Page 53 - Нэһилиэк төһүү дьоно
P. 53
Ьиллэр турар, ааспыт олох аччыы туруоҕа, саҥа кэм сайдыы гы-
I ар сабырыйтарыа. Ол — олох сокуона. Ол эрээри, дьон ол ааспыт
олохтон тирэҕирэн, бу күн үүммүтүн өрүү өйдүү туруохтара. Би-
һш и бары билэбит — бу күнү, бу сири. Онтон сорохтор күүскэ
гаптыыр буоланнар, ордук элбэҕи үлэлииллэр, оҥороллор. Кэн-
нилэригэр ааттарын ааттатар суолу-ииһи хааллараллар. Оннук
дьон норуот тагггаллаахтара буолаллар.
Биирдэ Лыткин Николай Иванович кырдьаҕас кэпсэтии
быыһыгар: «Ити Сэмэнчигин улаханнык кыаллар киһи. Сыырга
оҕус кыайбатах астаах тимир буочукатын сүгэн таһааран турар»,
- диэн этэн турар. Оччолорго мин ону туоһулаһа барбатахпын.
Коннорү истэн эрэ кэбиспиппин. Билигин бэйэтиттэн ыйытар
буоллар, бука күлэн эрэ кэбиһиэ этэ.
Сэрии да кэннштэн олох олорорго олус чэпчээн кэлбэтэҕэ.
Сыл ахсын кытаанах кыстык диэн буолара. Сыллата былаан үр-
дээн, ирдэбил күүһүрэн иһэрэ. Ол иһин үрэхбастарынан ыал оло-
рор нэһилиэктэртэн сир ылан оттооһун буолара. Кыһалҕалаах,
кырыымчык дьылга ходуулааһын, дулҕалааһын кыһыны быһа
барар. Оннобарытыгар Сэмэнчик инники үгүссылларусталары-
гар звеновод этэ. Кини 80-нус сылларга кырдьаҕастар звенола-
рын тэрийэн үлэлэппитэ. Биһиги кырдьаҕастарбыткүргүөмүнэы
бииргэ сылдьан үлэлииллэрин ордороллоро. Уонтан тахсалыы
оҕонньор сайыны быһа окко тутуспутунан сылдьаллара. Кини-
лэр былааннарын толорорго өрүү даҕаны дьүккүөрдээх дьон эти-
лэр. Үчүгэйдиксынньаналлара, балыктыыллара. Ол сылдьан зве-
ноанаммытсирин күрүөлээһин барбыта. Күрүөлэммитүрэхсир-
тэн, кырдьык, элбэх оту оттообуттара. Олус даҕаны абыраммып-
пыт. Ол туһугар үтүө-мааны оҕонньотторго махтаныаҕы баҕа-
рыллар. Хомойуох иһин, кинилэртэн үгүстэрэ суох. Кинилэри са-
ныы-саныы, манньыйан олорон маннык хоһоону суруйбуттааҕым:
Оҕонньоттор, олус даҕаны чуумпугут —
Алаас ортотугар турар баай тииттэр курдуккут,
Эргиччи ырааҕы көрө олороҕут,
Дөрүн-дөрун өйдөөх тылларынан сөп оҥороҕут.
«Өлүү» диэн тылтан өрүү даҕаны куттаммаккыт
Олох олорортон хаһан да салгыбаккыт,
Хантан ылбыккытый итинник күүһү,
Ким биэрбитэй муударай буолуу күлүүһүн?
