Page 232 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

массыынанан Үрүҥ Күөлтэн Көбөкөҥҥө диэри 50 т оту биир нэдиэлэ тасты-
быт. Айаммыт суолун уһуна кэлэ-бара 250 биэрэстэ сир, суол былаһын туха-
ры тибии, халыҥ хаар, аны кыараҕас буолан эмиэ суол солонуу. Билиҥҥи
курдук “Дружба” эрбии баар буолуо дуо? Суох буоллаҕа, барыта сүгэнэн
кэрдии, илиинэн сүгэн-көтөҕөн ыраастааһын буолара.
Суолга араас быһылааннар суоппар киһиэхэ ханна барыаҕай, элбэх этэ.
Биир түгэни өйдүүбүн, 1963 сыл сааһыгар уу-хаар тахсыбытын, суол алдьам-
мытын кэннэ этэ. Механик Жирков Егор Федорович ыҥыртаран ылла уонна:
“Төрүүр дьахтар кыайан быыһаммакка сытар, онон бэрт түргэнник Бороҕон-
тон бырааһы аҕалаҕын”, — диэтэ. Массыынам били ГАЗ-51 маркалаах таһаҕас
массыыната. Ыам ыйын ортотун диэки этэ, оччолорго суол билиҥҥи курдук
буолуо дуо, оҥоһуута суох, уу-бадараан бөҕөтө. Кэптэниттэн Бороҕоҥҥо диэ-
ри тоҕус сиргэ массыына батыллар сирэ баара. Хайыамый, сүгэлэнэн, күрдьэх-
тэнэн бэркэ сэрэнэн айаннаатым. Хата биирдэ да батыллыбакка, кэлэ-бара 3,5
чаас айаннаан бырааһы аҕалбытым. Кэлин герой ийэ буолбут Колесова Пара-
сковья мин аҕалбыт бырааһым көмөтүнэн этэҥҥэ оҕоломмута.
Мин бырааһы Бороҕоҥҥо төттөрү илдьэ бараары турдахпына, биэлсэр
Антипина Елена тахсан Бараскыабыйа махталын тиэрдибитэ. Миэхэ оччо-
лорго эдэр киһиэхэ: “Дьон олоҕун быыһаатым”, — диэн улахан санаа суоҕа.
Көннөрү: “Хата, этэҥҥэ оҕоломмут”, — эрэ дии санаатаҕым. Ол эрээри Ба-
раскыабыйа махтала миэхэ хайа да хайҕаллааҕар күндүтүк иһиллибитэ.
Эһиилгитигэр ЗИЛ-160 эргэ массыынаны биэрэннэр, ол массыынабын
оҥоһуннум. Саас муус устар 1-кы күнүгэр Мигалкин Егор Федотович, Бур-
нашев Роман Петрович уонна мин буоламмыт Өлүөхүмэ куоратыттан ыһыы
сиэмэтэ аҕала айаннаатыбыт. Дьонум массыыналара ГАЗ-51 таһаҕас массыы-
налара, миэнэ ЗИЛ-ым. Бу айан суолун уһуна кэлэ-бара 180 көс, ону уон
хонукка кэбиинэ иһигэр утуйан, аһаан сырыттыбыт. Аны кэлэн иһэн дьонум
массыыналарын көлүөһэтэ алдьанан, таһаҕастарын көҕүрэтэн мин массыы-
набар тиэйдибит. Онон биэс аҥаар тонна ыйааһыннаах таһаҕастанным, чах-
чы сындалҕаннаах айан этэ.
Ити күһүнүгэр механик Е.Ф.Жирковтуун Дьокуускайтан пилорама тиэйэн,
өрүһү уҥуор Бэстээҕинэн туораан айаннаан кэлбиппит. Пилорамабытын куо-
ракка массыынаҕа туруору тиэйэн биэрдилэр. Онон вогонеткалары, эрбиилэ-
ри барытын батардыбыт. Пилорама туруору тиэллибит буолан сүрдээҕин ха-
чайдыыр, айаммыт олус бытаан, хас биирдии суол оҥхойун, охсуутун көрөн
айанныыбыт. Сатахха күһүн буолан ардахтаах, суол ньылбырхай бөҕө. Төҥүлүгэ
биир суоппар көрсөн баран: “Аара маннык пилораманы тиэммит массыына
охто сытар”, — диэн кэпсээтэ. Ону истэн кутганнарбыт да, айаммытын салҕа-
атыбыт. Үс суукканы быһа айаннаан пилорамабын Тулунаҕа этэҥҥэ аҕаллым.
Дьэ, ити курдук араас таһаҕастарга күнү-түүнү аахсыбакка сылдьабын.
Оннук үлэлии сырыттахпына 1966 сыл кыһыныгар сабыс-саҥа ММЗ-555 мар-
калаах 5 т уйуктаах самосовал массыына биэрдилэр. Бу массыынаны ылыым,
саахала суох үчүгэй айаным иһин бириэмийэ кэриэтэ быһыылааҕа. Саҥа
массыынабынан үксүн таас чох таһабын. Кыһыҥҥы кылгас күннэргэ күҥҥэ
иккитэ Хаҥаласка киирэн чох тиэнэн баран холкуос атын-атын биригээдэ-
лэригэр тиэрдэбин. Аны ол быыһыгар, чох тиэйэн кэлэн баран, сороҕор
түүн даҕаны “суһал көмө” массыына оруолун толорон ыарыһахтары Кэптэ-
ни, Бороҕон балыыһаларыгар илдьэбин, ардыгар оҕолоноору гыммыт дьах-
таллары оройуон киинигэр Бороҕоҥҥо төрүүр дьиэҕэ киллэрэбин. Хата ба-
рыта этэҥҥэ буолан иһэрэ. Түүннэри сылдьыбытыҥ диэн өрөппөттөр, соро-
ҕор 2-3 чаас эрэ утуйаат, сарсыарда эрдэ син биир чохпун тиэйэ барабын.
Василий Поликарпович Егоров холкуоска бырабылыанньа бэрэссэдээтэ-

228