Page 293 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ

IХОРО нэһилиэгэ

саха литературатыгар улахан охсууну, саха норуотугар кэхтиини оҥорбуттара. «Саха үс
реалиһа, сырдатааччыта» диэн Г. Башарин ыстатыйатын туора сотон кэбиспиттэрэ.
Оскуолаҕа фольклор кэнниттэн өрөбөлүүссүйэ иннинээҕи суруйааччьыар үөрэтил-
лэр этилэр. Ыстатыйа саас кулун тутарга тахсыбыт. Үс суруйааччыны сыыһа үөрэп-
пиппит, кинилэр норуот өстөөхтөрө, кулаактыы, баайдыы өйдөөх-санаалаах, саҥа со-
циалистическай тутулу сөбүлээбэт, утарар ис хоһоонноох айымньылары суруйбуттара
диэн оҕолорго быһаарыахтаах, өйдөтүөхтээх эбиппит. Ону ОБКОМ-тан тахсаннар
«Бурцева М.А. урукку өйүн-санаатын илдьэ сылдьар эбит, оҕолорго туох да өйдөтүү
үлэтин ыыппатах» диэн мунньах, педсовет аайы кириитикэ бөҕө буоллулар. «Кыым»
хаһыат инники ыстатыйатыгар мин аатым таҕыста, РОНО быыгабар биэрдэ. Ким да
сүбэ-ама биэрэр киһи суох. Бары национатизмҥа балыллыахпыт диэн куттанан саҥар-
баттар. Ити 50-с сылларга диэри салҕанан барбыта. Онтон ыла үлэлиир да санаа киир-
бэтэҕэ, тугу да хайдах да үөрэтиэхпин билбэт курдук тууйуллан хаалбытым. Кэлин
үксүн начаатынай кылаастарга үлэлээбитим.
Чараҥ аҕыс кылаастаах оскуолатыгар кэлин саха тылын уонна литературатын үөрэтэ
сылдьыбытым. Ол саҕана кабинетнай система киирбитэ. Улахан ыскаап, кинигэ уурар
долбуурдар оҥоһуллубуттара. Хаһыат, сурунаал ыстатыйаларын, суруйааччылар айым-
ньыларыгар оҕолорунан уруһуйдары оҥорторон, табылыысса, исхиэмэ суруйтаран,
суруйааччылар хаартыскаларын мунньан саха тылын уонна литературатын кабинета
диэни саҕалаабытым. Сахалыы былыргы туттар маллары маһынан оҥорторон, саха су-
руйааччыларын айымньыларын кинигэлэрин хомуйан, хаһыаттан онно сыһыаннаах
ыстатыйалары мунньан, альбом оҥорон кабинеты методическай матырыйаалларынан
хаҥаппытым, Суорун Омоллооҥҥо, Сергей Васильевка аналлаах ааҕыыларга Суоттуга,
Тумулга кыггыбыппыт. Сыл аайы саха тылын нэдиэлэтин ыытарбьгг. Кулуубу, нэһи-
лиэк библиотекатын кытары ыкса үлэлэһэн суруйааччыларга аналлаах араас тэрээһин-
нэри ыытарбьҥ.
1968 сыллаахтан Чараҥ оскуолатыгар биэнсийэҕэ тахсан баран начаалынай кылаас-
ка, уһатыллыбыт группа иитээччитинэн 1988 с. диэри үлэлээн баран тохтообутум.
Биэнсийэҕэ 1978 с. тахсыбытым,
1966 с. Тулагы Киллэм сельсоветыгар депутатынан талыллыбытым.
1975 с. «Победитель социалистического соревнования», 1984 с. «Наставник молоде-
жи Хоринского наслега» диэн бэлиэтэммитим. Үлэ, тыыл бэтэрээнэбин. I Хоро нэһи-
лиэгин Бочуоттаах олохтооҕобун, «1941-1945 сс. Аҕа дойду сэриитин кэмигэр килбиэн-
нээх үлэтин иһин» мэтээллээхпин, «Уус Атдан улууһун үөрэхтээһинин сайдыытгар
кьыаатын иһин», «СӨ үөрэҕириитин систиэмэтин Бочуоттаах бэтэрээнэ», «СӨ ытык
кырдьаҕаһа» уо.д.а. бэлиэлэрдээхпин.
Билигин 1 Хоро нэһилиэгин Чараҥ бөһүөлэгэр олоробун. Үс кыыстаахпын, 5 сиэн-
нээхпин, 6 хос сиэннээхпин.
90 саастаах тыьы, педагогическай үлэ бэтэрээнэбин.

Крылов Иван Николаевич

Уйбаан Ньукулаайабыс 1939 сыллаахха иккис оҕонон күн си-
рин көрбүт. Кинилэр олохторо Хатыҥ Сыһыыга этэ. Сэрии ыар
кэмигэр аҕалара суох буолан, 2 оҕолоох соҕотох дьахтар хоргуйа
сыһаннар, аҕатыгар Илин Үрэххэ Бурцев Афанасий Степано-
вич-Отох Охонооһойго көһөн кэлбиттэр. Эһэлэригэр олорон
ийэлэрэ «Маяк» холкуоска үлэлээн арыый чөллөрүгэр түспүт-
тэр. Уол чоройо улаатан эрдэҕинэ, ийэтэ Марфа Афанасьевна II
Байаҕантай нэһилиэгин Арамаан диэн ааттаах киһитигэр кэргэн
тахсан Тиит Арыыга көспүттэр. Оскуолаҕа Тиит Арыыга үөрэм-

289