Page 399 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

Ааспыт үйэ 70-с сыллар саҥаларыттан холкуостары сопхуостарга кубулу-
туу саҕаламмыта. Холкуостаахтар оробуочайдар аатыраннар, хамнастарыгар
эбии бырыһыан (надбавка) ааҕыллар буолбута, онон дьон-сэргэ харчыланан
олох дьэ дьиҥнээхтик тупсан барбыта. Механизатор Г.Г.Протодьяконов үлэтэ-
хамнаһа өссө күүрээннэммитэ. Киниэхэ 1984 сылга Саха АССР обкомун бас-
такы сэкирэтээрэ Ю.Прокопьев уонна совмин председателэ С.Маркин илии
баттааһыннаах Бочуотунай грамота туттарыллыбыта. Оччолорго холкуос, соп-
хуос бастыҥ үлэһиттэрэ босхо путевканан, Кавказ уонна соҕуруу уобаластарга,
дойдубут тэбэр сүрэҕэр Москваҕа, Ленинград куораттарга күүлэйдээн кэлэл-
лэрэ. Гаврил Гаврильевич 1986 сыллаахха эмиэ итинник путевканан Кавказ
сэттэ куоратыгар сылдьан, арааһы сөҕө көрөн күүлэйдээн кэлбитэ. Эһиилги-
тигэр Г.Г.Протодьяконов үһүс төгүлүн “Коммунистическай үлэ ударнига”
ааты ылбыта уонна 9-с уонна 10-с пятилеткалар сорудахтарын эрдэ толортоо-
бутун иһин “Урал” матасыыкыл фондатынан наҕараадаламмыта. Ити сыл
шефтээх “Нерюнгри куорат призера” диэн аат иҥэриллибитэ.
Г.Г.Протодьяконов үтүө, бастыҥ үлэлэринэн ылбыт биир “Махтал суру-
гар” маннык тыллар бааллар: Коммунистическай үлэ ударнигар таб. Прото-
дьяконов Гаврил Гаврильевичка!
Ситиһиллибитинэн уоскуйбат, кыайыыттан кыайыыга дьулуһар, саҥат-
тан саҥаны айар киһи — ол коммунистическай үлэ ударнига!
Маннык чиэстээх ааты ылбыккынан биһиги киэн туттабыт уонна эйиэхэ
туйгун доруобуйаны, үлэҕэр өссө кэрэ ситиһиилэри баҕарабыт!
Г.Г.Протодьяконов бу этиллибит тылларга толору сөп түбэһэр үлэһит
да буолан, үс төгүл “Коммунистическай үлэ ударнига” буоллаҕа. Билигин
санаатахха, кини өссө аҕата салайар үлэҕэ олорботоҕо буоллар, үлэ ханнык
эрэ уордьанынан, кырата мэтээлинэн да наҕараадаламмыт буолуохтааҕа эби-
тэ буолуо.
“Туох барыта дьиэ кэргэнтэн саҕаланар...”

Ол эрээри үлэ, тыыл ветеранын Г.Г.Протодьяконовы олоҕо табыллы-
быт, чахчы да дьоллоох киһинэн ааттыахха сөп. Бастакытынан, кини аҕата
Гаврил Трофимович уоттаах сэрииттэн тыыннаах ордон төрөөбүт дойдутугар
эргиллибитэ. Иккиһинэн, элбэх бииргэ төрөөбүттэрдээх киһиэхэ ийэтэ Пе-
лагея Михайловна сэрии кэнниттэн өссө биир бырааты Трифоны төрөтөн
үөрдүбүтэ. Үсүһүнэн, таптыыр кэргэнэ Татьяна Николаевна Хомутова киниэхэ
үс оҕону бэлэхтээбитэ. Кыргыттара Полина, Валентина Гаврильевналар ийэ-
лэрин курдук учууталлар. Уолларын Игорь Гаврильевич кыыһа Юлия эһэлэ-
ригэр хос сиэни бэлэхтээтэ. Эдэр дьон өссө да эбиллиэхтэрэ турдаҕа.
Учуутал! Биһиэхэ, сахаларга, улуу нуучча норуотуттан киирбит, биир бас-
такынан сахатыйбыт тыл. Билиҥҥи киһи барыта үөрэхтэммит кэмигэр, тыл
үөрэхтээхтэрэ нуучча тылыттан киирбит тыллары “сахатыта” сатыылларын
утарсар дьон олус элбэхтэр. Онтон “учууталы” сахатыйбытын ким да утар-
сыбата биллэр. Дьэ, бу учуутал диэн бочуоттаах ааты үрдүктүк туппут дьон-
нортон биирдэстэрэ Т.Н.Хомутова, биһиги элбэх көлүөнэ дьон учууталбыт,
Г.Г.Протодьяконов олоҕун аргыһа, кэргэнэ этэ.
Татьяна Николаевна туһунан дьон үтүө санаатынан суруллубут ахтыы-
лартан таҥыллыбыт кинигэни, ийэлэрин төрөөбүтэ 80 сылын көрсө кыргыт-
тара Полина, Валентина Гаврильевналар көрөн-истэн, үбүлээн (2011) “Сай-
дам” кинигэ кыһатыгар “Умнуллубат ааттар” диэн сериянан таһаартарбыт-
тара. Кинигэ элбэх хаартыскалардаах, “Учуутал үрдүк аналын толорон”, “Дой-
ду, дьон туһа диэн”, “Сөҕүрүйбэт тапталынан”, “Дьон-сэргэ билиитигэр”,

395