Page 292 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

тыҥ хаачыстыбалаах тириини туттарбыттара. Онон государствоттан оччо-
тооҕу харчынан 6 мөлүйүөн 500 солкуобайы совхозка киллэрбиттэрэ. Түүлээх
туттарыллыбыт бэйэтин сыанатыттан уратыны. Инньэ гынан, И.П.Сивцев
быһаччы көмөтүнэн Партизан Заболоцкай аатынан совхоз финансовай өттүнэн
балачча кыаҕырбыта.
1992 сылга олох араастаан эргиирдэрин уларыйыытыгар түбэһиннэрэн,
Партизан Заболоцкай аатынан совхоз олунньу 14 күнүнээҕи 4 №-дээх быһа-
арыытынан итэннэ Уус-Алдан улууһун дьаһалтатын баһылыгын кулун тутар
10 күнүнээҕи дьаһалыгар олоҕуран, Саха Республикатын тыатын хаһаайыс-
тыбатын министерствотын 1992 сыл муус устар 2 күнүнээҕи 1 65 №-дээх би-
рикээһинэн, Тулунатааҕы саһылы иитэр ферманы Партизан Заболоцкай ааты-
нан совхозтан арааран, бэйэтэ туһунан сирдээх-уоттаах, расчетнай счеттаах
“Кэрэмэс” диэн ааттаах государственнай племенной звероводческай пред-
приятие оҥорорго уонна 1992 сыл тохсунньу 1 күнүттэн туһунан юридичес-
кай сирэйдээх хаһаайыстыбанан ааҕынарга уураах тахсыбыта.
Онтон ыла икки аҥаар сыл ааста. Бу кылгас да кэм буоллар, хаһаайыс-
тыба бэйэтин-бэйэтэ көрүнэн олорон, айымньылаахтык үлэлээн-хамсаан кэллэ.
1992 сылга 240 ийэ саһылтан 720 оҕону, онтон 20 кырсаттан 92 оҕону, 8
төрүүр ийэ еноттан иккилии оҕону ылбыттара. Енот курдук саҥа көрүҥ
кыыллары 1991 сыл күһүнүгэр, алтынньы ыйга — Ленинградскай уобалас
“Заря” зверосовхозтан бэрт эрэйдээх айан бары түбүгүнэн аҕалбыттара. Саҥа
тэриллибит предприятие рынок сыһыаннаһыытынан, оҥорон таһаарбыт бо-
родууксуйаларын бэйэлэрэ батараннар, 1992 сылы 9 мөлүйүөн барыстаах
түмүктээбиттэрэ.
1993 сылга 240 тыһы саһылтан, 25 төрүүр кырсаттан уонна 8 еноттан
барыта 915 оҕо ылыллыбыта. Онон 1993 сыллааҕы түмүгүнэн, предприятие
бары ороскуотун сабынан туран, аҥаардас барса 10 мөлүйүөн солкуобай буол-
бута.
1994 сылга 280 саһыл, 30 кырса, 8 енот төрүүр тыһы кыыллартан барыта
холбоон 1100 оҕону ыллылар. И.П.Сивцев салайар коллективы племенной
предприятие буоларынан, республикатааҕы государственнай племенной хол-
боһукка 1994 сылтан ыла киллэрдилэр.
Онон Иван Петровичтаах республика улуустарын кыылы иитэр хаһаайы-
стыбаларыгар тыыннаахтыы үрдүк (элита кылаастаах) хаачыстыбалаах пле-
менной кыыллары атыылыыр соруктаах үлэлии сылдьаллар. Маны тэҥэ бэйэ-
лэрин предприятиеларын иһинэн кыра иистэнэр сыаҕы үлэлэтэр инниттэн,
бэлэмнэнии үлэтин ыыталлар.
Бу баланча улахан очерка суруллуоҕуттан 12 сыл ааһа охсубут. Ити сыл-
лар усталарыгар олох укулаата да араастаан уларыйда. И.П.Сивцев төрөөбүт
Найахытыгар көһөн тиийэн эмиэ кыыл иитиитинэн дьарыгырбыта. Кини күн
бүгүн да бу идэтиттэн илиитин, өйүн-санаатын араарбат, аатын ааттатар,
кини идэтин утумнаабыт уолугар Иван Ивановичка сүбэ-ама буолан туһалыы
олорор. Мин, ону Найахыга кинилэр дьиэлэригэр, үлэлэригэр сылдьан быйыл саас
илэ харахнынан көрөн, кэпсэтэн-ипсэтэн билбитим.
СР тыатын хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ Иван Петрович уонна
кини уола “Кылаан ” бааһынай хаһаайыстыба баһылыга Иван Сивцевтэр, 2012
с. “Саха сирэ " хаһыакка, кулун тутар 22 күнүгэр “Тыа сирэ — уйгу төрдө ” диэн
балаһаҕа нуорканы иитии туһунан сүбэ биэрэн балачча сиһилии суруйбуттара
тахсыбыта. “Барыска тахсыбатыбыт. Тоҕо?” диэн суруйууттан туомтуу
тардыытын билсиэҕиҥ.

288