Page 294 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ

IХОРО нэһилиэгэ

мит. Онтон Бороҕоҥҥо кэлэн Мүрү оскуолатыгар үөрэнэн иһэн тохтоон дойдутугар
тахсан холкуос үлэһитэ буолар. Ийэтэ олох сааһырбытын кэннэ дойдутутар кэлэн олох-
суйбуттара, онно фермаҕа, биригээдэҕэ араас үлэлэргэ, хочуолунайга хачыгаарынан
үлэлээн биэнсийэҕэ тахсыбыта. Билигин Дьокуускай куоракка эдьиийигэр олорор.

Макеев Михаил Еремеевич

Хоро нэһилиэгэр Чараҥ бөһүөлэгэр 1944 с. алтынньы 10
күнүгэр сэттэ оҕолоох дьиэ кэргэҥҥэ бүтэһик оҕонон күн си-
рин көрбүтэ. Аҕата Макеев Еремей Михайлович Чыраанайтан
төрүттээх холкуостаах этэ. Ийэтэ Макеева Харитина Иннокен-
тьевна Байаҕантай нэһилиэгиттэн төрүттээх.
Ыал кыра оҕото буолан, ийэ, аҕа, эдьиийдэр, убайдар тап-
талларыгар угуттанан, ньилбэктэрин сылааһыгар көтөхтөрөн
бэрт чуумпутук мааныланан улааппыта. Сэттэ сааһыгар Чараҥ
начаалынай оскуолатын боруогун атыллаан үөрэх киһитэ буол-
бута. Ити оскуоланы бүтэрэн, Мүрү орто оскуолатыгар сэттэ
кылааһы бүтэрбитэ. Доруобуйатын туругунан оскуолаттан тох-
тоон төрөөбүт бөһүөлэгэр кэлэн тэпилииссэ үлэтигэр кыттыһар.
Эмиэ да хачыгаардаан, эмиэ да агроном Нил Нилович салалтатынан оҕуруотчутунан,
онтон да атын үлэлэргэ үлэлээбитэ. 1969 с. биригээдэ араас үлэтигэр кыттан үлэлээ-
битэ. Үксүгэр тырахтарыыстарга куруусчутунан үлэлии сылдьан, тырахтарыыс буолар
баҕата баһыйан, Чараҥҥа аһыллан үлэлээбит тырахтарыыстар 3 ыйдаах куурустарыгар
үөрэнэн тырахтарыыс идэтин ылан сайыҥҥы окко стогометателинэн 30-40-50 т тиийэ
оту кэбиһэллэрэ. Кыһынын араас ыраах сиртэн: Намтан, Кэбээйиттэн, Халыматтан от
тиэйиитэ курдук үлэлэргэ кыайыылаахтык үлэлээбитэ. Ол сылдьан үлэлэрин чэпчэтэр
гына бэйэтэ оту сүөкүүр волокуша үлэтигэр саҥаны айан үлэлэппитэ.
Михаил ол быыһыгар гаражка уонна киин хочуолунайдарга хачыгаардыы сылдьы-
быта. 1986 сылтан сүөһү үлэтигэр көспүтэ.
Бастаан утаа ыанньыксыггаабыта, онтон субан сүөһү көрүүтүгэр үрдүк көрдөрүүлээх-
тик үлэлээбитэ. 1999 с. биэнсийэҕэ тахсыбыта. Сопхуос ыһыллан, бэйэтин хаһаайыс-
тыбатын кэҥэтэн бааһынай хаһаайыстыбатын тэриммитэ. Нэһилиэккэ кинилэр хаһаа-
йыстыбалара бастыҥ үүт туттарааччылартан биирдэстэринэн буолбуттара. Сүөһүнү,
сылгыны сэргэ аны оҕуруот аһын олордуунан дьарыктаммыттара. Онно эмиэ үлэһит
дьон үлэлэрэ түмүкгээх буолбута. Билигин ити дьарыктарын өссө кэҥэтэн, отонноох
мастар, оҕуруот аһын, сибэкки арааһын рассадатын олордон бүтүн оройуону хааччы-
йаллар да диэтэххэ сыыспаппыт. Мунньуммут баай уопуттарын эдэр хаһаайкалары
кытта үллэстэллэр. Бөһүөлэги көҕөрдүүгэ сэмэй кылааттарын киллэрэллэр, ол кур-
дук Кыайыы болуоссатын көҕөрдүүгэ отонноох мастар уонна сибэкки рассадатынан
көмөлөһөллөр. Сылын аайы улууска ыытыллар араас быыстапкаларга, дьаарбаҥкаларга
Михаил Михайлович дьиэ кэргэнэ активнайдык кыттар уонна үгүс көрүҥҥэ кыайыы-
ны ситиһэр, элбэх араас наҕараадалары ылар. Быйыл өрөспөбүүлүкэҕэ ыытыллыбыт
«Бэтэрээн олбуора» диэн көрүүгэ Ш-с миэстэни ылары ситистилэр, онон ыал буолбут-
тара 50 сылыгар бэлэх оҥоһуннулар. Үөрүүлэрин олохтоох бэтэрээннэри кытта тэҥҥэ
үллэстибиттэрэ.
Михаил Михайлович 1969 сыллаахха Уус Маайаттан төрүттээх Тамара Дмитриевна-
лыын ыал буолан 6 оҕоҕо күн сирин көрдөрбүттэрэ. Оҕолор билигин бары ыал дьон.
Төрөппүттэригэр 11 сиэни бэлэхтээтилэр. Сиэннэр бары үөрэх дьоно, сайынын кэлэн
эһэлээх эбэлэригэр көмөлөһөллөр.
Михаил Михайтович уонна Тамара Дмитриевна бөһүөлэк киэн туттар, дьоллоох

290