Page 80 - Өнөрдөр Аҕа дойду сэриитигэр. I чааһа

биэрдим. Бэйэм Өнөрүм тыатын иһинээҕи дүөдэни саныы биэр-
дим да, ыстанан кэбистим да, түгэҕэ биллибэт быдылыга бардым.
Дьэ, иэдээн дойдута эбит. Дьолбор, тыыннаах ордор быабар, хатыҥ
эндиллии сытарыттан харбаан ыллым. Саам сэбэ, таҥаһым ыараха-
нын эриэхсит. Ол чыраахтаһа сырыттахпына, бэйэм дьонум дүлүҥ
курдук соһон таһаардылар. Син биир: «Бөрүөт! Бөрүөт!» бөҕө. Ба-
дарааҥҥа биһиллибит, инчэҕэй синиэлгэ эриллэ-эриллэ нэһиилэ
сүүрэн иһэр муҥнаах тыа саҕатыгар тахсыыбар буулдьа тыаһа таа-
рыйбакка, буулдьа дьөлө көтөн ааспыт. Сотору эмтээн үтүөртүлэр.
Эмиэ сэриилэһэ бардым. Урукку чааспар тиийдим. Оборонаҕа
чыыбырҕас буолла. Табылынным. Хаҥас атаҕым буутун, уҥуохпун,
сытабыт. Иннибитинэн синньигэс соҕус өрүс орҕочуйан ааһар.
Син дириҥ быһыылаах. Икки огтүттэн кэтэсиһэн сытабыт. Хас
сарсыарда ахсын немещэр саахымат харахтаан ыарахан сэбинэн
ытыалаан, хаарыан дьоннорбут тыыннарын быһаллара. Сэнэрээт
түстэр эрэ. ол хаспаҕар ыстанан иһэбит. Эмискэ кулгаахпар киһи
саҥата адьас сахалыы: «Итиннэ түһүмэ!» диэбитин истэн, туо-
ра ойон атын оҥхойго түстүм. Ити икки ардыгар сэрэнээт били
бастакы түһээри гыммыт хаспахпар саалынна эбээт! Айыыһьҥым
сэрэппит быһыылаах, бачча кэлиэх быабар.
Үһүс түбэлтэ. Арай биирдэ киэһэ талахтары быыһынан уҥуор
өрүскэ өстөөх саллаата сыыллан киирдэ. Хочулуогар уу баһан
эрдэҕинэ, мин кустуу кыҥаан-кыҥаан баран, ытан хабылыннар-
дым. Киһим таптаран ыһыы-хаһыы бөҕөнү түһэрдэ, ууну чалбаат-
тыыр. Иккиһин ыттым - дьэ налыс гына түстэ. Биэрэстэ аҥаа-
рын саҕа сир. Көр, ол курдук бултаһар этибит.
Төрдүс түбэлтэ. Аата оборонаҕа турар курдук этибит буолан ба-
ран, хас күн-түүн ахсын дьиҥнээх хабыр хапсыһыылар буолаллара.
Өстөөх биһиги сэриилэрбит хаһан аһыылларын, сынньаналларын
кэтээбит курдук артиллериянан ыппытынан барара. Онон, сүгүн
утуйар, сынньанар да түгэн көстүбэт буолара. Олус уһун, сын-
далҕаннаах, сылаалаах уонна кутгаллаах күннэр ааспьҥтара. Сото-
ру-сотору атаакаҕа киирсии, быыстала суох ытыалаһыы, ааҕыллан
ситиллибэт сүтүктэр тахса турбуттара. Сахалар элбэх этилэр. Хас
хабыр хапсыы ахсын биһиги чаастарбыт иннин диэки сырры-
йан, бииртэн биир бөҕөргөтүнүүлээх кирбиилэри ылан испиттэрэ.
Итинник уһун кимэн киириилэргэ араас, киһи санаан көрбөтөх
түбэлтэлэрэ тахсыталыыллара. Дьэ, ити курдук бөҕөргөтүнүүгэ сыт-
тахпьҥына, бииргэ сылдьар хаһаах уола табахтыы кэллэ. Саатын
аттыгар ууран, кыра эниэ улаҕатыгар үһүө буолан, ону-маны кэпсэ-
76