүдү
кырдьаҕастар дьону кытта кэпсэтэр, быһаарсар, дьону баһылыыр
өйдөрө-санаалара, дьоҕурдара кинини элбэххэ үөрэппитгэрэ. Бэ-
йэтэ туспа олох оскуолата этэ. Ити сылдыш, үрэх ыалларын кэри-
йэн, үөрэҕэ суохтары үөрэппитэ. Бу саҥа олох дьон хараҕын аһар,
өйүн-санаатын сырдыгынан тыктарар үлэтэ этэ. Кинилэр олус
ылынан үөрэммитгэрэ, сорохторо көҥүллүк ааҕар-суруйар буолбут-
тара. Онон, ыал ахсын сырдык олох салгына сайа охсон киирбитэ.
Дьон аахпыта, элбэҕи истибитэ, сарсыҥҥы олоҕу толкуйдуур буо-
лан барбыта. Быһата, олох айылҕа тоҥмут маһа саас этэ-хаана ирэн,
үөрэ тыыллан, чэлгийэ хамсаан барарын курдук буолбута. Маннык
кэмҥэ, ама, ким тулуйуой - тэбэр тымырдаах, сүүрэр хааннаах ба-
рыта сэргэхсийэр буоллаҕа. Ньукулаан эмиэ хаалсыбатаҕа. Бары-
га-бары сырсан, кытгыһан испитэ. Кинини 1938 сыллаахха кыла-
дыапсык, таабыл толорооччу, биригэдьиир оҥостоллор. Кини ити
үлэни сэриигэ барыар диэри - 1941 сыл атырдьах ыйын 10 күнү-
гэр диэри эҥкилэ суох толорбута. Эҥкилэ суох буолара да сөптөөх,
үөрэхтээх аҕыйах кэмигэр оннук эрэ үлэлээтэххинэ табыллар.
Сэрии уонна киниэхэ биллэхсибит сут төһөлөөх алдьархайы
оҥорон барда? Ким да кыайан аахпат. Хайа бэйэлээх прибор
билэн, таба суоттуой? Эгэ, билигин кэлэн дуо, ааспыты ахсарбат
буолбутгарын кэннэ? Уустук, олус уустук. Дэлэҕэ киһи тылыгар
олоруо дуо, «Өлөр да иллэн суох» диэн уос номоҕо. Маһы тыал
51