Page 268 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ

ЛӨГӨЙ нэһилиэгэ

Бурнашева Анна Алексеевна

Мин 1938 сыллаахха ахсынньы 5 күнүгэр Чараҥай көрдү-
гэнэ алааска күн сирин көрбүтүм. Ийэм Колесова Наталья Се-
меновна, аҕам Колесов Алексей Андреевич, ыал буолан, Лөгөй
нэһилиэгэр сайьшыкка (Үҥкүргэ) олохсуйан олорбуттара. Аҕам
кыра эрдэхпинэ күн сириттэн барбыта. Бу диэммин кинини
өйдөөбөппүн. Сэрии, сут-кураан кэмнэр буолан, уон оҕо күн
сириттэн баран, убайбынаан Николайдыын ийэбитигэр уонна
таайдарым Сысолятин Николай, Хабырылла оҕонньор көрүүлэ-
ригэр хаалбыппыт.
Кэптэнигэ ферма дьиэтэ — саха балаҕана баара, ол саҕана
киһи барыта онно олорбута. Ийэм холкуос үлэтигэр барытыгар
үлэлээбитэ, үксүн ыанньыксыт этэ. Мин кыра эрдэхпинэ, уба-
йым Николай сэриигэ ыҥырыллан барбыта. Олох-дьаһах диэн ол кэмҥэ мөлтөх аҕай
этэ. Бурдук суоҕа, онон бааһынаҕа баран ыраастаан сиэмэ ыларбыт, хатаран ону аһаан-
сиэн олорбуппут. Таҥас диэни улаханнык билбэппин, өйдөөн хаалбытым диэн, атах
сыгынньаҕын сылдьан, атахпыт тоҥорун иһин ынах сааҕыгар уган иттээччибит. Ийэм
саары этэрбэс тигэрэ, иистэнэрэ. Биһиги, фермаҕа олорбут оҕолор, бары балаҕаммы-
тыттан ырааппакка бараммыт ыаллаах буола оонньуурбут, лапталыырбыт.
Бииргэ төрөөбүт убайым Колесов Николай Алексеевич, 18-с сааһын туолаат, 1942
сыллаахха Аҕа дойду сэриитэ саҕаламмытыгар ыҥырыллан ытык иэһин төлүү барбыта.
5 сыл Читинскэй уобаласка, Японияны кытта сэриигэ Монголияҕа улахан Хингаҥҥа
саперынан сулууспалаабыта. 1947 сыллаахха дойдутугар эргиллэн кэлбитэ.
Туойа сайылыкка сайылыы сырыттахпына, убайым Николай саллааттаан кэлбитэ,
онно мин таһырдьа түптэ оҥоро сылдьыбытым. Хайа эрэ саллаат кэллэ диэн кут-
танаммын, дьиэҕэ киирэн саһан хаалбытым. Убайым Николай Алексеевич Копыри-
на Прасковьяны кэргэн ылан 12 оҕоломмуттара, онтон 10 оҕото тыыннаах хаалбыта.
Олоҕун тухары тыа хаһаайыстыбатыгар, холкуоска, хонуу үлэтигэр, бостууктаан олор-
бута. Убайым — сэрии, үлэ бэтэрээнэ. Саҥаһым кэнники ыанньыксытынан үлэлээ-
битэ, үлэ бэтэрээнэ, Герой ийэ.
1945 с. оскуолаҕа үөрэнэ киирбитим, кылааспытыгар үһүө этибит, ол иһин Уһун
Күөлгэ үөрэтэ ыыппыттара. Аан бастаан оскуолаҕа үөрэнэр сылларбар, ырыа алыбар
ылларан, күрэхтэргэ кыттар буолбутум. Ол саҕана оскуола оҕолоро холкуостаахтары
кытга Бороҕоҥҥо бэстибээлгэ кытта киирэрбит.
Оскуоланы 7-с кылааһынан бүтэрээт, улахан дьону кытта уу отун тардан, от үлэти-
гэр, алаас ыраастааһыныгар тэҥҥэ сылдьан устунан фермаҕа ыанньыксытынан үлэбин
саҕалаабытым. 1959 с. Бурнашев Аким Акимовичка кэргэн тахсан, 9-с оҕо күн күбэй
ийэтэ, аҕата дэттэрэн Кэптэнигэ олорбуппут. Кыра уолбут 8 ыйдааҕар аҕабыт күн си-
риттэн барбыта. Ол кэннэ дьонум көмөлөрүнэн, элбэх оҕону көрөн-истэн, киһи-хара
оҥортоон, атахтарыгар туруортаан, өр сылларга сүөһү ыарахан үлэтигэр үлэлии-хам-
сыы да сырыттарбын, ырыабын ыһыктыбакка сылдьыбытым. Оҕолорум кыра эрдэх-
тэринэ, үксүн холкуоска ыанньыксыттаабытым, үүт сүүрдэн учуотчуттаабытым. Мас-
муус диэҥҥэ оҕолор бэйэлэрэ дьаһайсааччылар. Кэптэни оскуолатыгар тоҕус оҕом
бары үөрэммиттэрэ. Сайыҥҥы бириэмэҕэ оҕолорум фермаҕа ыанньыксыттыыллара,
сир астыыллара.
Кэлин сопхуос саҕана хонтуораҕа остуорастаабытым. Оҕолорум ыал ийэтэ-аҕата,
эбэлэрэ дэттэрэн, бары быр бааччы олороллор, дьон-сэргэ убаастыыр дьонноро. Били-
гин 22 сиэн, 16 хос сиэн иһирэх эбэтэбин.
Олоҕум тухары сыанаҕа араас куонкурустарга, бэстибээллэргэ, уус-уран самодеятель-
носка кыттааччыбын. Лөгөй нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕобун, үлэ, тыыл, сыана
бэтэрээнэбин. Ураты эриэккэс куоластаах буоламмын, оччотооҕу үлэһит дьон санаала-

264