Page 385 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

Попова Клавдия Петровна,
Местников Николай Николаевич

сааһыгар чугаһаабыт оҕонньор айаҥ-
ҥа барар (үксүгэр Ааллаах Үүн таһа-
ҕаһын тардыытыгар) аттары көрөрө-
истэрэ, аһатара.
Сэрии да кэнниттэн Николай
Местников фермаҕа от тиэйээччи-
нэн, сүөһү аһатааччынан хас да сыл
үлэлээбитэ, үлэтин быыһыгар түү-
лээххэ бултуура. Кини от тиэйэр суо-
лун быһа охсон ааспыт кырынаас, солоҥдо сотору кэминэн уол уурбут чаар-
хаан тоһууругар түбэһэрэ. Онтон туһахха иҥнибит куобаҕын суорга сиэтимэ-
эри, от тиэйэр Ньукулай сарсыарда эрдэ тыҥ хатыыта туран оҕустарын көлүнэн
үрэх сүнньүн тутара, алаастарга айанныыра.
Итинник үлэлии сылдьан Н.Н.Местников 1954 сыллаахха Ийэ дойдуту-
гар ытык иэһин толоро армияҕа сулууспалыы барбыта. Николай Камчаткаҕа
тиийэн үс сыл устата минометнай батареяҕа сулууспалаабыта. Кинилэри уот-
таах сэрииттэн ордон кэлбит бойобуой эписиэрдэр үөрэтэллэрэ-такайаллара.
Н.Н.Местников 38 киһилээх батареяҕа соҕотох саха этэ. Ол эрээри кинини
ким да атаҕастаабат, сэнээбэт буолара. Хата олус бэргэнник ытарын иһин
хайгыыллара, атын батарея дьонугар кинини холобур оҥостон киэн туттал-
лара. Ол саҕана кини сулууспалыыр чааһыгар “дедовгцина” диэн өйдөбүл
үөскүү илик кэмэ этэ. Таайым, биһиги эһэбит ааҕы кытта Харбагы диэн
отордуур сиргэ олордохпутуна, этэҥҥэ сулууспалаан бүтэн 1957 сыллаахха
кэлбитэ. Аҕата Ньукулай Бөтүрүөбүс, биһиги эһэбит 102 саастаах оҕонньор:
«Уолбар уҥуохпун туттарар дьоллоох киһи эбиппин”, — диэн ытамньыйбы-
тын өйдүүбүн. Эһэбит Н.П.Местников-Олоҥхоһут Ньоодьуска 1959 сыллаах-
ха 104 сааһыгар күһүн биһиги оскуолаҕа үөрэнэ сырыттахпытына өлбүтэ.
Таайым армия кэнниттэн үгэһинэн от-мас тиэйиитигэр үлэлии сырыт-
таҕына, Карл Маркс аатынан бөдөҥсүйбүт холкуос бырабылыанньатын бэ-
рэссэдээтэлэ, фронтовик Василий Сергеевич Лыткин, бэйэтэ санаалаах, ты-
лын дьоҥҥо ылыннарар уолу таба көрөн Толоон биригээдэтигэр биригэдьии-
ринэн үлэлииргэ көрдөспүтэ. Ньукулай кэтэмэҕэйдии түһэн баран сөбүлэс-
питэ, инньэ гынан холкуостаахтар уопсай мунньахтарыгар Н.Н.Местниковы
дойдутун дьоно: “Ньукулай биригэдьиирдиирэ саамай сөп”, — диэннэр биир
киһи курдук куоластаабыттара. Оччолорго биригээдэ үлэтин хотоннору, хо-
нуу үлэлэри биир биригэдьиир салайара. Зоотехник, агроном, фуражир, зап-
равщик диэн дуоһунастаах дьон суох этилэр. Биригээдэҕэ анал үөрэҕэ суох
(самоучка) ветеринар идэлээх Иван Дмитриевич Пестряков эрэ баара. Кини-
лэр иккиэ буолан Көрдүгэннээх, Харбыгы, Хомустаах, Дүөлү, Куула Эбэ,То-
лоон фермаларыгар хардары-таары сылдьан үлэни билиһиннэрэллэрэ, са-
лайаллара.
Н.Н.Местников биригэдьиирдиир кэмигэр икки төгүл уоннуу техника
киирэр гараһа тутулла сылдьыбыта. Ол гаражтар, оччолорго тыа сиригэр
суох, техниканы өрөмүөннүүр мастерскойдаахтар этилэр. Хомойуох иһин,
дьон дьалаҕай сыһыаныттан, бу икки гараж иккиэн күл-көмөр буолбуттара.
Хас да техника уокка былдьаммыта. Биригэдьиир Ньукулай сууттанан хаай-
ыыга барыаҕын, биригээдэ үлэтин көрдөрүүтэ үчүгэй буолан, үөһээ салалта

381