Page 19 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ

МҮРҮ нэһилиэгэ

Кэлин улаатан, дьон тэҥинэн үлэлээн-хамсаан, билигин сааһыран олордоҕум. Төһө
да кырыымчык кэм буоллар, үчүгэй кэмҥэ олорон үлэлээн-хамсаан ааспыппыттан
үөрэбин.

Варламов Петр Петрович

Петр Петрович 1929 сыллаахха ыам ыйын 1 күнүгэр Орджо-
никидзе оройуонун 1-кы Дьөппөн нэһилиэгэр күн сирин көр-
бүтэ. Ийэтэ, кинини оҕолоноот, аҕыйах хонон баран тым-
ныйан олохтон туораабыта. Онон Петр — ийэ тапталын, ийэ
көрүүтүн-харайыытын билбэтэх киһи. Аҕата Ааллаах Үүнүнэн,
Охотскайынан түөрт атынан таһаҕас таһара, куруук айаҥҥа сыл-
дьара. Инньэ гынан, кыра Петяны ыаллыы олорор эмээхситтэр
ииппиттэрэ. «Олох кыра сааспыттан сайынын эмээхситтэргэ
ынах хомуйан, ынах ыамыгар тымтык тутааччынан илии-атах
буолан, тугу соруйбуттарын сүүрэн-көтөн сорук-боллур буолар-
бын өйдүүбүн. Сэрии буолар сылыгар мин 12 саастаах уол этим.
Биир күн Сиидэрэбэ диэн дьахтар мунньах тэрийэн сэрии буол-
бутун туһунан ынырыктаах сонуну иһитиннэрбитин өйдүүбүн. Мин сэрии кэмигэр от
охсор массыынаҕа саппайдьытынан үлэлиирим. Ол аата массыына тиийбэтэх сирин
хотуурунан охсон ылааччыны саппайдьыт дииллэрэ. Үлэм күннэтэ сарсыарда 6 чаастан
саҕаланара, аттарбын көрдүү барарым. Онтон киэһэ 10 чааска диэри үлэлээн баран,
дьиэбитигэр кэлэн аһаабыта буолан, түүн 12 чааска диэри от охсор массыынабыт тии-
һин сытыылыырбыт. Ол сүрдээх ыарахан үлэ буолара. Сүрдээҕин аччыктыырбытын
өйдүүбүн. Аан бүрүөһүнэ буолан турар былыр үйэҕэ кууран-хатан бүппүт ынах тирии-
тин мииннээн иһэрбитин умнубаппын. Дьон аччыктаан дэлби ууну ыймахтаан дыг-
даччы иһэн баран өлөн хаалаллара. Биһиги хайдах тыыннаах ордон хаалаахтаабыппыт
эбитэ буолла», — диэн сэрии оҕото оонньооботох оҕо сааһын туһунан кэпсээтэ уонна
тугу кэпсиэмий диэбиттии кэпсээнин түмүктээтэ.
Петр тоҕус саастааҕар оскуолаҕа үөрэнэ киирбитэ. Бастаан 2 Нөөрүктээйи икки кы-
лаастаах оскуолатыгар, онтон 1 Дьөппөн сэттэ кылаастаах ситэтэ суох орто оскуолаты-
гар үөрэммитэ. 1947 сыллаахха оскуоланы бүтэрээт, Дьокуускайга киирэн оҕолору ба-
тыһан, тыа хаһаайыстыбатын техникумугар үлүбээй талбыт үөрэҕэр туттарсан үөрэххэ
киирэр дьолу билбитэ. 1950 сыллаахха землеустроитель идэлээх техникуму бүтэрбитэ.
Ити сыл САССР Тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтигэр землеустроительство
салаатыгар үлэлии киирбитэ. Онно 12 сыл үлэлээбитэ. Дьокуускайга, Орджоникидзе,
Мэҥэ Хаҥалас, Чурапчы, Нам, Үөһээ Бүлүү оройуоннарыгар сири босхо туһанааччы-
ларга судаарыстыбаннай аакта оҥорон, холкуостар кыраныыссаларын олохтоон үлэ
үөһүгэр сылдьыбыта. Ол үлэлии сырыттаҕына, 1962 сыллаахха Уус Алдан оройуонун
райсоветын бэрэссэдээтэлэ Алексей Дмитрьевич Окоемов министиэрстибэҕэ киирэн,
Петры Уус Алдаҥҥа үлэһитинэн ыытарга көрдөспүтэ. «Ону тахсымаары гыммыппын
тыа сирэ — романтика диэн агитациялаан таһаарбыттара», — диэн Петр Петрович
күлэн мүчүк гынан ылла. Уонна салгыы кэпсиир: «Ити кэмтэн Уус Алдаҥҥа олохсуй-
бутум. Бастаан, «Якутсельстрой» диэн тэрилтэҕэ тутуу тиэхиньигинэн үлэлэппиттэрэ,
онно үлэлиир кэммэр Уус Алдан уонна Нам холбоһон, Орто Лена оройуона буолбут-
тара. Орто Лена оройуонун парткомун бюротун уурааҕынан миигин Бартыһаан Дьө-
гүөрэп аатынан холкуоска Бээрийэ биригээдэтигэр старшай биригэдьииринэн анаа-
быттара. Онно үлэлии сырыттахпына, Түүлээх уонна Бээрийэ нэһилиэгэ холбоһон
учаастак буолбуттара. Миигин Орто Лена оройуонун парткомун бюротун уурааҕынан
«Комбинат коммунальных предприятий благоустройствий» диэн тэрилтэҕэ анаан, хо-
мунаалынай кэмбинээккэ тутуу маастарынан үлэлээбитим. Ол үлэлии сылдьан, доруо-

15