Page 283 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ

ЛӨГӨЙ нэһилиэгэ

Биир күн обургу уолаттар кэллилэр. Икки күн киирэллэр-тахсаллар. Аны санаатах-
ха, уокка оттор мас эрбээн, хайытан бэлэмнээбиттэр эбит. Ол маһы оттоннор, дьиэ-
бит быдан сылыйда. Уонна халлаан да сылыйан барда. Онтон биир күн күнүс икки
дьахтар кэллэ. Куукунаҕа эмээхситтэри кытта тугу эрэ кэпсэтэллэр быһыылаах. Онтон
маҥан халаат кэтэннэр, биһигини биир-биир сиэтэн аҕатан, илиибит, атахпыт тыҥы-
раҕын улахан баҕайы кыптыыйынан кырыйдылар. Мин куттанарбын өйдүүбүн: аны
тарбахпын быһыахтара диэх курдук саныыбын. Онтон аны баттахпытын кырыйды-
лар. Баттаҕы кытта быт бөҕө ыһыллан таҕыста, муостаҕа сүүрэ сылдьаллар, муоста ха-
йаҕаһыгар киирэллэр эҥин. Төбөбүт, кулгаахпыт, илиибит баас бөҕө, үлүйэн да буолуо.
Аны илиибитин таҥас сууйар мыыланан сууйдулар. Туох да наһаа аһыйар. Сылаас уунан
төбөбүтүн сууйдулар. Онтон бардылар. Нөҥүө күнүгэр эрдэ соҕус эмиэ кэллилэр. Мин
ону көрөн баран сөбүлээбэтим: эмиэ илиибитин игин сууйан, бааспыт аһыйара буолуо
диэн саныыбын. Наар оһох кэннигэр сөрүөстэн саһа сылдьабын, көрбөтөллөр ханнык
диэн. Оһоҕу оттон, биэдэрэҕэ уу сылытан, икки баатынайга кутан, биһигини уочара-
тынан ньылбы сыгынньахтаан сууйдулар. Мин бүтэһиккэ диэри сууйбаталлар ханнык
дии саһа сылдьабын. Бааһым наһаа ыалдьарыттан салламмын. Сууйан бүттүлэр, онтон
биир дьахтар мин диэки иһэр эбит. Мин оһох кэннинэн эргийэ бардым. Онтукам,
биирэ утары кэлэн күүтэн турар эбит. Сиэтэн аҕалан, сыгынньахтаан, баалынайга уган
сууйда. Бастаан таҥас сууйар мыыланан көхсүбүн, окуматбын соппутугар, уҥуохпар
аалыллан, наһаа ыалдьар. Ону эҥин-эҥинник хаптаҥнаан, тураары гынабын игин.
Ону билэн, аны таҥаһынан аргыый аҕай, бытааннык, сэрэнэн сууйда. Сууйан бүтэн,
муостаҕа туруорбутугар, ороммор бардым. Тиийэн, үөһэ тахсаары гыммытым, кыайан
тахсыбатым. Муостаҕа олоро түстүм. Аны иккиһин сорунан тахсаары, быардыы түһэн
баран сытабын: сэниэм суох буолан хаалбыт. Ону биир дьахтар кэлэн, хонноҕум ан-
ныттан аргыый аҕай, сэрэнэн, бигээн ылан, оҕолор быыстарыгар уган кэбистэ. Сытан
эрэн көрдөхпүнэ: таҥастарбытын икки эмээхсин көтөҕөн таһырдьа таһаардылар. Он-
тон бэрт үчүгэйдик утуйан хаалбыппын. Сарсыарда уһуктубутум: оһох тула сууйбут
таҥастарбытын куурда ыйаабыттар. Уларыттынар таҥас диэн суох. Туруоран таҥын-
нардылар. Наһаа чэпчээбиппин, чэбдигирбиппин, тарбаммат буолбуппун.
Иккис кыһыммытыгар арыыйда үөрэннэхпит да буолуо уонна хааһыбыт игин арыый
хойдубут курдук саныыбын. Онон син бэркэ кыстаабыппыт.
1944 сыл саас суол хаалыан иннинэ ийэбин таһаҕастан көҥүллээннэр, куораттан
өрүһү туораан кэлэн, муус устар саҥатыгар Лөгөйгө эбэм аахха кэлэбит.
Дьэ ити курдук оҕо сааһым сэрии тулаайаҕын быһыытынан итинник ыараханнык
ааспыта. Ити ааспыт олохпун хаһан да бука умнубатым буолуо. Ыар олохпун... Эһиэхэ,
Сахам сирин дьонугар, туох бааргытыгар, бастатан туран, доруобуйаны, үчүгэй үлэ-
ни-хамнаһы баҕарабын, дьоллоох буолуҥ. Аны хаһан даҕаны сэрии буолбатын диэн,
бэйэм баҕа санаабын этэбин.
Бэс ыйын 14 күнэ, 2020 с.

Олесов Афанасий Петрович

Мин 1934 сыллаахха олунньу 17 күнүгэр Мария, Петр Олесов-
тар дьиэ кэргэннэригэр бэһис оҕонон төрөөбүтүм. Аҕам олорор
оҕо эрдэхпинэ, ийэм 5 сааспар күн сириттэн күрэммиттэрэ. Он-
тон ыла бииргэ төрөөбүтгэрбин кытта эҥээрдэһэн олорбутум.
1942 с. Даалыттан 8 сааспар Кэбээйигэ сүөһү үүрсэн барбы-
тым. Убайым Егор Петрович, дьиэ кэргэнэ, эдьиийим Балбаара,
убайым Миитэрэй. Нафанаилова Мария Ефремовна, Нафанаи-
лов Иннокентий буолан барбыппыт. Лэгэнтэй оҕонньор онно
тиийэн өлбүтэ. 1944 с. төттөрү кэлбиппит. Кэлэн истэхпитинэ,
убайбын Егору армияҕа ыҥыраннар барбыта.

279