Page 269 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ

ТҮҮЛЭЭХ нэһилиэгэ

гар үчүгэй этим. Нуучча тылын уруогун бары да сөбүлээбэт этибит. Биир да тылы
нууччалыы билбэт буолан үөрэнэргэ ыарахан этэ. Оччолорго оскуоланы оһоҕунан от-
толлоро. Сыл тахсар маһы учууталлар уонна оҕолор бэлэмниир этилэр. Мин хаста да
тахса сылдьыбыппын өйдүүбүн. Кыра оҕолор чэпчэки үлэҕэ сылдьарбыт: мас саһаан-
ныырбыт уонна мутугун хомуйарбыт. Өссө оскуолаҕа киинэ көрдөрөр этилэр. Ол саҕа-
на бөһүөлэккэ кулууп суох этэ быһыылааҕа. Киинэҕэ улахан дьон эмиэ кэлэн көрөр
этилэр. Бырааһынньыктарга мандолинанан, балалайканан үҥкүүлүүр этилэр. Арааһа,
учууталтар оонньуур быһыылаахтара. Биир кылааска икки кылаас оҕолоро үөрэнэр
этилэр. Төрдүс кылааска нуучча тылыгар эдьиийим Нина Никифоровна үөрэппитэ.
Мин кэм эдьиийим буолан абыранар этим. Онтон бэһис кылааска биир чиэппэр эрэ
үөрэммитим. Ийэбит эдэр сааһыгар өлөн, оскуолаттан уурайан, бэйэбиттэн кыра түөрт
оҕо мин көрүүбэр хаалтара. Аҕам оччолорго инбэлиит этэ.
Онно бэһис кылааска Филатова Акулина Федоровна диэн учуутал кылаас салайаач-
чыта этэ. Наһаа үчүгэй учуутал этэ дии саныыбын. Хас сыл үлэлээбитин билбэппин.
Бэһискэ өссө Бээрийэттэн эбии оҕо бөҕө кэлбитэ. Ол сылларга оскуола дириэктэрэ Гав-
рил Дмитриевич Босиков этэ. Олус үчүгэй киһи курдук өйдүүбүн. Оскуолабар үөрэнэ
барыахпын олус да баҕарар этим. Күһүн аайы оҕолор оскуолаҕа баралтарын көрөн,
ымсыыран ытыыр этим. Онон таптыыр оскуолабын үөрэнэн бүтэрэр дьол тиксибэтэҕэ.
Кэлин ыат буолан 1969 сьшлаахха дойдубуттан көспүтүм. 40-ча сыл наар поварынан
үлэлээн билигин биэнсийэҕэ олоробун. Миэхэ саамай улахан наҕарааданан эмтэммит
дьон итии-истиҥ махталтара уонна таптыыр кэлэктиибим ытыктабыла, истиҥ сыһыан-
нара буолар. Түүлээх орто оскуолатыгар кыайыы 60 сылыгар убайбыт Дмитрий Дани-
лович Олюнов аатын иҥэрбиттэрэ. Ол сылтан оскуоланы кытта сибээс тутабын. Сыл
аайы аймахтар кыайыы күнүгэр биэс тыһыынча суумалаах стипендия ыытабыт. 15 сыл
тухары Оллоновтар аймах түмсүүлэрин салайан кэлтим. Кыайыы 70 сылыгар оскуо-
ла кэлэктиибэ убайбытыгар сквер туппутугар аймахтартан 150 тыһыынчаны хомуйан
илдьэн туттарбыппыт. Уонтан тахса киһи буолан тиийэ сылдьыбыппыт. Оскуола кэ-
лэктиибэ бэлэмнэммит аҕай этилэр, олус истиҥ, үчүгэй көрсүһүү буолбута. Төрөөбүт
нэһилиэкпитигэр Түүлээххэ материальнай көмөнү оҥорууга бэйэм кыахпынан мэлдьи
кыттабын. Онон төрөөбүт дойдубун, үөрэнэ сылдьыбыт күндү оскуолабын хаһан да ум-
нубаппын. Оҕолор ситиһиилэрин аахтахпына олус үөрэбин. Инникитин даҕаны эһиэхэ
үлэҕитигэр ситиһии кэлэ турдун. Бары доруобай, дьолтоох буолуҥ.

М эҥ э Х а ҥ а л а с у л у у һ а , А ы а р а а Б эст ээх

Попова Варвара Семеновна

Саныыбын ааспыт кэмнэри, сэрии ыар сьыларын. Дойдуга бэрт элбэх иэдээни,
өлүүнү-сүтүүнү аҕалбыт сыллар... Оччотооҕу ыар кэм олоҕун төрөппүттэрбит барах-
саттар дьарамай санныларыгар сүктэхтэрэ. Мин кыайыы буоларыгар биир саастааҕым.
Ол кэнниттэн эйэлээх олох саҕаланнаҕа. Оҕо сааспын, ийэлээх аҕам биһигини, алта
оҕолорун, хайдах курдук бары кыахтарын, өйдөрүн-санаатарын, күүстэрин ууран туран
ииппиттэрин санаан, ырытан көрөбүн.
Төрөппүттэрим боростуой үлэһитдьон этилэр. Ийэм Кривошапкина Вера Николаев-
на бэрт элбэх бииргэ төрөөбүттээҕэ. Эбэбит барахсан Кривошапкина Варвара Егоровна
элбэх оҕотун, кэргэнэ өлбүтүн кэннэ, соҕотоҕун атахтарыгар туруорбута, киһи-хара
оҥорбута. Икки уолун сэриигэ атаарбытыттан кырата тыыннаах эргилтэн кэлэн бары-
ларын үөрдүбүтэ. Эбэбит сүрдээх дьаһаътаах, олорон турбат үлэһит киһи этэ.
Ийэм убайа Константин Николаевич — аатырбыт Көҥүрээх уус. Егор Николаевич
эйэлээх олох иһин хорсуннук сэриилэспитэ, сэрии хонуутугар охтубута. Дмитрий Ни-
колаевич — суотчут, Анна Николаевна — Герой ийэ, Ксенофонт Николаевич, сэриит-

265