Page 268 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ

ТҮҮЛЭЭХ нэһилиэгэ

оҕонньор баһьшыктаах сайыны быһа от үлэтэ бүтүөр диэри окко
түөртүү, иккилии оҕуһу сиэтэн үлэлиирбит. Онно сарсыарда 4
чааска туруораллара, оҕустаргыт барбыттар, тутан аҕалтааҥ диэн
буолара. Кыайан турбатаххына, отууттан таһырдьа соһоллоро,
күһүн үөрэх дьыла саҕаланыа биир-икки хонук иннинэ босхо-
лууллара.
От үлэтин иннинэ оттонор алаастары кэрийэн аһыҥаны ку-
йуурдаталлара, алаас кытыытыгар дириҥ омуһах хаһан онно
ким төһөнү куйуурдаабытын ыйаан баран омуһахха сүөкээн
буорунан көмтөрөллөрө. Онно миэхэ САССР Верховнай Сэбиэ-
тин бэрэссэдээтэлэ Нартахова махтал суругун туттарбыттара.
Үөрэххэ барарбытыгар күтэр-моҕотой тириитин туттаран онон
тэринэрбит. Сэрии сылын оҕого буолан овсянка хааһыны сиэн улааппытым. Сорохтор
Америка улахан бөҕө бачыыҥкатын кэтэллэрэ, маҥан, бөҕө баҕайы, суруктаах-бичик-
тээх куулунан ыстаан тиктэллэрэ. Онон сэрии кэмигэр айгырааһыны чөлүгэр түһэ-
риигэ бэйэм сэмэй кылааппын киллэрсибит умнуллубат үтүөлээхпин.
1969 сыллаахха Уус Алдаҥҥа көһөн кэлэн, бастаан Тандаҕа УБ ГАЗ-69 массыынаҕа
суоппарынан киирбитим. Онтон 1971 сыллаахха кылаабынай быраас Бурцев М.А. ыҥы-
ран, оройуоннааҕы балыыһа суһал көмө массыынатыгар үлэлээбитим. 1985 сыллаахха
завгарынан, механигынан биэнсийэҕэ тахсыахпар диэри үлэлээбитим.
Билигин Уус Алдан оройуонугар Түүлээх нэһилиэгэр бочуоттаах сынньалаҥҥа
олоробун, Мүрү Бочуоттаах олохтооҕобун, доруобуйа туйгунабын, үлэ бэтэрээнэбин,
«Сэрии оҕото» мэтээл хаһаайынабын, «Уус Алдан улууһун социальнай-экономическай
сайдыытыгар киллэрсибит кылаатын иһин» түөскэ кэтиллэр знактаахпын.

2020 с.

Кузьмина (Оллонова) Акулина Гаврильевна

Мин 1951-52 үөрэх сылыгар бэлэмнэнии кылааска үөрэнэ
киирбитим. Күһүн итии соҕус кэмҥэ Арҕаа төбөттөн сатыы
сылдьан үөрэнэр этибит. Аччыктаан, тоҥон-хатан да биэрэрбит.
Аны туран, уруок ааҕар да, он орор да усулуобуйа суоҕа. Чүмэчи,
лаампа дьоммутугар суоҕа. Киэһэ көмүлүөк оһох уотун сырды-
гар муҥнанар этибит. Мин бастакы сылбар Кууһума Маайаты-
гар оскуолаҕа олорон үөрэнэн абыраммытым. Маайа оскуолаҕа
үлэлиир этэ. Ким үөрэппитин өйдөөбөппүн. Үөрэнэр кэмнэр-
бэр Саҥа дьыл кэлэрин олуһун да күүтэр этибит. Дед Моруос
подарок кэмпиэт биэрэр этэ. Биири да сиэбэккэ дьоммутугар
кэһии илдьэрбит. Ону дьоммут барыбытыгар тэҥинэн үллэрэр
этилэр. Биирдэ Саҥа дьылга Бороҕонтон улахан кыргыттар кэл-
биттэрэ. Арай көрдөхпүнэ, наһаа мааны уонна үчүгэй баҕайы этилэр: атласовай лента
бантиктаахтара. Оо, онно оҕолор бары наһаа ымсыырбыппытын өйдүүбүн. Мин биир-
дэ да кылааспар хаалбатаҕым. Оччотооҕу оҕолор кылаастарыгар хаалар этилэр. Би-
лиҥҥи курдук сайдыы да суох кэмэ этэ. Оҕону оскуолаҕа бэлэмниир, бэйэлэрэ үөрэх-
тэрэ, сололоро суоҕа да бэрт буоллаҕа дии. Ол саҕана оҕолор бары боростуой этэрбэс
кэтэр этибит. Ултуҥа начаас алдьанан хаалан сордуура. Саатар переменаҕа кыргыттар
наар хаама сылдьан ылтыыр идэлээх этибит. Онно дьуһуурунай учуутат баар буолаач-
чы. Онтон биирдэ улахан оҕолору оскуолаттан ууратан, кыргыттар ытаспыттарын өй-
дүүбүн. Биһигини төрдүс кылааска Ангелина Иннокентьевна Кычкина диэн учуутал
үөрэппитэ. Наһаа үчүгэй учуутал этэ. Бары олус таптыыр этибит. Линаҕа утары этэр
суох диирэ, ол аата биэс сыана буолар диэн этэрэ. Ахсааҥҥа, диктаҥҥа, саха тылы-

264