Page 67 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ
P. 67
МҮРҮ ьвһилиэгэ
тердуур. Тымныы кыһыҥҥа тоҥон, куйаас сайыҥҥа буһан-хатан, кыһынын хайыһа-
рынан, үксүгэр сатыы сыдцьан төлөпүөн линиятын өрөмүөнүгэр, линия 'тардыытыгар
үлэлиир. Кыһын буоллун, сайын буоллун, наада буолла да остуолба баҕанатын үүтүн
хаһаллар. Кыһыҥҥы тымныыга кытаанах үлэ этэ диэн ахтар Николай Иванович. Тан-
даттан Түүллээххэ диэри, Баатаҕайга, Саһылыкааҥҥа сибээс линиятын саҥаттан тар-
пыттар. Туттар малларын оҕус сыарҕатыгар тиэйэн айанныыллара. Тыаҕа балаакканан
хоно сытан сайыны быһа үлэлииллэрэ. Баҕана үүтэ хайаан да 1 метр 30 см буолуохтаах
эбит. Оччолорго остуолба үүтүн хаһар анал тэрил суох, барытын илиилэринэн хаһал-
лар. Николай Иванович күҥҥэ 25 остуолба үүтүн хаһар этим диэн ахтар. Н.Д. Аммо-
сов, П.И. Бочкарев, И.А. Оконешников, Н.И. Степанов, Н. Лебедкин буолан Түүлээх
линиятын тарпыттар. Н.М. Окоемов салайааччылаах Курбуһах линиятын саҥардыыга
үлэлээбитгэр. Бээрийэ, Дүпсээ, Сыырдаах, Найахы, Өспөх линияларыгар эмиэ үлэ-
лээбит. «Улуус сибээһин хас биирдии линията мин илиибинэн тардылыннаҕа дии са-
наатахпына, билигин бэйэм да бэркиһиибин», — диэн кэпсиир Николай Иванович. Бу
үлэлиир кэмигэр, кыһамньылаах, сатабыллаах үлэһит буолан куруук хайҕалга сылдьы-
быт. 1972 сыллаахха коммунистическай үлэ ударнига, 1974 сыллаахха социалистичес-
кай күрэх кыайыылааҕа буолбута. Үтүө суобастаах, кыайыгас-хотугас хоһуун үлэһит
үлэ үөрүүтүн үтүө түмүгүн 1977 сыллаахха Үлэ Албан аата уордьан III степенинэн
наҕараадаланан билбитэ. Бу ситиһиилэрэ үйэ-саас тухары сибээс бочуотун кинигэти-
гэр киллэриигэ олук буолбутгара. Монтер үлэтин 2-с разрядынан саҕалаан баран, үлэ-
тин саамай үрдүк, 6-с разрядынан түмүктээбитинэн Николай Иванович киэн туттар,
Үлэтин баай уопутугар үгүс элбэх эдэр дьону үөрэппитэ.
Сибээс тэрилтэтэ, бочуоттаах сынньалаҥҥа олорор үлэһиттэрин, Николай Ивано-
виһы, куруук эҕэрдэлииллэр, бырааһынньыктарыгар, ыһыахтарыгар ыҥыратлар. Ни-
колай Иванович онтон олус үөрэр.
Мүрү нэһилиэгин Бочуоттаах олохтооҕо, тыыл бэтэрээнэ Николай Иванович 2 уол,
2 кыыс оҕолоох, 9 сиэннээх, нэһилиэк биир ытыктанар кырдьаҕаһа. Москванан, куо-
ратынан, Бороҕонунан сылдьан сиэннэрин бүөбэйдэспитэ.
Пухова Анна Ивановна
Мин 1928 сыллаахха Уус Алдан оройуонун 1 Курбуһах нэһи-
лиэгэр Нүөкүнү диэн сиргэ төрөөбүтүм. 9 саастаахпар Курбуһах
сэттэ кылаастаах оскуолатыгар үөрэнэ киирбитим. Эһиилгити-
гэр 3-с кьыааска үөрэнэ сырыттахпына, аҕам өлбүтэ. Миигин
Хоро нэһилиэгэр начаалынай оскуолаҕа көһөрбүттэрэ. Ийэм
Хоро нэһилиэгэр Майаҕас диэн сиргэ Ноговицын Ф.П. диэн
киһиэхэ кэргэн тахсыбыта.
1940 сылтан Мүрү сэттэ кылаастаах оскуолатыгар 5-с кы-
лааска үөрэммитим. Эһиилгитигэр сэрии буолбута. Миигин,
5-с кылааһы бүтэрбит кыыһы, фермаҕа үүт учуотчугунан анаа-
быттара. Хас биирдии ынах хас ыам аайы төһө үүтү биэрби-
тин молокомерынан мээрэйдээн суруйарым. Үлэтэ чэпчэки этэ.
Сарсыарда 5 чаастан күнү быһа хотоҥҥо сылдьарым, оччолорго
түөртэ ыыллара, сорох ынах хойутаан кэлэрэ, бостуук суоҕа.
Кыһын 6-с кылааска Майаҕастан Мүрү оскуолатыгар 6 км сатыы сылдьан үөрэм-
митим. Үгүс оҕо уурайбыта. Майаҕастан икки эрэ оҕо үөрэммиппит. Сэрии сылла-
рыгар оттор мас кэмчи, оскуола тымныы, түннүгэ барыта муус кырыа. Оҕолор бары
аччыкпыт. Переменаҕа ким да көрүдүөргэ тахсыбат, бары паартаҕа сытарбыт. Ким да
оонньообот, күлбэт-үөрбэт. Аны санаатахха олус да ыар этэ. Уһун переменаҕа 100 гр
килиэп биэрэлтэрэ бу минньигэһин.
63

