Page 245 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

ты, бөлөнүйбүт холбуур үүтү мас уһаакка тиэйэн таһааран үссэммитэ буо-
лаллар эбит. Аччык дьон үлэлии сылдьан дулҕаттан иҥнэн сирэйдэринэн
баран түһэ сылдьаллара үһү. Ама да ааспытын иннигэр амырыын хонуктар,
сыллар ааспыттар!
Биир дойдулаахтара сүбэлээннэр, аҕабыт Бороҕоҥҥо киирэн почтальон-
наабыт, онтон дойдутугар төннөн тахсан сылгыһыттаабыт. Ити үлэлии сыл-
дьан, 1949 сыллаахха Лөгөй нэһилиэгин Хомустааҕыттан үрэххэ кэлэн сүөһү
кыстатан олорор ферма ыанньыксытын Попова Зинаида Федотовнаны көрсөн,
сүрэхтиин сөбүлэһэн, харахтарынан хайҕаһан ыал буолбуттар. Эдэр дьон ба-
ара суоҕа ыал буолан биир ый олорбуттарын кэннэ аҕабыт Советскай Армия
кэккэтигэр ыҥырыллан, Ийэ дойдутугар ытык иэһин төлүү барбыт. Магадан
уобалаһыгар Сеймчааҥҥа тиийэн авиационнай чааска сулууспалаан штабка
суруксуттаабыт, маны тэҥэ художник, фотограф, оһохчут идэлэригэр үөрэм-
мит. Аҕабыт армияҕа сылдьыбыт кэмин биир чаҕылхай түгэнинэн оччотооҕу
оборона министрэ маршал Малиновскай кэлэ сылдьыытыгар бочуотунай ха-
рабылга турбутун, албан аатырбыт полководец байыаннай аэродромҥа тэл-
гэтиллибит көбүөр устун чиэс биэрэн аттыларынан ааспытын ахтара. Аҕабыт
армияҕа сулууспалыырыгар бастакы үс сылыгар соҕотох саха эбит. Оччолор-
го чаастар икки ардыларыгар ыытыллар күрэхтэһиилэргэ, хайыһар
сүүрүүтүгэр үһүс миэстэни ылан грамотанан наҕараадаламмыт. Ол грамота-
та өргө диэри баара, күн-дьыл өксүөнүгэр суруга суураллан хаалбыт этэ. Аҕабыт
армияҕа түөрт аҥаар сыл сулууспалаабыт кэмнэрин олоҕун биир кэрэ-бэлиэ
умнуллубат кэрчигин быһыытынан сыаналыыра.
Д.Д.Бысыин, армияттан сабыс-саҥа офицерскай таҥастаах, “Зорькай”
диэн фотоаппарааттаах, оччотооҕу кэминэн балачча харчылаах, олох оскуо-
латын, буһууну-хатыыны билбит киһи эргиллибит. Сулууспалаабыт чааһын
хамандыыра, Аҕа дойду көмүскэлигэр аттаах сэриигэ сулууспалаабыт под-
полковник Гензюк, салгыы сулууспалыы хаал диэн тылыгар киллэрэ сатаа-
быт. Хамандыыра арахсалларыгар 1,5 миэтэрэ уһуннаах кавалерийскай саа-
быланы бэлэхтээбитин, тимир суол вокзалыгар комендатура патрула:
“Көҥүллэммэт!” — диэн былдьаан ылбытын харааста ахтара.
Аҕабыт армияттан кэлээт холкуоһугар тутуу биригээдэтигэр болуотуннь-
угунан үлэлээбитэ. Тутуу биригээдэтин аҕа табаарыһа Макеев Николай Вла-
сьевич-Маастар Куола салайара, кини сүбэтинэн аҕабыт тутуу ымпыгын-
чымпыгын билбит. Тутууга итинник үлэлээбитэ кэлин бэйэтэ тутуу үлэтин
салайарыгар улахан көмө буолбут.
Бөдөҥсүтүү сыллара саҕаланан Тиит-Арыы дьоно оҕолорун үөрэттэрээри
үксүлэрэ Тандаҕа көспүттэр. Бөһүөлэккэ баара суоҕа уонча эдэр ыал хаалбыт.
Кинилэр сүбэлэһэн баран, өссө сэрии иннинэ акылаата түһэн баран кыайан
оҥоһуллубакка хаалбыт оскуоланы бэйэлэрин күүстэринэн тутан дьэндэп-
питтэр. Маҥнай алын сүһүөх оскуола аһыллыбыт, онтон 1965 сыллаахтан 8
кылаастаах оскуола буола улаатан, Тиит-Арыы бөһүөлэгэ үүнүү-сайдыы суо-
лугар бигэтик үктэммитэ. Биһиги аҕабыт Дмитрий Дмитриевич Бысыин ити
кэмтэн ыла бөһүөлэккэ тутуу үлэтин былааннаахтык ыытыыга сүрүн болҕ-
омтотун уурбута. Оччотооҕу холкуос, онтон сопхуос салалталарыгар күүскэ
туруорсан, дьону кытта биир тылы булан тутуу үлэтэ күөстүү оргуйбута.
Аҕабыт, бөдөҥсүйбүт колхоз бырабылыанньатын председателэ, СР норуо-
тун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ буолбут Максим Николаевич Сиби-
ряковы, совхоз директорын, билигин Ил Түмэн депутатын Николай Нико-
лаевич Костромины тутууга болҕомтолорун ууран күүскэ, кэскиллээхтик са-
лайбыт дьон быһыытынан чорботон бэлиэтиирэ.
16 Заказ № 52
241