Page 20 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ

МҮРҮ нэһилиэгэ

буйам мөлтөөн, нарсуудка суут дьыалатын толорооччунан үс сыл үлэлээбитим. Онтон
хомунаалынайга «Ремстрой» маастара диэн ааттааннар төттөрү аҕалбыттара. Онно үлэ-
лии сырыттахпына, Уус Алдан райкомун уурааҕынан, райсовет тыа хаһаайыстыбатын
управлениетыгар кылаабынай инженер-землеустроителинэн анаабыттара. Онно 13
сыл үлэлээн баран, 1988 сыллаахха биэнсийэҕэ тахсыбытым, онтон ыла олоробун», —
диэн күнүттэн сылыгар тиийэ хоп курдук өйдөөн-санаан кэпсиир 91 саастаах Бүөтүр
Варламов. Кини землеустроитель идэлээх улууска соҕотох исписэлиис этэ. Үөрэҕин
бүтэрээт, аармыйаҕа бараары гыммытын, Тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтэ
өрөспүүбүлүкэҕэ наадалаах исписэлиис диэн кэпсэтэн ыыттарбатаҕа.
Петр Петрович үөрэҕин бүтэрэр сылыгар, 1950 сыллаахха Уус Алдаҥҥа быраак-
такылана кэлэ сылдьан, олоҕун аргыһын Аграфена Степановна Бурцеваны көрсүбүтэ.
Кинилиин 1955 сыллаахха ыал буолбуттара. Аграфена Чараҥҥа оҕо саадыгар, кэлин
Мүрү орто оскуолатыгар, лесхозка буҕаалтарынан үлэлээбитэ. Ыал буолан, барыта
биэс оҕону төрөппүттэрэ. Ол эрээри икки оҕолоро кыра ыйдарыгар ыалдьан өлбүттэрэ.
Онон үс оҕону атахтарыгар туруоран дьон оҥортообуттара. Зинаида Петровна Румян-
цева балыыһаҕа санитарканан, оҕо саадыгар завхоһунан үлэлээн баран, биэнсийэҕэ
тахсыбыта. Кыра кыыһа Тамара Петровна Суотту орто оскуолатыгар дириэктэри үөрэх
чааһыгар солбуйааччынан таһаарыылаахтык үлэлиир. Уоллара Петр Петрович Мүрү
иккис №-дээх орто оскуолатыгар суоппарынан үлэлиир. Бүөтүр үс оҕотуттан 23 сиэн-
нээх, 10-тан тахса хос сиэннээх. Икки оҕото уоннуу оҕолоох дьоруой ыаллар. Кэр-
гэнэ Аграфена Степановна 2001 сыллаахха олохтон туораабыта. Онон билигин Бүөтүрү
сиэннэрэ биэбэйдэһэллэр, социальнай үлэһит кэлэн көрөр-истэр.
Аарыма саастаах кырдьаҕаһы кытта кэпсэтэ олорон, оҕонньор хоһугар Сталин мэ-
тириэттэрэ ыйанан туралларыгар хараҕым хатанна. Билиҥҥи олоҕу хайдах саныырын
туоһуластым. Онуоха кини: «Билиҥҥи олоҕу олох ахсарбаппын. Урукку олох үчүгэй
этэ. Кэлэктиибинэн өйөһөн-өйдөһөн, үлэлээн-хамсаан кэлбиппит. Киһи киһиэхэ
сыһыана олус үчүгэй этэ. Билигин киһи барыта бэйэтин туһугар олорор кэмэ кэллэ
дуу? Көрөрүм-истэрим мөлтөҕө ханна барыай? Ол эрээри атаҕым сүгүн хаамтарбат
буолла. Ону быраастар кырдьаҕас диэн аанньа ахтан балыыһаҕа киллэрэн эмтээбэттэр.
Эмтэнэн хаамыам этэ буоллаҕа. Аны үйэм тухары кэргэним дьонун дьиэтигэр оло-
рон кэлбиппит. Онтон аҕыйах сыллааҕыта саҥа тутуллубут Ленина 23/3 аадырыска со-
циальнай дуогабарынан дьоҕус квартира биэрбиттэрэ. Кыбартыырабын бэйэм ааппар
оҥортороору гынабын да, биэрбэггэр. Биир эмэ сиэммэр хаалларыам эбитэ буолуо,
суох. Эдэрбэр үлэни-хамнаһы өрө тута сылдьан дьиэ туттубатах киһибин», — диэн хом
санаатын үллэстэр.
Тыыл, үлэ бэтэрээнэ, СӨ Бочуоттаах землеустроителэ, Мүрү нэһилиэгин Бочуоттаах
олохтооҕо ытык саастаах Петр Варламов олоҕун тухары үтүө суобастаахтык үлэлээн,
Саха Өрөспүүбүлүкэтиттэн, улуустан элбэх бочуотунай грамоталарынан, мэтээлинэн
бэлиэтэммитэ.

Васильева Марфа Афанасьевна

Мин Уус Алдан улууһун аҕыйах ыаллаах Хаттыгы диэн учаастагар 1945 сыл ахсын-
ньыга Баһылайап Афанасий Никитич уонна Старостина Марфа Спиридоновна диэн
алта оҕолоох ыалга төрдүс оҕонон төрөөбүтүм. Буор сыбахтаах балаҕаҥҥа, көмүлүөк
оһох иннигэр күөх окко түһэн күн сирин көрбүтүм. Ол сэрии огдолуппут олоҕо хайа
аанньа буолуой, дьиэ-уот, таҥас-сап мөлтөҕө, балаҕан иһэ тыбыс-тымныы, хараҥа,
кыһынын муус түннүк, сайынын туос түннүк буолара. Кыһыҥҥы кэмҥэ чүмэчи, кы-
раһыын көстүбэтэ кырыымчыга сүрдээх буолара. Оччотооҕу кэм оҕо сааска олус көҥүл
буолбатаҕа. Ол кэм аһа-таҥаһа тиийбэтэ, үлэтэ-хамнаһа ыарахана сүрдээх этэ. Оҕолор
сиэмэ итигэстиири, кутуйах хаһаастыыры, бурдук тардары барытын билбиппит, ону

16