Page 330 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара
P. 330
Кинигэни, хаһыаты ааҕа олорон бэргэнник этиллибит автор санаала-
рын блокноппар суруйан ылар үгэстээх этим. Ордук тапсан Суоттуттан сыл-
дьар Васильев Ильялыын доҕордоспуппут. Кинилиин аахпыт кинигэлэрбит
тустарынан ырытыһар, кэпсэтэр үгэстээх этибит. Табаарыһым Илья сүрдээх
үөрүнньэҥ, туох үчүгэйи билбитин кэпсии-ипсии сылдьар майгылаах этэ.
Биирдэ наһаа долгуйан, омуннуран кэлэн, Юлиус Фучик “Репортаж с пет-
лей на шее” кинигэтэ саҥа кэлбитин аахпытын кэпсии-кэпсии уларыста.
Оччотооҕуга саахымакка дьарыктанар этибит. Саахымат куруһуогун Да-
нилов Афанасий Афанасьевич салайан ыытара. Биир күрэхтэһиигэ Эверстов
Ваня (кэлин Намҥа барбыта) кэнниттэн иккис миэстэни ылбытым. Ол кэм-
тэн ыла саахымат олоҕум аргыһа буолбута. Өрүү дьарыгырар, оонньуур буо-
ламмын 1972 сыл I разрядттаах саахыматчыт буолбутум. Үлэбинэн пенсияҕа
тахсан да баран, сэттэ сыл оскуолаҕа тренер быһыытынан үлэлээбитим.
Оскуолаҕа улахан кылаастарга үөрэнэрбитигэр бары да комсомолецтар
этибит. Комсомол үлэтэ сүрдээх тэрээһиннээхтик барара. Субуоталарга кы-
лаастарынан биэчэрдэр, сороҕор кулуупка пьеса, концерт оҕолор күүстэри-
нэн буолара. Нэһилиэнньэ биһиги көрдөрөр оонньууларбытыгар олус сылдьара.
Оскуолаҕа кылаас мунньахтарыгар үөрэҕэр мөлтөх оҕону дьүүллээһин, кэп-
сэтии барара. Бэйэҥ саастыылаахтарыҥ итэҕэскин быһаччы этэр буоллахта-
рына ордук тиийимтиэ уонна ылыннарыылаах буолара. Бу курдук, хайа да
олоххо, ыччат ортотугар бэйэлэриттэн баһылыыр, көҕүлүүр, сүрүннүүр со-
моҕо күүс баар буоларыгар баҕарыам этэ.
Биһиги көлүөнэ оҕолоро онус кылаас кэнниттэн барыбыт кэриэтэ сал-
гыы үрдүк үөрэхтэргэ уонна техникумнарга киирэн үөрэнэн үлэһит дьон
буолбуттара. Мүрү орто оскуолатын 1953 сыллаахха бүтэрэн баран Иркутс-
кайга омук тылын институтугар үөрэнэ киирбитим. Мин французскай фа-
культекка үөрэнэ киирэрбэр, Франция литературатын кэрэхсээн аахпытым
улаханнык сабыдыаллаабыта. Дьиҥэр нууччалыы да мөлтөхтүк саҥарар киһи
тиийдэҕим, онон биллэн турар, бастаан ыарырҕаппытым. Хата бииргэ үөрэ-
нэр курсум оҕолоро уочаратынан ыҥыран ылан көмөлөһөллөрө. Онон улуу
омук ыччаттарыгар махталым улахан, үөрэхпин этэҥҥэ 1958 сыллаахха бүтэр-
битим.
Иркутскайга үөрэммит нуучча табаарыстарым омук дойдуларыгар посоль-
стваҕа, атын да үлэлэргэ тылбаасчыттарынан уо.д.а. үлэлэргэ бэртээхэй үлэ-
һит буолбуттара. Иркутскайга омук тылын институтугар үөрэммит оҕолор-
тон Ганя Бурцев үһүс, Устинья Аргунова иккис курстартан ыалдьан ситэ
үөрэммэккэ дойдуларыгар төннүбүттэрэ. Саха сириттэн үксэ кыргыттар үөрэ-
нэн, төннөн кэлэн М.Д.Николаева — Сунтаарга, Р.М.Попова — университек-
ка, Н.А.Местникова, Н.А.Константинова дойдуларыгар үлэлээбиттэрэ.
Н.Н.Гаврильев университет преподавателинэн үлэлээбитэ, профессор буол-
бута. Мин омук тылын учууталынан сүүрбэ алта сыл үлэлээбитим. Үөрэппит
оҕолорбуттан сүүрбэччэ оҕо омук тылын учууталынан өрөспүүбүлүкэ уонна
Уус-Алдан улууһун оскуолаларыгар үлэлээбиттэрэ, үлэлииллэр.
Мин, сэрии кэмин биир оҕото, сэбиэскэй былаас көмөтүнэн үөрэхтэнэн,
киһи-хара буолбуппун умнубаппын уонна баарым тухары махталым басты-
ҥын аныыбын!
Влас Павлович Дегтярев,
тыыл, педагогическай үлэ ветерана, Учууталлар учууталлара,
2012 с. Бээрийэ
326
