Page 57 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

куһаҕан буолан сэриигэ барар бэбиэскэҕэ хабыллыбатах. Онон олох салҕанар
айылгытынан, төһө да сэрии бара турдар, миигин уонна балтыбын Еляны
төрөппүттэр. Аҕабыт мас ууһа буолан собоҕо элбэх ардьаны, мунду туутун
оҥороро үһү. Ол туулары, бэл мин, 5-6 саастаах оҕочоос өйдүүбүн. Киһи
ыаҕайанан холкутук уу баһан таһаарар чугас эбэбитигэр, Тыамаҕа, аҕабыт
саас эрдэттэн туулаан, ардьалаан собо, мунду балыгы бултуура үһү. Кини
дьиэ кэргэнигэр балыгы тото сиэтэрин таһынан чугас эргиннээҕи ыаллары
эмиэ аһатан олорбут. Ону таһынан көмүлүөк оһох уотун суоһугар үөлүллүбүт
собону ааһан иһэр айан дьоно кытта тото-хана сииллэр эбит. Ол туһунан
Тиит-Арыыга олордохпутуна Байаҕантай кырдьаҕастара эмиэ кэпсиир буо-
лаллара. Аны куобах кураан-сут аргыстааҕын киһи барыта билэр.
Сэрии сылларыгар куобах да баара үһү. Аҕабыт чугас эргиннээҕи кэрии
тыаларыгар сохсо охсон өрүү куобах киллэрэрэ үһү. Онон биһигини, кыһыл
оҕолору (миигин уонна балтыбын Еляны), балык уонна куобах миинэ дьон
оҥортообут буолуохтаах. Онон биһиги улахан махталбыт, айбыт Аар тойон
аҕабытыгар Уйбаан Буурсапка, көмүс хатырыктааҕынан быйаҥнаах үтүөкэн
Тыама эбэбитигэр, оҕолообут, көрбүт-истибит эдьиийбитигэр Клара Ушниц-
каяҕа, убайбытыгар Байбал Дегтяревка уонна биллэн турар Күн күбэй ийэ-
битигэр Аана Сэмэнэбинэҕэ ананар!
Биһиги, сэрии сылларыгар төрөөбүт оҕолор, адьас аҕыйахпыт, ону ааһан
тарбахха баттанар ахсааннаахпыт хаалла. Биллэн туран сэрии, сут-сутурҕан
ыарыһах, аһаах оҥорбут оҕолоро олохтон эрдэ барыталаатылар. Биһиги тыын-
наахтар, 70 сааспытын өҥөйөн уонна ааһан олох олоробут. Эрэйи-буруйу
көрбүт дьон үксүлэрэ олоххо таба суолу тутуһан, киһи-хара буолаллар диэн
бигэ өйдөбүллээхпин!
Бурцев Иван Иванович, үлэ ветерана, 2012 с.

Амыдайым дьэ ити бэйэтэ суруйбутунуу олоххо дьиҥ-чахчы тардыһыылаах
киһи буолан угуһу ситистэ. Дэлэҕэ да, аан бастаан оскуолаттан 4 эрэ кылаа-
һынан уөрэнэн тохтообут киһи 65 сааһыгар кэлэн урдүк уөрэҕи бүтэриэ дуо?!
Мин бу туһунан улуус уонна республика хаһыаттарыгар “Хаһан да хойут буол-
бат ” диэн ыстатыйаны суруйан турабын. Ол суруйууттан быһа тардыыны
билсиэҕиҥ.
ХАҺАН ДА ХОЙУТ БУОЛБАТ

...И.И.Бурцев саха урааҥхайа диэтэххэ айылҕаттан бэриһиннэрбит дьоҕура
уус эрэ буолуу буолбатах. Уйбаан бэртээхэй ырыаһыт, тойуксут. Хомоҕой
тыллаах оһуокайдьыт быһыытынан Туймаада ыһыаҕын түһүлгэтигэр
көхтөөхтүк кыттааччы. Республикаҕа мелодист быһыытынан эмиэ биллэр.
“Уус-Алдан улууһун култууратын сайдыытыгар өҥөтүн иһин” анал бэлиэ-
нэн наҕараадаламмыт үлэ ветерана үрдүк үөрэҕи ылбытын туһунан манныгы
кэпсээбитэ: “Бачча сааһыран баран тоҕо үөрэнниҥ диэччилэр бэл педагог-
тар ортолоругар бааллара. Оттон дьиҥэр мин сааһым тухары үрдүк үөрэхтээх
учууталларга ымсыырар этим. Кэлин уон сылга улууспар элбэх киһи үлэлии-
үлэлии кэтэхтэн үрдүк үөрэҕи бүтэрбитэ. Кинилэри истэ-көрө сылдьан “мин
да үөрэннэхпинэ хайдаҕый?” диир санаам өссө күүһүрбүтэ. Этэр курдук киһи
үйэтин тухары үөрэнэр. Хайа уонна билигин “учуутал киһи үрдүк үөрэхтээх
буолуохтаах” диэн олох ирдэбилэ буолла дии. Билиҥҥи үйэҕэ оскуола орто
үөрэҕинэн сылдьыы былыргылыы, адьас үөрэҕэ суох буолууга тэҥнээх. Онон
аныгы ыччат үөрэҕи эккирэтэрэ наада. Олоххо сөбүлүүр идэлээх, кэлин ки-
һиттэн итэҕэс санаммат инниттэн муҥ саатар биир үрдүк үөрэҕи бүтэрэр

53