Page 85 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ

МҮРҮ нэһилиэгэ

тэрээри Эһэлээххэ киирбиттэрэ. Аҕыйах оҕо государственнай интэринээккэ, сорохтор
холкуос интэринээтигэр олорбуттара. Кыра оҕолору дьааһылаҕа ылбыттара.
Сэрии маҥнайгы сьыларыгар хас биирдии үөрэнээччигэ иккилии киилэ үрүҥ бур-
дугу ыйга биэрэллэрэ. Биһиги бырааппынаан 4 киилэ бурдугу нуормалаан убаҕастык
хааһыланан сиирбит. Ол сыл куобах баара. Аҕабыт от тиэйэ сылдьан айалаан мээнэ
бултуйбута. Идэһэ этигэр эбэн кыһалҕата суох сыл тахсыбыппыт. Нуормалаах бур-
дукпут бүттэр эрэ кыра Николай дьиэлиирэ, оттон мин үөрэх күнүн сүтэримээри биир-
гэ үөрэнэр оҕолорбунаан кинилэр төрөппүттэригэр хоно тиийдэхпинэ, хонноруохтара
дуо диэн ыйыттарарым. Дьолго, ким да аккаастаабакка, кылааһым оҕолорун кытта
баран бэркэ аһаан хонорум. Онон үөрэх күнүн көтүппэтэҕим. Кыра Николай тулуйан
үөрэммэтэҕэ, көтүтүүтэ элбээбитэ. Ол сылдьан саас эрдэ күһүн иитиллибит туһахтары
хаардаан, куобахха да тииһэммитэ уонна биир кыһыл саһылы туһахтаан ылбыта.
Сэрии сылларыгар күөх сирэмҥэ көҥүлбүнэн көччүйбүппүн, астына оонньообуп-
пун, көтөр саҥатын, чыычаах ырыатын иһиллии сыппыппын бу билигин олороммун
букатын өйдөөбөппүн. Үөрэхтэн иллэҥ кэммэр сүөһү үлэтигэр ийэбэр көмөлөһөн хо-
тоҥҥо үгүстүк сылдьарым. Тиийиммэт-түгэммэт, тото-хана аһаабат кыһалҕатын бил-
битим. Аһыҥаттан араҥаччылаан күннэри-түүннэри бааһынаны төгүрүччү ханааба
хаһарбыт. Онно аһыҥа хойуутук түһэн, саһарчы халыҥ халҕаһанан өлө сытар буолара
да, көҕүрээбит быһыыта көстүбэккэ, сотору кэминэн бааһына сирин буорунан хараар-
да отун сиэн кэбиһэрэ. Онно-манна тулумнаммыт умнастар хороһон хаалбыттарын
хомуйан туттарарбыт, оттон ходуһа сирдэригэр сир кырса кубарыйан хаалара.
Аҕабыт маҥнайгы хомуурга ыҥырыллыбакка, Кэбээйигэ оттуу барсан, иккис хо-
муурга бэбиэскэ кэлбитигэр, миэстэҕэ суох буолта. Ыкса күһүн, сүөһү кыстык сирин
булбутун кэннэ эгийэн кэлэн, Тайдараҕа фермаҕа от тиэйбитэ. Үрэх сиргэ ууну ха-
лытан балайда от оттоммута. Ол кыһын куобах баара. От тиэйэригэр суол кытыыты-
гар кэлэ-бара айалаан, кыһыны быһа куһаҕана суох бултуйбута. Кураантан күөллэр
уулара уолан, дириҥ хаспахтарга балыктар мустубуттарыгар сааһыары куйуурдааһын
тэнийбитэ. Ойбону кыайа-хото алларар дьон балык бөҕөнү хоторбуттара. Аҕабыт, 3-4
көлөнөн от тиэйэн кэлэн баран, хараҥа буолуор диэри онно куйуурдаан, илии тутуур-
даах тахсан үөрэ-көтө остуолу толору олорон балык сиирбит. Сибиэһэй балык миинэ
олус да минньигэс буолара!
Сэрии сылларыгар аҕабыт көһүргээн от оттоһоро, кыһынын таһаҕас таһыьҥыгар сыл-
дьара. Кини 2-3 оҕуһунан Суотгуттан, Батамаайыттан, Граф биэрэгиттэн таһаҕас таһыы-
тыгар сылдьыбыта. Таҥас-сап татымыгар Саха сирин тыйыс айыдҕата «кур оту кэбиһэн
эрэрдии» сырылыыр кэмигэр, кини ыарахан таһаҕаһы тиэммит оҕустарын сыарҕалара
төһөлөөх уһуннук кыыкырдаабыттарын эргитэ санаатахха, сыанан аҕаабат үлэ буолбут
буолуохтаах. Оннук кытаанах усулуобуйаҕа үлэ киһитэ толлубакка, тоҥорун-хатарын
аахсыбакка үлэлээн, кимиэхэ да үҥсэргээбэккэ кыайыыны уһансыбыта.
Аҕабыт таһаҕас таһыытыттан кэлэн көлөлөрүн сынньатар кэмигэр эбэтэр уочарат-
таах сорудах кэлиэр диэри хантан эмэ өлүк сэмнэҕин булан, сороҕор эргэ өтөхтөрү
кэрийэн былыргы үйэтэ ааннары бүрүйбүт тириилэри устан кэлэн, олору кэриэрдэн
ууга буһаран сиирбит. Билигин санаатахха, оннук «астар» калорийдара суох буолан, тот
да курдук буолларгын, син биир аһыаххын баҕарарыҥ. Аны сарсын эмиэ күн үүнэр
буоллаҕа. ону туоруур эмиэ наада, онон дьоммут кэмчилээн аһататлара.
Арай биирдэ аҕабыт Дүпсүн Ампаардааҕыттан куйуурдаан балык бөҕөнү сиэн эрэр
сурахтарын истэн, түргэн үлүгэрдик куйуур кылын баайаат, балыктыы барар буол-
ла. Кини хаһан даҕаны дьиэтигэр кураанах төннүбэт буолан, биһиги үөрүүнэн атаар-
быппыт. Өр буолбута. Онтон аҕабыт Дүпсүн балыыһатыгар ыараханнык ыалдьан
киирбитин туһунан сураҕы соһуйа истибиппит. Онтубут баара, мунду балык уҥуоҕа
суон оһоҕоһугар тааһыран, тахсыбакка мустан, хаайтаран ыарахан ыарыыга ылларбыт.
Эминэн кыайан солообокко, хирургическай ньыманан ыраастааннар, тыыннаах ордон
турар. Онтон балай да уһун бириэмэҕэ доруобуйата мөлтөөн, үлэлиир кыаҕа суох буо-

81