Page 290 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

комсомол чилиэнэ буолан оскуолабар актыбыыс этим. Бэһис кылаастан са-
ҕалаан сэттиһи бүтэриэхпэр диэри оскуола комсомольскай тэрилтэтин сэки-
рэтээринэн үлэлээбитим. Оскуолаҕа 6-с кылааска үөрэнэ сырыттахпына
Сивцев Гена диэн уол гармошкаҕа оонньуурга үөрэппитэ. Нота диэни бил-
бэппин да буоллар, күн бүгүнүгэр диэри кыралаан оонньуубун. Хаартыскаҕа
түһэриинэн 1956 сылтан дьарыгырбытым, бырахпытым уонча эрэ сыл буолла.

Сөбүлүүр идэлэнэн, үлэ үөһүгэр

Сэттэ кылааһы бүтэрэр сылбар, от ыйын 7 күнүгэр 23 сааспын томтойо
туолбутум. Онон орто үөрэх туһунан баҕарбыт да иһин, сааһым тахсан, үөрэ-
нэр кыах суоҕа уонна бэйэм да салгыы үөрэнэргэ дьулуспатаҕым, үлэһит
буолар идэни толкуйдуу сатыырым. Оччотооҕу “Сталин” холкуос бырабы-
лыанньатын бэрэссэдээтэлэ Васильев Николай Герасимович сүбэлээн, кини
көмөтүнэн Дьокуускайга холкуоһунай оскуолаҕа үөрэнэ киирбитим. Бу оскуо-
лаҕа 6 ыйдаах саһылы иитээччилэр курстара баара. Үөрэхпин 4 ыйынан үөрэ-
нэн бүтэрэн дойдубар кэлэн алтынньы 1 күнүттэн саһыл ферматыгар аҕыйах
үлэһиттээх, “саһыл ферматын сэбиэдиссэйэ” диэн дуоһунастаах үлэбин са-
ҕалаабытынан барбытым. Бастаан утаа үлэҕэ уопута суох, онно эбии муггкук
буолан тугу да сатаан туруорсубат этим. Биирдэ эмэ иһит-хомуос, туттар
тэрил көрдөһө тиийдэхпинэ “суох” диэн ааттаан аккаастаан ыыталлара. Биир
кыһыҥҥы күн (ити 1958 сыл этэ) холкуоһум бэрэссэдээтэлэ Н.Г.Васильев
ыҥыттаран ылла:
— Дьэ, Ваня, кэлэр сылга төһө саһылы иитэргин, онно төһө аһылык сөп
буоларын, кыылы иитэргэ атын туох наадатын барытын оҥорон суругунан
киллэр, көрүөхпүт, — диэтэ. Мин тугу үөрэммиппинэн уонна кыылы иитэр
брошюраны туһанан, саһылым ферматыгар туох-ханнык наадатын суруйан
киллэрэммин, бэрэссэдээтэлбэр көрдөрдүм. Николай Герасимович сурукпун
болҕомтолоохтук көрөн, ааҕан баран:
— Маны бырабылыанньа мунньаҕар туруораар,туруорсаар, ол иннинэ
зоотехникка көрдөр, — диэн сүбэлээтэ.
Зоотехникпыт үрдүк үөрэхтээх Ушницкай диэн киһи сурукпун көрөн ба-
ран сөбүлэстэ уонна эбии:
— Фермаҕар туттар тэриллэргин иһиккин-хомуоскун, сүгэтигэр, быһа-
ҕар тиийэ туруорсаар, мин өйүөҕүм, — диэн сүбэлээтэ.
Ол саҕана көмө бухгалтерынан Василий Решетников диэн киһи үлэлиирэ.
Кини мин кыылларга оҥорбут аһылыгым рационун көрөн баран:
— Эт аһылык бачча элбэх наада дуо? Сүөһүбүтүн эн кыылларгар да
эһииһибит дии, аҥаардас хааһынан да аһат ээ, — диэтэ.
Кини этиитин зоотехник уол уонна председатель ылымматылар. Зоотех-
ник уол:
— Сивцев иитэр кыылларын аһылыгын, кыылы иитэр дьиҥнээх справоч-
никка олоҕуран оҥорбут, сибиинньэ курдук аҥаардас хааһынан аһаттаран төһө
бэрт төрүөҕү, туох хаачыстыбалаах тириини ылыаххыный? — диэн бухгалтеры
саба саҥаран кэбистэ. Холкуос председателэ эмиэ сөбүлэстэ, онон бырабылы-
анньа чилиэннэрэ куоластаан, мин туруорсуубун бигэргэтэн кэбистилэр.
Сарсыҥҥытыгар кылаабынай бухгалтерга дьаһал биэрэннэр, кыра по-
дотчет харчы туттардылар. Ол харчыбынан Дьокуускайга киирэммин маҕа-
һыыннары кэрийэн кыыллар аһыылларыгар сөптөөх сыыҥкабай миискэлэ-
ри, хас да биэдэрэни атыылаһан таһаардым. Атыылаһыллыбыт квитанция-
бынан бухгалтерияҕа отчуот оҥорон түһэрдим.

286