Page 386 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

Клара Петровнаҕа
Герой Ийэ сулуһун
туттарыы түгэнэ

мэктиэлээн, бэрт кыраттан иҥнэн, салгыы үлэлии хаалбыта. Оччолорго
биригээдэни салайа сылдьар киһи өй-санаа да, доруобуйа да өттүнэн төһөлөөх
охсууну ылбытын сэрэйиэххэ эрэ сөп. Толоон биригээдэтигэр ол кэмҥэ кэтэх
сүөһүнү аахсыбакка туран, тыһыынчаттан тахса сүөһү кыстыыра. Итиччэ
элбэх сүөһүнү аһылыгынан хааччыйарга, үлэһит илиини аттаран туруоран
үлэлэтэргэ элбэх сыра-сылба барбытын биригэдьиир Ньукулай бэйэтэ эрэ
билэрэ эбитэ буолуо.
Холкуостары бөдөҥсүтүү ухханын саҕана Лэбийэ диэн сиргэ кыстык ферма
тэриллэн элбэх дьиэ-уот тутуллубута. Оччотооҕу оройуон, холкуос салайаач-
чылара партия биэрэр былаанын толорторор инниттэн бэл Бахсы Томтору-
гар баар таҥара дьиэтигэр оҕо-садын астаран үлэлэппиттэрэ. Итиннэ 60-с
сыллар саҥаларыгар Лэбийэ уонна Толоон учаастактарын сүөсүһүтгэрин оҕоло-
ро иитиллибиттэрэ. Онтон элбэх үөрэнэр оҕолордоох ыаллар нэһилиэк кии-
нигэр (билиҥҥи Бахсы уонна Алаҕар нэһилиэктэрэ оччолорго холбоһон биир
Бахсы нэһилиэгинэн аатыраллара) Чыаппараҕа көһөн киирбиттэрэ уонна үгүс
ыаллар онно олохсуйбуттара.
Ол саҕана биир МТЗ-50 тыраахтардаах, биир уу баһар массыыналаах би-
ригээдэ хайдах оттонон-мастанан, сүөһүтүн аһатан-сиэтэн олорбутун, били-
гин Ньукулай Ньукулаайабыс бэйэтэ да бэркиһиир уонна дьонугар-сэргэти-
гэр махтанар: «Дьонум барахсаттар үлэһит да дьон этилэр, тугу соруйарбы-
нан, сорохтор күҥҥэ иккилии-үстүү үлэни толороллоро. Онон даҕаны би-
ригээдэбит “ыал” буолан олорбута”.
Ол саҕана биригээдэҕэ баар тэрилтэлэр уонна хотоҥҥо паар биэрэр хочуо-
лунайдар бары маһынан оттуллаллара. Биир эрэ тыраахтардаах биригэдьиир
Н.Н.Местников кыһалҕаттан “бэлэм маһы” өбүгэлэрин өтөхтөрүн мастаан
отуннарарга күһэллибитэ. Билигин, сорох өйдөөбөт дьон өттө, ол ыксаллаах
дьаһал түмүгүнэн: "Огөхтөрү мэлиппитиҥ”, — диэн Н.Н.Местниковы саҥа-
рыах курдуктар. Ол эрээри мин, таайбын Николай Николаевиһы, оччолорго
хорсун санаалаах, билиэтэ суох хомуньуус, уопсай үлэ, сүөһү-ас туһугар тугу
да кэрэйбэтэх киһи эбит диэн киэн тутта саныыбын. Онтон өтөхтөр сыл-
хонук өксүөнүн, ардаҕын-хаарын анныгар хараллыбакка туран, син биир суул-
луохтара, эмэҕириэхтэрэ турдаҕа эбитэ буолуо...
Н.Н.Местников 1974 сыллаахха колхозтар совхозтарга уларыйар кэмнэ-
ригэр “үөрэҕим суох” диэн биригэдьиир үлэтиттэн бэйэтэ аккаастаммыта.

382